
Bu paylaşımda endüstriyel elektronik laboratuvar uygulamalarına ait op-amp deneyleri ve ayrıntılı döküman bir arada sunulmaktadır. Döküman; işlemsel yükselteçlerin temel parametrelerinden başlayıp yükselteç uygulamalarına, kıyaslayıcı devrelerine, PWM kontrollü buck çeviriciye, hassas doğrultmaç ve gerilim regülatörü uygulamalarına kadar uzanan düzenli bir laboratuvar akışı içermektedir.
Özellikle op-amp konularına hazırlık yapmak isteyenler için temel bağlantı mantığı, yükselteç tipleri ve aktif filtre yaklaşımı açısından op-amp uygulamaları ve aktif filtreler içeriği de faydalı olabilir.

İçindekiler
İçerik
| Deney | Konu |
|---|---|
| 1 | İşlemsel yükselteçleri tanımak, 747 op-amp ile giriş ofset gerilimini ve giriş polarlama akımını incelemek. |
| 2 | Op-amp uygulaması olarak eviren yükselteci incelemek. |
| 3 | Op-amp uygulaması olarak evirmeyen yükselteci incelemek. |
| 4 | Op-amp uygulaması olarak gerilim izleyici devresini incelemek. |
| 5 | Op-amp uygulaması olarak toplar yükselteci incelemek. |
| 6 | Op-amp uygulaması olarak çıkartma yapan devreyi incelemek. |
| 7 | Op-amp uygulaması olarak türevleyici devresini incelemek. |
| 8 | Op-amp uygulaması olarak integratör devresini incelemek. |
| 9 | Kıyaslayıcı devresini incelemek. |
| 10 | PWM üretici SG3524 ile Buck (azaltan) çevirici devresini incelemek. |
| 11 | Op-amp kullanarak hassas tam dalga doğrultmaç yapmak. |
| 12 | Op-amp kullanarak gerilim regülatörü yapmak ve çalışmasını incelemek. |
Dökümanın öne çıkan içeriği
Bu laboratuvar notlarında yalnızca devre bağlantıları değil, deney öncesi düşünülmesi gereken teorik başlıklar da yer almaktadır.
Giriş ofset gerilimi, giriş polarlama akımı, kazanç, bant genişliği, slew rate, geri besleme etkisi ve op-amp uygulamalarındaki davranış farkları deney akışı içinde adım adım işlenmektedir.
Güç elektroniği tarafında ise SG3524 ile kurulan buck çevirici deneyi, PWM mantığını gerçek devre üzerinde görme açısından faydalıdır.
Anahtarlamalı dönüştürücü yapısını daha rahat takip etmek isteyenler için buck-boost converter mantığına göz atmak da konunun oturmasını kolaylaştırır.
Deney 10 için uygulama notu
Deney 10’da SG3524 ile kurulan buck çevirici devresi, laboratuvar uygulamasında ayrıca not düşülmesi gereken birkaç önemli ayrıntı içermektedir.
- 13. bacağa bağlı olan 10 K direnç uygulamada 4.7 K olarak kullanılacaktır.
- Devre çıkışına sayfa 41’deki filtre bölümü bağlanacaktır.
- Filtre bölümünde 100 uH bobin, BA158 diyot ve çıkış kondansatörü yer almaktadır.
- Şemadaki deney eleman listesinde BC516 transistör ve 1000 uF kondansatör bilgisi yer alırken, uygulama notunda 2N2222 NPN transistör ve 470 uF kondansatör kullanıldığı belirtilmiştir.
- Bu nedenle devre kurulmadan önce kart üzerindeki transistör tipi, kondansatör değeri ve direnç değeri mutlaka kontrol edilmelidir.
Özellikle bobin ve çıkış filtresi tarafını daha iyi anlamak için endüktör ve halka nüve test yaklaşımı da yardımcı olabilir.

Laboratuvar çalışırken dikkat edilmesi gerekenler
- Op-amp deneylerinde besleme uçları ve ortak referans hattı karıştırılmamalıdır.
- Osiloskop ve multimetre bağlantıları yapılmadan önce devrenin toprak hattı kontrol edilmelidir.
- SG3524 ile kurulan deneyde diyot yönü, elektrolitik kondansatör kutbu ve transistör bağlantıları tekrar gözden geçirilmelidir.
- Potansiyometreler çevrilirken çıkış gerilimi kademeli olarak izlenmeli, ani kısa devre ve ters bağlantıdan kaçınılmalıdır.
- Ölçümler sırasında önce düşük riskli deneylerden başlamak, ardından PWM ve regülatör deneylerine geçmek daha sağlıklı sonuç verir.
Bu döküman; elektrik-elektronik öğrencileri, teknik eğitim laboratuvarlarında çalışanlar, op-amp konularını uygulamayla pekiştirmek isteyenler ve SG3524 tabanlı temel buck çevirici mantığını görmek isteyen hobi-elektronik meraklıları için faydalı bir kaynaktır.
Hazırlayanlar ve paylaşım notu
Deneyler 2009-2010 dönemine aittir. Op-amp bilgisi ve SG3524 içeriği ile birlikte hazırlanan bu çalışmada emeği geçen Doç.Dr. Engin ÖZDEMİR ve Arş.Gör. Mehmet UÇAR’a teşekkür ederiz.
Kocaeli Üniversitesi
aytaç[email protected]

paylaşım için teşekkürler hocam sağolun
He he biz bunların hepsini lisede görmüştük. Ama yinede teşekkür ederim nostalji yapmış olurum 🙂
her meslek liseli bunları yaptı elbette ama kimse lise defterlerini tozlu raflardan çıkartmıyor internet varken. 😀
eline sağlık güzel olmuş