
Piyasada 12V 1XX amper sanayi tipi şarj cihazı diye 2..3k fiyatlara satılan akü şarj cihazlarından daha üstün bir tasarım. Otomatik akü şarjör 12V kurşun asit aküleri şarj etmek için çok yönlü bir devredir, 10A’ya kadar akım sağlayabilir ve bir dizi özel özelliğe sahiptir:
Akü Şarj Cihazı Özellikleri
- Ayarlanabilir üst voltaj kesimi.
- Ayarlanabilir alt voltaj kesimi.
- Ters akü bağlantı koruması.
- Akü bağlı değilse, şarj cihazının çıkışındaki güç kesilir.
- LED göstergeleri, şarj, dolu, hata veya ters akü.
Otomatik Akü Şarj Cihazı Devre Şeması


Akünün şarjlı olup olmamasına göre sırasıyla bağlantısını kesme ve bağlama işlemlerini kontrol eden ana entegre LM358 opampdır. Gücü belirtilmeyen tüm dirençler 1/4W. Köprü diyot en az 15A olmalı (soğutucu bağlanması iyi olur). Röle çalışma voltajı 12v’dur ve kontakları minimum 15 amperi desteklemelidir .
Kaynak kısmında ve röle üzerinde P2 olarak işaretlenen noktalar aynı noktadır, belirtilen nokta bunların birleştirilmiş olması ve akü akımının geçeceği yer olduğundan lehim dolgusu ile takviye edilmesi gereklidir.
Kullanılan trafo, 500VA ila 600VA arasında olan UPS (kesintisiz güç kaynağı) cihazından alınmış çıkışı yaklaşık 10A verebiliyor genelde 2X7V AC çıkışı var. UPS Trafosunu değerlendirmek yazısında UPS trafosunun 220V girişinin nasıl bulunacağından bahsetmiştim.
ŞARJ CİHAZI AYARLARI
VR1 İle üst voltaj kesmesi ayarlanır. 13,8v ila 14,2v arasına ayarlanabilir.
Not: Yük sürekli bağlı ise 13.8v yüzer şarjda (float şarj) tutmak akü ömrünü uzatır, daha iyidir.
VR2 İle düşük voltaj şarj noktası ayarlanabilir. Bu akünün boşaldığında şarj sistemine tekrar bağlanmasını istediğiniz noktadır. 11,5v veya biraz daha düşük olabilir ancak her zaman 10,5v’un üzerinde olması önerilir. Bu, aküye bağlı yükün kalıcı olması durumunda aküyü şarjlı tutmasını sağlar.
Bu ayarlamaları yapmak için, akünün istenen durma noktasına kadar şarj olmasını sağlayın ve şarj LED’i yanana ve rölenin tık sesini duyana kadar VR1’i çevirin. Ardından, aynı voltajda bir kez daha kesildiğini kontrol edin ve çalışacaktır, şarjı her zaman bu voltajda durduracaktır.
Daha sonra akünün boşalmasına veya istediğimiz minimum voltaja düşmesini sağlayın, böylece o voltaja ulaştığında tekrar şarj olmaya başlar. Bunu, voltaja ulaşıldığında VR2’yi şarj LED’i yanana kadar çevirerek yaparız. Başlangıçta VR1 ve VR2 potansiyometreleri minimuma getirilir ve daha sonra teker teker derecelendirilir.
ŞARJ DEVRESİNİN ÇALIŞMASI
LM358, alıcı modunda , A1, R2 ve R3 operasyonel ölçümleriyle bataryadaki voltaj seviyelerini ölçer; bu referans voltajıdır; R3’teki düşüş daha sonra R1 ve VR1 , bataryaya bağlı bir voltaj bölücü oluşturur; karşılaştırılacak voltaj, VR1’deki düşüştür; bu, R3’ün voltaj düşüşünden büyük olduğunda , opamp çıkışını yaklaşık 10 V’a çıkarır; bu da Q1’in ters yönde olmasına ve rölenin (RL1) kapanmasına neden olur .
Daha sonra, U1B olarak işaretlenmiş LM358’e sahip ikinci opamp, akünün minimum seviyesini izlemekten sorumludur, tıpkı daha önce olduğu gibi, R8 ve R9, bunun referans voltajı için bölücüyü oluşturur, bu R9’daki düşüşün değeridir, ardından R7 ve VR2, aküye bağlı olan bir bölücü oluşturur, akü voltajı belirli bir noktanın (önceden ayarlanmış) altına düştüğünde, çıkış 0v’a ayarlanır, bu U1A’nın çıkışını 0v’a getirmesine ve Q1’in tekrar tetiklenmesi ve böylece röleyi açmasına neden olur.
Şarj başladıktan sonra U1B’nin çıkışı tekrar yükselir, böylece U1A, Q1’i tekrar kapattığında, bunun pozitif girişine akım verir, bu da maksimum şarj tetiklendiğinde, şarjı tekrar başlatabilmek için minimum kademeli seviyeyi beklemesine neden olur, tüm bunlar RL1’in kapalı kontaklarından birinin yardımıyla yapılır .
Q3 TIP32 transistörü, şarj cihazı çalışırken soğutucu 12v fanın açılıp kapanmasını kontrol etmek için kullanılır.
Q2 Transistörü rölenin bağlanmasına izin vermek için akünün bağlı olduğunu algılamak için kullanılır, bu şekilde çıkış kablolarının enerjilenmesini önler ve bu, aküyü şarj etmek için bağlamadan önce şarj cihazının çıkışında kısa devre vb. durumları için koruma sağlar. Akü ters bağlandığında hata LED’i yanar.
Kaynak: electronicabasica00.blogspot.com/2014/05/cargador-automatico-de-baterias-12v-10a.html