Woofer Bass Hoparlör Yapımı Video Ses Sargısı, Mıknatıs ve Koni Üretimi

Amplifikatör devrelerinin yapımını birçoğumuz biliyoruz 😀 Peki çıkışta kullandığımız hoparlörün nasıl üretildiğini de görelim. Woofer bass hoparlörün en başından sonuna kadar yapımı hakkında hazırlanmış güzel bir video.

Woofer bass hoparlör yapımı video

Woofer hoparlörün temel çalışma mantığı

Bütün işin anahtarı ses sargısı, sabit mıknatıs ve titreşen konidir. Ses sargısından akım geçtiğinde oluşan manyetik alan, sabit mıknatısla etkileşir.

Bu etkileşim sargının ileri geri hareket etmesini sağlar. Sargı hareket ettikçe ona bağlı olan esnek koni de havayı titreştirir ve böylece ses dalgaları oluşur.

Hoparlör sistemlerinde bu yapıya genel olarak sürücü denir. Bir hoparlör kabini içinde genelde birden fazla sürücü bulunur.

İki yollu sistemlerde woofer ve tweeter birlikte çalışır. Üç yollu sistemlerde ise bunlara orta frekans sürücüsü de eklenir.

Kutu tasarımıyla da ilgileniyorsanız woofer kabin ve crossover tarafı da konuya güzel eşlik eder.

Manyetik yapının hazırlanması

Videoda üretimin ilk aşaması manyetik devrenin hazırlanmasıyla başlıyor. Fabrikada iki adet demir plaka yaklaşık 13 mm kalınlıkta kesiliyor.

Daha sonra bu plakalar torna tezgahına giriyor. Kesim sonrası oluşan çapaklar ve yüzey izleri temizleniyor, yüzeyler düzeltiliyor ve pürüzler gideriliyor.

Sonra plakalardan birinin ortasına küçük, diğerine ise daha büyük bir delik açılıyor.

Bir sonraki aşamada çekirdek görevini görecek daha küçük ve kalın yuvarlak parça hazırlanıyor.

Ortası rayba ile işleniyor ve ardından çekirdek ile arka plaka güçlü bir epoksi yapıştırıcı ile birleştiriliyor.

Bu birleştirme önemli çünkü oluşacak güçlü manyetik çekime uzun süre dayanması gerekiyor.

Sepet, mıknatıs ve mekanik iskelet

Daha sonra metal sepet adı verilen taşıyıcı şasi devreye giriyor. Genelde döküm ya da pres formunda hazırlanan bu parça, manyetik yapıyı ve hareketli sistemi taşıyan ana iskelet görevini görüyor.

Sepetin dar kısmına kuvvetli yapıştırıcı uygulanıyor, büyük deliğe sahip ön plaka yapıştırılıp vidalanıyor.

Devamında manyetik halka ve arka plaka da sırayla ekleniyor.

Mıknatıs halkası yerleştirildikten sonra bütün yapı hizalanıyor.

Yapıştırıcı kururken orta kısımda şim denen takozlar kullanılıyor. Bu küçük ayrıntı önemli; çünkü ses sargısının çalışacağı manyetik aralığın çok düzgün olması gerekiyor.

Şim alınırken sargının sürtmeden hareket edeceği boşluk da korunmuş oluyor.

Manyetikleme işlemi

Birleştirilen parçalar daha sonra manyetikleme makinesine gidiyor. Burada yaklaşık 600 voltluk doğru akım uygulanarak yapı kalıcı mıknatıs haline getiriliyor.

Yani ilk başta yalnızca mekanik olarak hazırlanmış metal ve seramik yapı, bu işlemden sonra gerçek anlamda manyetik görev üstlenmeye başlıyor.

Hoparlörün asıl gücünü belirleyen önemli bölümlerden biri de burası.

Çünkü ses sargısının ileri geri hareketini belirleyen temel etkileşim, burada oluşturulan sabit manyetik alan ile ses sargısının elektromıknatıs etkisi arasında oluşuyor.

Ses sargısı nasıl hazırlanıyor?

Sırada hoparlörün en kritik parçalarından biri olan ses sargısı var. Sert bir plastik ya da benzeri bir taşıyıcı üzerine emaye kaplı bakır tel sarılıyor.

Bu sargı, sabit mıknatısla etkileşecek elektromıknatıs görevini görüyor.

İçinden alternatif akım geçtiği için kutuplar sürekli yön değiştiriyor ve sargı çok büyük bir hızla ileri geri hareket ediyor.

İşte woofer’ın bütün mekanik hareketi bu noktada başlıyor. Sargı hareket ettikçe koni de ileri geri gidiyor ve düşük frekanslı ses dalgaları oluşuyor.

Ses sistemleriyle daha geniş çerçevede ilgileniyorsanız hoparlör bağlantısı ve filtre hesaplamaları tarafı da ilginizi çekebilir.

Alt süspansiyon, koni ve bağlantılar

Ses sargısı ön plaka ile çekirdek arasındaki manyetik boşluğa yerleştirildikten sonra alt süspansiyon yapıştırılıyor.

Bu esnek yapı, sargının merkezde kalmasına yardımcı olurken sürtünmeyi de engelliyor.

Sonra genelde karton, plastik ya da bazen metalden yapılan koni ekleniyor.

Ardından elektrik bağlantıları lehimleniyor. Amplifikatörden gelen akım bu bağlantılar üzerinden ses sargısına ulaşıyor.

Hareketli sistemin serbestçe çalıştığından emin olunduktan sonra, tozu dışarıda tutmak için orta kısma kapak yapıştırılıyor.

Bu kapak aynı zamanda hoparlörün görünümünü tamamlayan parçalardan biri.

Test aşaması neden önemli?

Üretimin son adımlarından biri de hoparlörün ses testine alınması. Hoparlör farklı frekanslar üreten bir test düzeneğine bağlanıyor.

Böylece koni ve ses sargısının hiçbir noktada takılmadan, sürtmeden ve bozulmadan hareket ettiği kontrol ediliyor.

Sonra bilgisayar yardımıyla sürücünün ürettiği ses dalgaları analiz ediliyor.

Bu aşama yalnızca “çalışıyor mu” kontrolü değil, aynı zamanda sürücünün karakterinin de ölçüldüğü bölüm.

Bas tepkisi, hareket kabiliyeti ve mekanik dengenin oturup oturmadığı burada daha net görülüyor.

Düşük frekans sürücüleriyle kullanılabilecek uygulamalara bakmak isterseniz subwoofer ve subsonik filtre projesi de hoşunuza gidebilir.

Woofer, tweeter ve çok yollu sistemler

Videonun sonunda hoparlör sistemlerinin genel yapısına da değiniliyor.

İki yollu sistemlerde bir woofer ve bir tweeter bulunur. Woofer daha büyük konisiyle alçak frekanslarda çalışır.

Tweeter ise küçük yapısıyla yüksek frekansları üretir. Üç yollu sistemlerde bunlara bir de orta frekans sürücüsü eklenir.

Yani tek başına sürücünün üretimi kadar, hangi frekans aralığında çalışacağı ve hangi kabin içinde kullanılacağı da önemlidir.

Sonuç olarak izlediğimiz şey sadece bir hoparlörün montajı değil; sesin mekanik, manyetik ve elektriksel olarak nasıl üretildiğini gösteren güzel bir üretim süreci.