Microlab ATX 400W KA7500 şeması, ana kontrol tarafında KA7500B, gözetim tarafında 339ST4, primer anahtarlama bölümünde 2SC2625 transistörleri ve standby bölümünde 2SC5027, 2SC5344Y, LTV817A ile KA431 kullanan klasik ama nispeten düzenli bir ATX güç kaynağı yapısını göstermektedir. Sekonder tarafta +12V hattında ST1020, +5V hattında ST3040, +3.3V hattında SBL2040 kullanılması ve +3.3V için ayrı regülasyon hattı bulunması dikkat çekmektedir.
Microlab ATX 400w Devre Şeması
İçerik
Öne Çıkan Malzemeler
- Ana PWM kontrol entegresi: IC1 KA7500B
- Gözetim / karşılaştırıcı: 339ST4
- Primer güç transistörleri: Q1 ve Q2 2SC2625
- Primer sürücü transistörleri: Q8 ve Q28 C945
- Standby anahtarlama transistörü: Q3 2SC5027
- Standby yardımcı transistörü: Q1 2SC5344Y
- Standby optokuplörü: IC4 LTV817A
- Referans entegreleri: IC301 KA431 ve KA43x sınıfı referans yapısı
- +12V doğrultucu: ST1020
- +5V doğrultucu: ST3040
- +3.3V doğrultucu: SBL2040
- Negatif hat regülatörü: KA7905
ATX Güç Kaynağının Genel Yapısı
Bu şemada giriş filtresi, köprü doğrultucu, iki adet 470uF / 200V ana filtre kondansatörü, 2SC2625 transistörlü primer anahtarlama bölümü, ayrı standby katı, sekonder doğrultma hattı ve 339ST4 tabanlı gözetim ağı açık biçimde ayrılmaktadır.
Yapı klasik ATX topolojisine uygundur. Ancak +3.3V hattında ayrı regülasyon katı ve standby tarafında LTV817A ile KA431 geri besleme zinciri bulunması, tamir sırasında blok blok ilerlemeyi kolaylaştırır. Konunun temelini okumak isteyenler için anahtarlamalı güç kaynakları sayfasına bakabilir.
Primer Tarafta Teknik İnceleme
Giriş filtresi ve doğrultma bölümü
Girişte AC hat filtresi, EMI kondansatörleri, NTC ve köprü doğrultucu bölümü yer almaktadır.
Doğrultma sonrasında C7 ve C8 olarak görülen 470uF / 200V kondansatörler primer DC bara hattını oluşturmaktadır.
R3A ve R3B 220K dirençleri bu iki ana kondansatör üzerindeki gerilim paylaşımını dengeler.
Bu bölümde köprü doğrultucu, NTC veya ana filtre kondansatörlerinde sorun varsa cihaz tamamen ölü görünebilir.
KA7500B ile ana PWM kontrolü
Ana PWM kontrol entegresi IC1 KA7500B’dir. KA7500B, TL494 ile aynı PWM kontrol entegresidir ve osilatör, hata yükselteçleri, dead-time ve sürme mantığını birlikte yönetir.
Şemada KA7500B çevresinde zamanlama ve geri besleme için kurulan direnç-kondansatör ağı açık biçimde görülmektedir.
Bu nedenle KA7500B beslemesi, referans çıkışı ve çevresindeki küçük pasif elemanlar bozulduğunda primer güç transistörleri sağlam olsa bile kaynak start almayabilir.
KA7500B mantığını ayrı okumak isteyenler için TL494 Smps Kontrol Entegresi Hakkında yazısına bakabilir.
2SC2625 ile primer anahtarlama katı
Primer anahtarlama tarafında Q1 ve Q2 2SC2625 transistörleri kullanılmaktadır.
Bu transistörler sürücü trafosu ve C945 sürücü transistörleri üzerinden sırayla iletime sokulmaktadır.
Sürme bölümünde Q8 ve Q28 C945 transistörleri, D21, D22, D26, D27 gibi 4148 diyotları ve ilgili RC ağı birlikte çalışmaktadır.
2SC2625 transistörlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.
C945 sürücü transistörleri, sürücü trafosu veya hızlı diyotlar arızalıysa KA7500B çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.
Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı
Sekonder tarafta +12V hattında ST1020, +5V hattında ST3040 ve +3.3V hattında SBL2040 doğrultucu elemanları görülmektedir.
Negatif hatlarda FR152 ve FR104 sınıfı hızlı diyotlar ile KA7905 regülatörü kullanılmaktadır.
