AT güç kaynağı devre şemaları eski PC sistemleriyle uğraşanlar, arşiv sevenler ve tamir sırasında elinde referans olsun isteyenler için hâlâ işe yarayabiliyor. AT bilgisayar sistemlerinde kullanılan bu yapılar, ATX standardı yaygınlaştıktan sonra kısa sürede piyasadan çekildi.
Yine de hem dönemin SMPS mantığını görmek hem de eski cihazlarda karşılaştırma yapmak için bu şemaları bir arada tutmak faydalı olur.
Bu arşivde Lunar 200, Moretec MP200, PW9502, SKS4230, TYET005V0 ve V900A adlı farklı AT güç kaynağı şemaları bulunuyor.
Bazı görsellerde yalnızca şema değil, kart yerleşimi ve komponent dizilimi de verildiği için özellikle tamir tarafında daha kullanışlı bir kaynak haline geliyor.
Şemalarda dikkat çeken ortak yapı
İçerik
Bu eski AT güç kaynaklarının çoğunda girişte klasik şebeke filtresi, sigorta, varistör ve köprü doğrultucu bölümü görülüyor.
Primer tarafta ise iki anahtarlama transistörüyle kurulan yarım köprü yapısı dikkat çekiyor.
Kontrol kısmında bazı modellerde TL494 veya DBL494 PWM kontrol entegresi açık biçimde seçilebiliyor.
Denetim ve çıkış gözetimi tarafında ise LM339 veya HA17339 benzeri karşılaştırıcı yapılar kullanılmış. Bu da dönemin PC güç kaynaklarında oldukça tipik bir yaklaşım.
Sekonder tarafta +5V, +12V, -5V ve -12V çıkışlarının birlikte üretildiği, doğrultma ve filtreleme bölümünün ortak bir trafo etrafında toplandığı görülüyor.
Özellikle +5V hattının ana yük hattı olarak ele alındığı eski AT yapısı burada da hissediliyor.
Bazı şemalarda Power Good hattı ve fan beslemesi de ayrıca gösterilmiş.
Bu şemalar neden hâlâ faydalı olabilir?
Eski bir AT güç kaynağını birebir yeniden üretmek bugün için çok mantıklı olmayabilir; fakat tamir, karşılaştırma ve çalışma mantığını anlama açısından oldukça değerlidir.
Özellikle primer anahtarlama, sürücü trafosu, yardımcı besleme ve geri besleme zincirinin nasıl kurulduğunu görmek isteyenler için iyi bir referans oluşturur.
Benzer topolojilerin farklı bir kolda nasıl yorumlandığını görmek isteyenler flyback ATX güç kaynağı incelemesi ve modifiye yazısına da göz atabilir.
Arıza ararken bu tür şemalar büyük kolaylık sağlar. Hangi bölümün primer, hangi bölümün sekonder olduğu, hangi sargının yardımcı besleme ürettiği ve hangi transistör grubunun sürme görevinde olduğu daha net takip edilir.
Ölçüm tarafında tecrübesi olanlar için bu şemalar, özellikle kısa devre, zayıf regülasyon, çıkış çökmesi veya hiç başlamama gibi arızalarda iyi bir karşılaştırma zemini sunar.
Tamir odaklı ilerlemek isteyenler için SMPS güç kaynağı tamiri içeriği de faydalı olabilir.
Tamir ve inceleme sırasında önemli nokta
Bu devreler doğrudan şebeke ile çalıştığı için sıradan bir düşük voltaj devresi gibi ele alınmamalıdır.
Primer filtre kondansatörleri, köprü doğrultucu sonrası yüksek DC gerilim ve anahtarlama katı ciddi risk taşır.
Bu nedenle şema arşivi olarak çok kıymetli olsalar da, uygulama veya test tarafında izolasyon, seri lamba, uygun ölçü aleti ve kontrollü ilk çalıştırma gibi temel güvenlik adımları ihmal edilmemelidir.
İlk kontrol aşamalarında yük bağlamadan önce basit bir ön test yaklaşımı arayanlar için ATX güç kaynağı için basit test devresi mantık olarak yol gösterebilir.
Arşivde yer alan şemalar
- Lunar 200 AT Power Supply Schematic
- Moretec MP200 AT Power Supply Schematic
- PW9502 AT Power Supply Schematic
- SKS4230 AT Power Supply Schematic
- TYET005V0 AT Power Supply Schematic
- V900A AT Power Supply Schematic
AT sistemler artık güncel donanım tarafında yer almıyor; ancak eski bilgisayar restorasyonu, elektronik tamir arşivi ve klasik SMPS topolojilerini incelemek açısından bu tür dökümanlar hâlâ değerli.
Özellikle kart yerleşimiyle birlikte verilen örnekler, yalnızca teorik şema değil fiziksel parça konumları açısından da işe yarıyor.
