NUITEK 400U 400W ATX Güç kaynağı şeması, ana kontrol tarafında SG6105, standby bölümünde KA5H0165R ve primer anahtarlama tarafında 2SC2625 kullanan klasik bir ATX güç kaynağı yapısını göstermektedir. Şemada ayrıca EEL-16A sürücü trafosu, ERL35C ana trafo, EEL-19B standby trafosu, +3.3V için ayrı düzenleme hattı ve SG6105 tabanlı koruma / gözetim ağı birlikte görülmektedir.
NUITEK 400U Devre Şeması
İçerik
Öne Çıkan Malzemeler
- Ana kontrol entegresi: U2 SG6105
- Standby kontrol entegresi: U1 5H0165R
- Primer güç transistörleri: Q1 ve Q2 2SC2625
- Primer sürücü transistörleri: Q3 ve Q4 sürücü katı transistörleri
- Standby optokuplörü: U3 KPC817
- +3.3V regülasyon transistörü: Q7 2SA733
- Standby doğrultucu: D11 1N5822
- +5V doğrultucu: D26 S30C40C
- +3.3V doğrultucu: D25 S30C40C
- Sürücü trafosu: T2 EEL-16A
- Ana trafo: T1 ERL35C
- Standby trafosu: T3 EEL-19B
ATX Güç Kaynağının Genel Yapısı
Bu şemada giriş EMI filtresi, köprü doğrultucu, iki adet 470uF / 200V ana filtre kondansatörü, 2SC2625 transistörlü primer anahtarlama bölümü, ayrı standby katı, sekonder doğrultma hattı ve SG6105 tabanlı gözetim ağı açık biçimde ayrılmaktadır.
Genel çalışma mantığı açısından bu yapı, anahtarlamalı güç kaynakları SMPS sınıfının tipik ATX örneklerinden biridir. Ancak +3.3V hattında ayrı düzenleme ve sense mantığı bulunması, çıkış kararlılığı açısından önemli bir ayrıntıdır.
Primer Tarafta Teknik İnceleme
Giriş filtresi ve doğrultma bölümü
Girişte TR1, LF1 ve LF2 filtre bobinleri, CY tipi EMI kondansatörleri, giriş anahtarı ve DB1 BD406 köprü doğrultucu yer almaktadır.
Doğrultma sonrasında C1 ve C2 olarak görülen 470uF / 200V kondansatörler primer DC bara hattını oluşturmaktadır.
R2 ve R3 120K / 1W dirençleri bu iki ana kondansatör üzerindeki gerilim paylaşımını dengeler.
Bu hatta arıza olduğunda cihaz tamamen ölü görünebilir. Bu yüzden sigorta, NTC, köprü doğrultucu ve ana filtre kondansatörleri ilk kontrol edilmesi gereken parçalardır.
2SC2625 ile primer anahtarlama katı
Primer anahtarlama tarafında Q1 ve Q2 2SC2625 transistörleri kullanılmaktadır.
Bu transistörler T2 EEL-16A sürücü trafosu üzerinden sürülmektedir.
Q3 ve Q4 sürücü katı, D3, D4 ve çevresindeki hızlı diyotlar ile birlikte bu transistörleri sırayla iletime sokar.
Bu yapı klasik yarım köprü ATX düzenidir.
2SC2625 transistörlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.
Sürücü katı, T2 trafosu veya hızlı diyotlar arızalıysa SG6105 besleme alıyor görünse bile ana güç katı devreye girmez.
5V Standby Güç Kaynağı Bölümü
Standby katı ana güç bölümünden bağımsızdır. Bu bölümde U1 5H0165R kullanılmıştır.
Yardımcı doğrultma tarafında D11 1N5822, D12 FR107 ve D5 FR104 diyotları görülmektedir. U3 KPC817 optokuplörü de standby geri beslemesinde görev yapmaktadır.
C18 1000uF / 16V ve C19 330uF / 10V kondansatörleri +5VSB hattını filtrelemektedir.
+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen çalışmaz haldedir.
Bu durumda 5H0165R, KPC817, 1N5822, FR107 ve standby trafosu T3 birlikte değerlendirilmelidir.
