Elektroniğe yeni başlayanlar, hevesli olanlar bilirler genelde ilk kıvılcımı çakan Ses (amfi devreleri vs) ya da Işık (led efektleri vs) uygulamaları insanı cezb eder şahsen benim başlangığım bir arkadaşımın yaptığı amfi devresini görmem ile başladı 🙂
Basit LED devreleri kitabı, LED dünyasına ilgi duyanlar için hem öğretici hem de pratik güçlü bir başvuru kitabı niteliği taşır. “30 LED Projesi” en basit gösterim devrelerinden flaşör uygulamalarına, çift renkli ve RGB LED sürücülerden yüksek güçlü LED çözümlerine kadar bir çok devreyi, bilgiyi kapsıyor.
Özellikle elektroniğe yeni başlayanlar, hazır şema arayanlar ve LED’lerin çalışma mantığını sadece teorik değil uygulamalı olarak da görmek isteyenler için faydalı bir kaynaktır. Temel seviye örneklerde, bir LED’in nasıl sürüldüğü, besleme gerilimi arttıkça direnç seçiminin neden önemli olduğu ve seri-paralel bağlantı mantığının nasıl değiştiği anlaşılır biçimde gösterilir.
Bu noktada temel mantığı pekiştirmek için LED ve LED çeşitleri yazısı ile birlikte LED direnç hesaplama aracına göz atılması oldukça faydalı olur.
İçindekiler
| LED Temelleri ve Bağlantı Mantığı | 12V Araçlarda ve Kamyonlarda LED Kullanımı |
| Kızılötesi LED (Infrared LED) | Bir Projeyi Güvenli Şekilde Beslemek |
| En Basit LED Devresi | Robot Man |
| LED Flaşör Devreleri | Sabit Akım Kaynağı |
| 1.5V ile Beyaz LED Sürme | 1.5V ile İki Beyaz LED Sürme |
| Beyaz LED Flaşör | 9V Pil ile 10 LED |
| Sallamalı LED El Feneri | LED El Feneri |
| LED ile Işık Algılama | 8 Milyon Kazançlı Dedektör |
| 120V / 240V Şebekede LED Kullanımı | Şebeke Gece Lambası |
| Flaşörlü Demiryolu Geçidi Işıkları | LED Dimmer |
| Üç Bacaklı Çift Renkli LED Sürme | İki Bacaklı Bi-Polar LED Sürücü |
| RGB LED Sürücü | RGB Flaşör LED |
| Knight Rider | Trafik Işıkları |
| Dört Yollu Trafik Işıkları | Birden Fazla LED Sürme |
| 3x3x3 LED Küp | Yavaşça Parlayıp Sönen LED |
| Eşit Süreli Fade Devresi | Motosiklet Dönüş Sinyali |
| Polis Işıkları | Yavaşlayan LED Zar |
| Rulet | TE555-4 Zar Entresi ile Devre |
| TE555-5 LED FX Devresi | Güneş Bahçe Lambası |
| Güneş Takip Devresi | Akü İzleme Devresi MkI |
| Akü İzleme Devresi MkII | 12V mü 24V mü? |
| Düşük Yakıt Göstergesi | LED Zeppelin |
| Domino Etkisi | 10 LED Chaser |
| Telefon Hattı Acil Aydınlatması | Eşit Parlaklık Devresi |
| Titrek Mum Efektli LED | RGB Yanıp Söner LED |
| 7805 ile 1W LED Sabit Akım Sürme | 1 Watt LED için Verimli Tasarım |
| Bisiklet Flaşörü | Bisiklet Flaşörü – Geliştirilmiş Sürüm |
| 3W LED için Buck Converter | İki Adet 3W LED için Sabit Akım Sürücü |
| 10W LED Dimmer | Direnç Renk Kodları ve SI Gösterimi |
| Direnç Çarpan Notu |
30 LED Devresi kitabının farklarından biri, devreleri farklı besleme şartlarında ele almasıdır. 1.5V, 3V, 9V ve 12V gibi farklı kaynaklarla çalışan LED devreleri; düşük gerilimde beyaz LED sürme, tek pille aydınlatma oluşturma ve pil ömrünü koruyarak görünür parlaklık elde etme gibi gerçek ihtiyaçlara cevap verir.
Özellikle tek pille beyaz LED yakma, beyaz LED flaşör ve küçük el feneri benzeri uygulamalar, düşük voltajdan yüksek verim almaya çalışan kullanıcılar için oldukça ilham vericidir. Bu tip projeler, klasik dirençli bağlantının ötesine geçerek boost ve osilatör mantığını da tanıtır.
Örnek LED Devre Şemaları
Konuya yakın bir uygulama örneği olarak tek pil ile parlak beyaz LED yakmak yazısı da benzer bir düşünce yapısını tamamlar.
Derlemede sadece aydınlatma değil, efekt ve gösteri odaklı devreler de önemli yer tutar. LED flaşörler, kayan ışıklar, Knight Rider tarzı tarama devreleri, trafik ışıkları, polis lambaları, LED zar, rulet, 3x3x3 LED küp ve çeşitli RGB uygulamaları; LED’in yalnızca ışık veren bir eleman olmadığını, aynı zamanda görsel anlatım ve etkileşim aracı olarak da kullanılabileceğini gösterir.
Bazı devrelerde LED sensör gibi davranarak ışık algılamada kullanılır, bazı devrelerde ise piezo eleman, transistör ve sayıcı entegrelerle birlikte ilginç tepki devreleri oluşturulur. Bu yönüyle e-kitap, salt şema toplamı değil; deneme yapmayı seven kullanıcılar için fikir üreten bir atölye kaynağı gibidir.
Daha ileri seviyede ise sabit akım kaynakları, 1W, 3W ve 10W LED sürücüleri, buck converter çözümleri ve dimmer devreleri öne çıkar. Burada artık konu sadece LED’i yakmak değil; LED akımını kontrol etmek, ısıyı yönetmek, verimi artırmak ve yüksek güçlü uygulamalarda güvenli sınırlar içinde kalmaktır.
7805 veya LM317 gibi elemanlarla sabit akım üretme mantığı, lineer çözüm ile verimli anahtarlamalı çözüm arasındaki farkı anlamak açısından değerlidir. 3W ve üzeri LED’lerde uygun soğutma, doğru akım sınırlama ve devre topolojisi seçimi kritik hale gelir.
Parlaklık kontrolü tarafında ise PWM temelli sürüşlerin klasik dirençle kısma yöntemine göre çok daha kullanışlı olduğu görülür. Bu konuda 555 LED dimmer devresi gibi içerikler, özetin pratik devamı sayılabilir.
Sonuç olarak bu derleme devreler, LED ile ilgili tek bir konuya odaklanan dar bir içerik değil; başlangıçtan orta seviyeye ve yer yer ileri seviyeye uzanan geniş kapsamlı bir uygulama kitabı özeti gibidir. İçinde eğitici deneyler, sinyal ve efekt devreleri, taşınabilir aydınlatma çözümleri, sensör uygulamaları, akü ve voltaj izleme fikirleri, hatta şebeke ile çalışan dikkat gerektiren tasarımlar bulunur.
Bu nedenle hem eski tip elektronik kaynakların öğretici ruhunu taşır hem de günümüzde hâlâ işe yarayan temel prensipleri bir araya getirir. LED ile çalışan herkes için, ister hobi amaçlı ister pratik kullanım odaklı olsun, bu tür toplu içerikler hem ilham verici hem de masa başında sık sık dönüp bakılacak yararlı bir başvuru niteliğindedir.
Kaynak: talkingelectronics.com
