Elektroniğe yeni başlayanlar için temel atölye malzemelerini seçip not ekleyebileceğiniz ve yazdırabileceğiniz pratik bir araç. Elektronik alanında seçenekler çok fazla olduğu için bu liste bilinçli olarak temel kuruluma odaklanır. Bölüm notları ve malzemeye özel notlar sayesinde liste çok daha kapsamlı hale getirilebilir.
Hazırladığınız listedeki malzemeleri internet üzerinden araştırmak isterseniz, Türkiye Merkezli Elektronik Malzeme Satan Online Marketler yazısında çeşitli firmalar hakkında derli toplu bilgilere ulaşabilirsiniz.
Elektronik Atölyesi Kurma: Temel Aletler, Sarf Malzemeler, Ölçü Aletleri ve Lehimleme Malzemeleri Nelerdir? Nasıl Kullanılır? yazılarını incelemeniz faydalı olacaktır.
Elektroniğe yeni başlayanlar ve kendi atölyesini kurmak isteyenler için birkaç önerim olacak. Malzeme ve ekipman seçimlerinden başlayalım. Aslında kural basit: sadece ihtiyacınıza göre satın alma yapacaksınız. Ancak piyasadaki bol çeşit, yeni başlayanlar için kafa karıştırıcı olabiliyor.
Hangi Tür Havya?
Öncelikle yapacağınız iş için havya türü büyük önem taşır. Ne yazık ki günümüzde havya da ciddi masraf kalemlerinden biri haline geldi. Sadece basit devrelerin yapımında ve lehimleme işlerinde kullanacaksanız 30W kalem havya işinizi görür. Ama hurda kartlardan parça sökme veya biraz daha kaba işlerle uğraşacaksanız 40W daha uygun olur.
30W havya genelde mikrodenetleyici, Arduino programlama işleriyle uğraşan ve lehimleme ile çok fazla işi olmayan kişiler için daha uygundur.
Tabii imkân varsa sıcak hava üflemeli bir lehimleme istasyonu her türlü işinizi büyük ölçüde görür. Ama başlangıçta öncelik gerçekten gerekli olanlar olmalı. Para harcamak kolaydır. Öğrendikçe ve tecrübe kazandıkça ihtiyacınıza göre neyin gerekli olduğu zaten netleşir.
İşin içine tamirde girerse ek olarak daha yüksek güçlü kalın uçlu havyada gerekebilir 60W..100W
Hangi Lehim Teli?
Öncelikle lehim telinin kalınlığı bana göre, 0.75 mm olmalı. 1 mm, birçok iş için fazla kalın geliyor. Bu da gereksiz lehim israfına neden oluyor. Ayrıca kalın olduğu için biraz daha geç eriyor. 1 mm lehim teli daha çok bol lehim gerektiren kaba işlerde işe yarıyor.
Ben, kalın lehim teli gereken durumlarda 0.75 mm lehimleri iki parça paralel şekilde bağlayıp şarjlı matkap ile burkuyorum 🙂 Böylece yaklaşık 1.5 mm kalınlığında bir lehim teli elde ediyorum.
Tür olarak 60/40 (%60 kalay / %40 kurşun) lehim teli işinizi görür. Marka olarak Soldex veya Kurtel iyidir. Bir süredir kurşunsuz lehimler piyasada daha yaygın hale geldi ama yeni başlayanlar ve hobiciler için çok gerekli değil. Dayanıklıdır ama daha yüksek ısı gerektirir.
Lehim teli konusunda son olarak şunu da eklemek gerekir: çıkan duman kesinlikle solunmamalıdır. Etkileri hemen fark edilmeyebilir ama uzun vadede ciddi sorun çıkarabilir. Bu yüzden lehim duman emici bir cihaz kullanmak faydalı olur. Hazır alınabilir, istenirse fan ve önüne takılacak ince bir filtre sünger ile basit şekilde de yapılabilir.
Hangi Multimetre?
Elektroniğe yeni başlayanlar ve hobi olarak uğraşanlar için cevap basit: en ucuzu bile başlangıçta iş görür. Ben yıllarca DT830 multimetre kullandım. O zamanlar piyasanın en ucuz modellerindendi ve uzun süre işimi gördü. Başlangıçta çok fazla detaya girmeye gerek yok.
Zamanla ihtiyaçlara ve gelişime göre daha gelişmiş ölçü aletleri alınabilir. İlk aşamada pahalı modellere gerek yok.
Şu an MY65, Tolfix ve Metex multimetreleri kullanıyorum. MY65 ilk ve en çok kullandığımdı. Sonra yüksek akım ölçümleri için Metex aldım. O dönem 20A ölçebilen uygun fiyatlı çok fazla multimetre yoktu.
Daha sonra UPS cihazları ile uğraşmaya başlayınca true RMS ölçüm yapabilen bir ölçü aleti gerekti ve Tolfix aldım. Yani söylediğim gibi, her şey ihtiyaca göre şekilleniyor.
El Aletleri
Bu konuda dikkat edilmesi gereken nokta şu: üzerinde “elektronik” ibaresi bulunan el aletleri genelde daha küçük olur. Piyasadaki elektronikçi yan keskileri kaba işlere uygun değildir ama çok temiz kesim yapar. Mesela lehimleme sonrası keseceğiniz bacağı sıfıra yakın kesebilir.
Ancak ince bile olsa sert malzemeler, keskinin ağzını bozar. Kalın parçaları kesmek için kullanılmaz; ucu kırılabilir. Bunlar daha çok hassas işler içindir. Tecrübe edildi 😀
Diğer küçük keskiler tam dip kesim yapmaz ama daha dayanıklıdır.
Ben, elektronikçilerin kullandığı el aletlerinin (keski, kargaburun, pense vb.) yanında, elektrikçilerin kullandığı daha büyük aletleri de atölyemde eksik etmem. Çünkü her türlü işi görebiliyorlar.
Fırsat buldukça aklıma gelenleri ve tecrübelerimi buraya yazar, sayfayı güncellerim.
Herkese iyi çalışmalar.