Power man IP-P350aj2-0 350w atx uc3843

GM3843, W12NK90Z, ICE2A0565Z ve WT7510 kullanılan bu ATX güç kaynağı şeması, aktif olmayan klasik giriş doğrultma yapısı, GM3843 tabanlı ana PWM bölümü, ayrı standby kaynağı ve çok çıkışlı sekonder yapısı ile onarım açısından okunabilir bir tasarım sunmaktadır. Şemada ayrıca EL817 optokuplörler, KIA431 / 431 referans entegreleri ve fan kontrolüne ayrılmış ayrı bir transistorlü bölüm de yer almaktadır.

Power Man IP-P350aJ2-0 350M Şematik

GM3843 Tabanlı ATX Güç Kaynağının Genel Yapısı

Bu devrede giriş filtresi, GBU806 köprü doğrultucu, ana primer anahtarlama bölümü, ana trafo T1, standby trafosu T2, sekonder doğrultma katı, WT7510 süpervizör bölümü ve fan kontrol kısmı ayrı bloklar hâlinde izlenebilmektedir.

Şemanın en dikkat çekici tarafı, ana SMPS ile standby kaynağının net biçimde ayrılmış olmasıdır.

Genel çalışma mantığı açısından bu yapı, klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS yaklaşımının ATX sınıfındaki tipik örneklerinden biridir.

SMPS Primer Tarafta Teknik İnceleme

Giriş filtresi ve doğrultma bölümü

AC girişte THR1, LF1, LF2, CX1, CY1 ve CY2 ile kurulan EMI filtre bölümü yer almaktadır.

Doğrultma tarafında DB1 GBU806 köprü doğrultucu kullanılmış, ardından C3 ve C8 olarak görülen 680uF / 200V kondansatörler ile primer DC bara oluşturulmuştur.

ZNR1 ve ZNR2 varistörleri ani gerilim darbelerine karşı koruma sağlar.

D3 olarak görülen UF2007 diyodu ve T1 primer çevresindeki R4, R6, C5 gibi elemanlar da ana anahtarlama hattının önemli parçalarıdır.

Bu bölümde GBU806 köprü diyotu, THR1 NTC, C3-C8 ana filtre kondansatörleri veya ZNR1-ZNR2 varistörlerinde arıza varsa cihaz tamamen ölü görünebilir.

GM3843 ile ana PWM kontrolü

Ana kontrol entegresi U1 GM3843 olarak görünmektedir. Bu entegre UC3843 SMPS PWM kontrol entegresi ile aynıdır. Şemada COMP, VREF, IS, OUT, FB ve VCC pinleri etrafında kurulan RC ağı açık biçimde görülmektedir.

D8 ve D10 1N4148 diyotları, R16, R17, R19, R20, R21 dirençleri ile C20, C21, C24, C25, C26 ve C27 kondansatörleri GM3843 çevresindeki zamanlama, geri besleme ve kararlılık bölümünü oluşturmaktadır.

GM3843 beslemesi veya çevresindeki küçük elemanlar bozulduğunda MOSFET sağlam olsa bile güç kaynağı start almayabilir.

W12NK90Z ile primer anahtarlama katı

Primer anahtarlama elemanı Q2 W12NK90Z MOSFET’tir. Bu MOSFET, GM3843 tarafından sürülerek ana trafonun primer tarafına enerji aktarır.

R22 0.11 ohm akım algılama direnci de bu bölümde dikkat çeker.

Q2 W12NK90Z kısa devre olduğunda sigorta atabilir veya primer hat tamamen kilitlenebilir.

MOSFET sağlam görünse bile gate hattındaki R16-R17-R19 ağı, D8 1N4148 ve ilgili RC elemanları ayrıca ölçülmelidir.

Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı

Sekonder tarafta +12V hattında D5 MBR10200CT, +5V hattında D7 SBL4045PT, +3.3V hattında ise D9 MBR4045PT kullanıldığı görülmektedir.

-12V ve -5V tarafında D2, D4, D16 ve D17 olarak UF1003 hızlı doğrultucu diyotlar yer almaktadır.

L1, L2, L3, L5, L6 ve L7 bobinleri ile C10, C11, C17, C18, C22, C23, C33, C34 gibi filtre kondansatörleri çıkışlardaki dalgalanmayı azaltmak için görev yapmaktadır.

Bu çok çıkışlı yapı, ATX güç kaynaklarının tipik besleme mantığıdır.

Konunun daha temel tarafını görmek isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı iyi bir kavramsal geçiş sağlar.

+3.3V hattı ve sense düzeltmesi

+3.3V hattında Q3 B116A transistorü, U2 KIA431 referans entegresi, D11 ve D13 1N4148 diyotları ile kurulan ayrı bir düzeltme yapısı bulunmaktadır.

Ayrıca +3.3V_SEN hattı da ayrıca dışarı alınmıştır.

Bu yapı, +3.3V hattını yalnız doğrultup filtrelemekle bırakmaz, yük altındaki sapmaları azaltmaya da yardımcı olur.