L1, L2, L3, L4, L7 ve ilgili çıkış bobinleri ile C24, C25, C26, C27, C32 gibi kondansatörler çıkış dalgalanmasını düşürmektedir.
Bu yapı klasik çoklu ATX çıkış mimarisine uygundur.
Bu çoklu çıkış mantığını daha temel seviyede okumak isteyenler için DC-DC Konvertörler yazısı faydalı olacaktır.
+3.3V hattı ve ayrı regülasyon bölümü
+3.3V hattında Q5 A928A transistörü ve IC4 KA431 referans elemanı ile kurulan ayrı bir düzenleme yapısı görülmektedir. +3.3VS hattı da ayrıca dışarı alınmıştır.
Bu yapı +3.3V hattının yük altında daha sabit tutulmasına yardımcı olur. +3.3V düşükse yalnız SBL2040 doğrultucusuna bakmak yetmez.
A928A, KA431 ve ilgili direnç ağı da ayrıca incelenmelidir.
Standby Güç Kaynağı Bölümü
Standby katı ana güç bölümünden bağımsızdır.
Bu bölümde Q3 2SC5027 anahtarlama transistörü, Q1 2SC5344Y yardımcı transistörü, IC4 LTV817A optokuplörü ve KA43x referans yapısı birlikte çalışmaktadır.
D8 SR560C, D9 FR104 ve T1 küçük standby trafosu +5VSB hattının oluşumunda görev yapmaktadır.
C18 1000uF / 10V ve C19 1000uF / 10V gibi kondansatörler standby hattını filtrelemektedir.
+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür.
Bu durumda 2SC5027, 2SC5344Y, LTV817A, KA431, SR560C ve FR104 hattı birlikte değerlendirilmelidir.
339ST4 Voltaj İzleme ve Koruma Bölümü
Şemada voltaj izleme tarafında 339ST4 karşılaştırıcı bloğu kullanılmıştır.
Bu bölüm +12V, +5V, +3.3V, -5V ve -12V hatlarını izleyerek PG ve PS_ON kararlarını oluşturur.
Q11 ve Q10 A733 transistörleri, D30-D33 4148 diyotları ve ilgili direnç bölücü ağı bu bölümün önemli parçalarıdır.
+5VSB mevcut olduğu hâlde kaynak ana çıkışlara geçmiyorsa yalnız primer katı değil, 339ST4 çevresi de ayrıca ölçülmelidir.
Benzer kontrol mimarisine sahip başka bir örnek olarak Seventeam TL494 LM339 ATX ST230WHF 230W SMPS şeması da karşılaştırmalı okunabilir.
PS_ON ve PG Kontrol Mantığı
PS_ON ve PG hatları 339ST4 çevresinde işlenmektedir.
PG hattı düzgün oluşmadığında anakart sistem açılışını başlatmaz.
Bu nedenle voltajlar kısmen oluşsa bile sistem yine de açılmayabilir.
Bu yüzden standby mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa 339ST4, A733 transistörleri, 4148 diyot ağı ve ilgili referans hatları birlikte değerlendirilmelidir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: giriş sigortası, NTC, köprü doğrultucu ve C7-C8 ana filtre kondansatörleri kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: Q3 2SC5027, Q1 2SC5344Y, LTV817A, KA431, D8 SR560C ve D9 FR104 incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: IC1 KA7500B, Q1-Q2 2SC2625, Q8-Q28 C945 ve sürücü trafosu birlikte değerlendirilmelidir.
- +12V zayıfsa: ST1020, ilgili bobinler ve çıkış filtresi kontrol edilmelidir.
- +5V zayıfsa: ST3040, filtre bobinleri ve C25-C26 hattı gözden geçirilmelidir.
- +3.3V düşükse: SBL2040, A928A, KA431 ve +3.3VS hattı incelenmelidir.
- PG oluşmuyorsa: 339ST4 çevresi, A733 transistörleri ve 4148 diyot ağı ayrıca ölçülmelidir.
Microlab ATX 400W KA7500 şeması, KA7500B ana PWM kontrolü, 339ST4 gözetim bölümü, 2SC2625 primer anahtarlama katı ve 2SC5027 tabanlı standby yapısı ile klasik ATX güç kaynaklarının öğretici örneklerinden biridir.
Şemada ana güç, standby ve +3.3V regülasyon bloklarının birbirinden net ayrılması arıza tespitini daha sistemli hâle getirir.
Bu tip güç kaynaklarında en doğru yaklaşım; giriş filtresi, standby, primer sürücü, ana güç katı, sekonder doğrultma ve 339ST4 gözetim bölümünü birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.