SG6105 Kontrol ve Gözetim Bölümü
Şemanın sağ alt tarafında U2 SG6105 yer almaktadır. SG6105 bu devrede yalnız PWM üretimi yapmaz, aynı zamanda PS_ON, PG, +3.3V, +5V, +12V, OPP ve UVAC hatlarını da izleyerek koruma kararlarını oluşturur.
Bu nedenle +5VSB mevcut olduğu hâlde ana çıkışlar oluşmuyorsa yalnız primer güç katını kontrol etmek yeterli değildir.
SG6105 çevresindeki direnç bölücüleri, geri besleme ağını ve algılama hatlarını da ayrıca değerlendirmek gerekir.
Aynı kontrol ailesine yakın başka bir örnek görmek isteyenler için ATX SMPS SG6105 MaxPower PX 300W şeması da karşılaştırmalı okunabilir.
Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı
Sekonder tarafta +12V, +5V, -12V ve +3.3V hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanları ile oluşturulmuştur.
Şemada +5V ve +3.3V tarafında S30C40C doğrultucuları, negatif hatlarda FR104 hızlı diyotları görülmektedir.
L1, L3, L4, L7, L8, L9 ve L10 bobinleri ile C23, C24, C25, C26, C27, C28 ve C29 gibi kondansatörler çıkış dalgalanmasını düşürmektedir.
Bu yapı klasik grup regülasyonlu ATX yaklaşımına uygundur. Yani bir çıkış hattındaki ciddi sapma diğer çıkışları da etkileyebilir.
+3.3V hattı ve ayrı düzenleme bölümü
+3.3V hattında Q7 2SA733 transistörü ile kurulan ayrı bir regülasyon yapısı görülmektedir. Bu bölümde FB2 ve REF2 hatları da ayrıca işaretlenmiştir.
Bu yapı +3.3V hattının yük altında daha sabit tutulmasına yardımcı olur.
+3.3V düşükse yalnız sekonder doğrultucuya bakmak yetmez. 2SA733, referans hattı, ilgili direnç ağı ve sense bağlantısı birlikte incelenmelidir.
PS_ON ve PG Kontrol Mantığı
PS_ON ve PG hatları doğrudan SG6105 çevresinde işlenmektedir. Bu bölümde küçük sinyal diyotları, yardımcı direnç bölücüleri ve RC ağı birlikte görev yapmaktadır.
Bu nedenle +5VSB mevcut olduğu hâlde güç kaynağı anakart komutuna tepki vermiyorsa sorun yalnız primer bölümde olmayabilir.
SG6105 çevresi, PS_ON hattı ve PG çıkışı ayrıca ölçülmelidir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: giriş sigortası, DB1 BD406 köprü doğrultucu, giriş filtresi ve C1-C2 ana filtre kondansatörleri kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: U1 5H0165R, U3 KPC817, D11 1N5822, D12 FR107 ve T3 standby trafosu incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: U2 SG6105, Q1-Q2 2SC2625, sürücü katı ve T2 EEL-16A birlikte değerlendirilmelidir.
- +12V zayıfsa: ilgili doğrultucu bloğu, çıkış bobinleri ve filtre kondansatörleri kontrol edilmelidir.
- +5V zayıfsa: D26 S30C40C, çıkış filtresi ve +5V hattındaki kondansatörler gözden geçirilmelidir.
- +3.3V düşükse: D25 S30C40C, Q7 2SA733 ve +3.3V regülasyon ağı incelenmelidir.
- PG oluşmuyorsa: SG6105 çevresi, yardımcı diyot ağı ve PG hattı ayrıca ölçülmelidir.
NUITEK 400U 400W şeması, SG6105 ana kontrolü, 2SC2625 primer anahtarlama katı ve 5H0165R tabanlı standby yapısı ile klasik ATX güç kaynaklarının öğretici örneklerinden biridir.
Şemada ana güç, standby ve +3.3V regülasyon bloklarının birbirinden net ayrılması arıza tespitini daha sistemli hâle getirir.
Bu tip güç kaynaklarında en doğru yaklaşım; giriş filtresi, standby, primer sürücü, ana güç katı, sekonder doğrultma ve SG6105 gözetim bölümünü birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.