+3.3V düşükse B116A, KIA431, R34-R37 ağı ve sense hattı birlikte değerlendirilmelidir.

PC2 EL817 ile Ana Geri Besleme Bölümü

Ana geri besleme tarafında PC2 EL817 optokuplör ve U6 KIA431 referans entegresi kullanılmıştır.

R23, R54, R55, R58, R61, C36 ve C43 çevresi bu geri besleme ağının önemli parçalarıdır.

PC2 EL817 veya U6 KIA431 arızalıysa çıkış gerilimleri sapabilir, cihaz start alıp hemen kapanabilir ya da regülasyon bozulabilir.

Bu nedenle sekonder arızalarda yalnız doğrultucu diyotlara değil, optokuplör ve referans ağına da bakmak gerekir.

ICE2A0565Z ile 5V Standby Bölümü

Standby katı ana güç bölümünden bağımsızdır. Bu bölümde U4 ICE2A0565Z kullanılmıştır.

Yardımcı doğrultma tarafında D17 SB340, D16 UF1003 ve D19 UF1007 diyotları görülmektedir.

Geri besleme tarafında ise PC3 EL817 optokuplör ve U5 431 referans entegresi yer almaktadır.

C7 ve C32 olarak 22uF / 50V kondansatörler, R73, R74, R75 ve C50, C51 gibi elemanlar ICE2A0565Z çevresindeki standby çalışma ağını oluşturmaktadır.

+5V_SB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür. Bu durumda ICE2A0565Z, PC3 EL817, U5 431, D17 SB340 ve standby trafosu T2 birlikte kontrol edilmelidir.

WT7510 Süpervizör ve PS-ON / PG Bölümü

Şemada süpervizör entegresi olarak U3 WT7510 kullanılmıştır. WT7510, PSON, PGO, FPL, V33 ve benzeri pinler üzerinden çıkış hatlarını izler ve ATX açılış mantığını yönetir.

WT7510 çevresinde D18, D20, D21 olarak 1N4148 diyotları, Q8 C945 transistorü, R41, R46, R47, R50, R61, R62, R67, R69 gibi dirençler ve C35, C49 gibi kondansatörler bulunmaktadır.

+5VSB mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa yalnız GM3843 veya primer bölüme bakmak yeterli değildir. WT7510 çevresi, PS_ON hattı ve PG hattı da ayrıca kontrol edilmelidir.

Fan Kontrol Kısmı

Fan sürme bölümünde Q4 A1273, Q5 A1015 transistorleri, ZD1 7V zener diyodu, THR2 termistörü ve R33, R35, R40, R42 dirençleri birlikte çalışmaktadır. C12 ve C30 kondansatörleri de bu bölümde yer almaktadır.

Fan hiç dönmüyor, geç devreye giriyor veya sürekli tam hızda çalışıyorsa bu bölüm ayrıca incelenmelidir.

Güç kaynağı normal çalışsa bile fan kontrol tarafındaki arıza ısınma problemine yol açabilir.

Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar

• Cihaz tamamen ölü ise: THR1, DB1 GBU806, C3-C8 ana filtre kondansatörleri, ZNR1-ZNR2 ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
• +5VSB yoksa: U4 ICE2A0565Z, PC3 EL817, U5 431, D17 SB340, D19 UF1007 ve standby trafosu T2 incelenmelidir.
• +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: U1 GM3843, Q2 W12NK90Z, R22 akım direnci, PC2 EL817 ve U3 WT7510 birlikte değerlendirilmelidir.
• +12V zayıfsa: D5 MBR10200CT, L1-L2, C10-C11 ve ilgili filtre ağı kontrol edilmelidir.
• +5V zayıfsa: D7 SBL4045PT, L3, C17-C18 ve geri besleme ağı gözden geçirilmelidir.
• +3.3V düşükse: D9 MBR4045PT, Q3 B116A, U2 KIA431, +3.3V_SEN hattı ve ilgili filtre elemanları incelenmelidir.
• PG oluşmuyorsa: WT7510 çevresi, D18-D20-D21 1N4148 diyotları, Q8 C945 ve PS_ON hattı ayrıca ölçülmelidir.
• Fan çalışmıyorsa: Q4 A1273, Q5 A1015, THR2 ve ZD1 7V hattı ayrıca kontrol edilmelidir.

GM3843, W12NK90Z, ICE2A0565Z ve WT7510 kullanılan bu ATX güç kaynağı şeması, onarım için oldukça öğretici bir yapıya sahiptir.

Ana PWM, standby, geri besleme, süpervizör ve fan kontrol bölümlerinin net ayrılmış olması ölçüm sırasını kolaylaştırır.

Bu tip güç kaynaklarında en doğru yaklaşım; giriş doğrultma, standby, ana PWM, sekonder doğrultma, optokuplör geri beslemesi ve süpervizör bloklarını birbirinden ayırarak adım adım ilerlemektir.