LM35 hassas sıcaklık sensörleri kullanılan bu devre, iki adet 12 V fanın bağımsız şekilde kontrol edilmesini sağlar. Kontrol katında LM358 Opamp vardır. Amaç, soğutulan bileşenlerin sıcaklığının izin verilen seviyenin üzerine çıkmamasıdır. Sistem, sıcaklığa bağlı fan devri ayarıyla stabil bir çalışma sunar.
2 Fan Hız Kontrol Cihazının Özellikleri
İçerik
- İki adet 12V DC fan için bağımsız hız kontrolü
- İzlenen cihazın sıcaklığını sabit seviyede tutma
- Fan hızının sıcaklığa göre otomatik ayarlanması
- Besleme gerilimi: 12 VDC, maksimum 10 W (800 mA)
- İlk çalış için otomatik tam gerilim ile başlatma*
Isı Fan Devir Kontrol Devresinin Çalışma Prensibi
12V DC fan hız kontrol regülatörü, sıcaklık odaklı soğutma gerektiren tüm elektronik uygulamalarda etkili ve güvenilir bir çözümdür. Devre, aynı yapıda iki fonksiyon bloğundan oluşur. Her bir bloğun merkezinde LM358 operasyonal yükselteci bulunur.
Bu yükselteç, sıcaklık sensöründen gelen gerilimi R4–PR1 (veya R8–PR2) dirençleriyle belirlenen seviyeye yükseltir.
Sıcaklık ölçümü için LM35 tipi sıcaklık–gerilim dönüştürücü sensörler kullanılmıştır. LM358 Operasyonel yükselteç çıkışı, BD139 sürücü transistörler T1 ve T2’ye uygulanır. Transistörün emiter ucundaki gerilim, yükselteç çıkışı ile aynıdır.
Bu nedenle fan, teorik olarak 12V yerine yaklaşık 11,3 V gerilim alır; ancak bu fark pratikte herhangi bir olumsuzluk oluşturmaz.
Besleme ilk verildiğinde tüm bileşenler ortam sıcaklığındadır ve yükselteç çıkışı yaklaşık 6 V seviyesindedir. Bu gerilim fanın düşük devirde çalışması için yeterli olsa da ilk hareketi sağlayamayabilir.
Bu nedenle devre, başlangıç anında fanı kısa süreliğine tam 12 V ile besler ve güvenilir bir ilk kalkış sağlar.
İlk başlangıcın tam voltaj olması önemli çünkü bazı fanlar düşük voltaj ile çalışmaya başlayamıyor. İlk çalışmadan sonra sorunsuz çalışıyorlar fakat ilk voltaj düşük olursa çalışmayabilirler.
LM35 Fan Devir Kontrol LM358 Devre Şeması
LM35 Fan PCB çizimi
Not: PCB çizimi Sprint layout 6 ile yapıldı kontrol edildi test edilmedi
LM35 Sıcaklık Ayarının Yapılması
Devrenin ayarı oldukça kolaydır: Trimpotlar ile fanların devreye girme sıcaklığı belirlenir.
LM35 sensörünü istediğiniz sıcaklığa kadar ısıtın.
Trimpotu çevirerek fanın çalışmaya başladığı sıcaklık noktasını ayarlayın.
Aynı işlemi ikinci fan kanalı için tekrarlayın.
Bu ayarlama sayesinde sistem, cihazınızı tam olarak istediğiniz sıcaklık aralığında tutacaktır.
Devrenin Test Videosu
LM35 Serisi Sıcaklık Ölçen Sensör Hakkında
LM35 serisi sensörler, çıkış voltajı sıcaklıkla (santigrat) lineer olarak orantılıdır (LM34’ün çıkış voltajı Kelvin derecesine göre değişir). Ölçüm aralığı -55 ten 150 °C kadar değişir. Lineerlik katsayısı + 10.0 mV/ °C ‘dır, yani her 1 derece santigrat artışında çıkış voltajı 10mV artar. Oda sıcaklığında 0.5 °C ye karşılık verebilecek hassaslığı vardır ve 4 ile 30
volt arası çalışabilir. LM35 in modeline göre ölçüm aralığıda değişir. Bu aralıklar aşağıda verilmiştir.
- LM35, LM35A –55°C den +150°C ye kadar
- LM35C, LM35CA –40°C den +110°C ye kadar
- LM35D 0°C den +100°C ye kadar
ölçüm yapabilir.
İstenilen sıcaklığın voltaj değeri istenilen derece (°C) x 10 (mV / °C) = çıkış voltajı (mV) bağlantısı kullanılarak bulunur.
Kaynak: BİLİM ve TEKNİK Temmuz 2006 Hacer Erar
Devre kaynağı: sklep.avt.pl/pl/products/regulator-obrotow-wentylatorow-w-komputerze-pc-zlutowany-kit-avt-478-165483.html
