Jou Jye Switching PSU JJ-250PP ATX DBL494 250W

Jou Jye Electronic JJ-250PP, DBL494 kontrol entegresi kullanan klasik ATX güç kaynağı şemalarından biridir. 230VAC girişle çalışan bu modelde pasif PFC, çift transistörlü primer anahtarlama, çoklu sekonder çıkış ve ayrı standby hattı birlikte görülmektedir. Şema, eski nesil TL494/DBL494 tabanlı ATX SMPS yapısını anlamak ve tamir sırasında blok blok ilerlemek için faydalı bir örnektir.

Teknik Özellikler

• Model: Jou Jye JJ-250PP
• Yapı: ATX 250W, pasif PFC
• Giriş: 230VAC, 3A, 50Hz
• Çıkışlar: +3.3V 20A, +5V 25A, +12V 13A, -12V 800mA, +5VSB 3000mA
• Ana kontrol entegresi: DBL494

Şemanın Genel Yapısı

Bu şemada giriş filtresi, köprü doğrultucu, pasif PFC bobini, çift anahtarlama transistörlü primer bölüm, ana trafo, sekonder doğrultma katı ve geri besleme hattı klasik ATX düzenine uygun biçimde yerleştirilmiştir.

Yeni nesil entegre sürücülü tasarımlara göre daha ayrık ve daha analog bir yapı görülür.

Bu da şemayı incelerken hangi bölümün ne yaptığını daha rahat ayırmayı sağlar.

DBL494, bu devrede PWM üretimi, hata yükselteci ve temel regülasyon görevini üstlenmektedir.

Bu entegre pratikte TL494 ailesinin eşdeğerlerinden biri olarak düşünülebilir.

Primer Tarafta Teknik İnceleme

Giriş filtresi ve pasif PFC bölümü

AC girişten sonra EMI filtre kartı, sigorta, anahtar, NTC ve filtre bobinleri yer almaktadır.

Şemadaki PFC bobini aktif PFC değil, pasif PFC yapısına işaret eder.

Bu nedenle bu güç kaynağında giriş düzeltmesi temel seviyededir ve yeni nesil aktif PFC’li kaynaklar kadar gelişmiş değildir.

Köprü doğrultucudan sonra iki adet 470uF / 200V kondansatör seri çalışacak şekilde yerleştirilmiştir.

Bu düzen, yarım köprü ATX güç kaynaklarında çok yaygındır.

Primer DC bara tarafında bu kondansatörlerin kuruması, kapasite kaybı veya dengesizliği varsa cihaz yük altında zorlanabilir ya da hiç başlayamayabilir.

DBL494 ile PWM kontrol yapısı

DBL494 entegresi devrenin merkez kontrol katıdır.

Osilatör frekansı, hata yükselteçleri ve çıkış sürme mantığı bu bölümde oluşturulur.

Şemada geri besleme ve kompanzasyon elemanlarının doğrudan bu entegre çevresinde toplandığı görülmektedir.

Ayrıca PS-ON ve P.G. hatlarının da transistorlü yardımcı bloklarla birlikte bu bölgeye bağlandığı anlaşılmaktadır.

DBL494 tabanlı güç kaynaklarında osilatör ve sürme yapısını anlamak, arıza teşhisini ciddi biçimde kolaylaştırır.

Bu nedenle SMPS entegre çalışma frekansı hesaplama sayfası, özellikle zamanlama elemanlarının yorumlanmasında yardımcı olabilir.

Primer anahtarlama ve sürücü katı

Şemada anahtarlama bölümünde yüksek voltaj NPN transistörler ve bunları süren yardımcı küçük sinyal transistorleri kullanılmıştır.

Bu yapı, MOSFET’li modern çözümlerden farklı olarak klasik BJT tabanlı ATX topolojisini gösterir.

T2 sürücü trafosu ve çevresindeki hızlı diyotlar, primer güç transistorlerinin dengeli anahtarlanmasına yardımcı olur.

Bu tip tasarımlarda sürücü trafosu, baz dirençleri, hızlı toparlanan diyotlar ve primer anahtarlama transistorleri birlikte değerlendirilmelidir.

Bu bölgede tek eleman arızası çoğu zaman cihazın tamamen ölü görünmesine veya sigorta attırmasına neden olabilir.

Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon

Ana trafonun sekonder tarafında +12V, +5V, +3.3V, -5V, -12V ve +5VSB hatları ayrı doğrultma ve filtreleme blokları ile oluşturulmuştur.

Şemadaki etiket kısmında -5V çıkışı da çizimde yer alıyor; bu, tasarımın eski ATX standardına yakın olduğunu gösteren önemli ayrıntılardan biridir.

+12V ve +5V hatlarında yüksek akım için uygun hızlı doğrultucular ve çıkış bobinleri kullanılmıştır. +3.3V hattı ise sekonder tarafta ek doyum bobini ve transistorlü yardımcı düzenleme katı ile desteklenmiştir.

Bu sayede, özellikle çapraz yük değişimlerinde 3.3V hattını daha kararlı tutmak için tercih edilmiştir.

Bu tarz çoklu çıkış yapısı, anahtarlamalı güç dönüşümünün bilgisayar beslemelerine uyarlanmış klasik formudur.

Temel mantık tarafında DC-DC dönüştürücü nedir içeriği de kavramsal geçiş için uygundur.

Geri Besleme ve Koruma Mantığı

Şemada geri besleme tarafında optokuplör, referans diyot ve transistorlü yardımcı denetim katları görülmektedir.

Sekonder çıkışların tamamı tek tek bağımsız regüle edilmese de ana regülasyon birkaç kritik hat üzerinden kurulmuştur.

Bu nedenle ATX güç kaynaklarında sık görüldüğü gibi bir hattaki bozulma diğer çıkışlara da dolaylı etki edebilir.

PS-ON ve P.G. hatlarının ayrı transistor bloklarıyla işlenmiş olması, anakart ile haberleşme mantığının klasik yöntemle çözüldüğünü göstermektedir.

Güç kaynağı başlıyor gibi yapıp hemen duruyorsa çoğu zaman yalnızca primer bölüm değil, bu kontrol hattı da kontrol edilmelidir.

Standby Bölümü

Şemada +5VSB hattı için ayrı trafo ve ayrı bir küçük SMPS bölümü kullanılmıştır.

Bu kısım ana dönüştürücüden bağımsız çalışır. Bilgisayar kapalı görünse bile anakartın bekleme fonksiyonları bu hattan beslendiği için, arıza ararken ilk bakılması gereken gerilimlerden biri standby çıkışıdır.

+5VSB mevcutsa ama ana çıkışlar oluşmuyorsa sorun genellikle DBL494 çevresi, PS-ON hattı, sürücü katı veya primer anahtarlama bölümünde aranmalıdır.

+5VSB de yoksa öncelik standby trafosu, küçük kontrol katı, doğrultucu ve geri besleme elemanlarında olmalıdır.

Arıza Tespiti İçin Pratik Kontrol Noktaları

• Cihaz tamamen ölü ise: Sigorta, giriş anahtarı, köprü diyot, NTC, standby bölümü ve primer DC bara kontrol edilmelidir.
• +5VSB var ama sistem başlamıyorsa: PS-ON hattı, DBL494 çevresi, sürücü trafosu ve primer anahtarlama transistorleri incelenmelidir.
• Sigorta atıyorsa: Primer transistorler, köprü doğrultucu, snubber elemanları ve kısa devre ihtimali ölçülmelidir.
• +3.3V veya +5V sapıyorsa: Sekonder doğrultucular, filtre kondansatörleri, çıkış bobinleri ve geri besleme hattı gözden geçirilmelidir.
• Yük altında kapanıyorsa: Kurumuş kondansatörler, zayıf doğrultucu diyotlar ve çapraz regülasyon problemi düşünülmelidir.

Benzer Yapılarla Karşılaştırma

Bu şema, TL494/DBL494 tabanlı klasik ATX tasarımlarını incelemek için iyi bir örnektir.

Benzer yapıda başka bir referans görmek istenirse Green Tech TL494 300W PFC P4 ATX güç kaynağı şeması da karşılaştırmalı okumaya uygundur.

Böylece aynı entegre ailesinin farklı ATX uygulamaları daha net anlaşılabilir.

Jou Jye JJ-250PP, DBL494 kontrollü klasik ATX SMPS tasarımının sade ama öğretici örneklerinden biridir.

Pasif PFC yapısı, çift BJT anahtarlama katı, ayrı standby bölümü ve çoklu sekonder çıkış düzeni ile eski nesil bilgisayar güç kaynaklarının çalışma mantığını açık biçimde göstermektedir.

Özellikle onarım tarafında giriş filtresi, standby, primer sürme, ana trafo ve sekonder doğrultma bloklarını ayrı ayrı değerlendirmek daha hızlı sonuç verir.