ATX12V M605 SG6105 TDA865 P4 Switching Power Supply COLORS iT 330U

COLORS iT 330U şeması, ana kontrol tarafında SG6105, standby besleme bölümünde M605 ve SSS2N60 kullanan klasik bir ATX güç kaynağı yapısını göstermektedir. Primer tarafta 13007 transistörlü yarım köprü anahtarlama, sekonder tarafta çoklu çıkış yapısı ve +3.3V için ayrı sense hattı birlikte görülmektedir.

COLORS iT 330U Teknik Özellikler

• Model: COLORS iT 330U
• Giriş: 230VAC, 50Hz-60Hz
• Ana kontrol: SG6105
• Standby kontrol: M605
• Standby anahtarlama elemanı: SSS2N60
• Primer anahtarlama: 13007 çifti

Etiket Bilgilerinde Görülen Fark

Etiket görsellerinde aynı 330U model için farklı çıkış akımı ve toplam güç değerleri görülmektedir. Bir etiket 330W sınıfını, diğer etiket ise 350W sınıfını işaret etmektedir.

Bu durum genellikle aynı model adının farklı revizyonlarda, farklı etiket ve bileşen dizilimiyle kullanıldığını gösterir.

Bu yüzden tamir ve parça karşılaştırmasında yalnız model adına değil, şemadaki devre yapısına ve kart revizyonuna da bakmak gerekir.

ATX Güç Kaynağı Devresinin Genel Yapısı

Bu şemada giriş EMI filtresi, köprü doğrultucu, iki adet 330uF / 200V ana filtre kondansatörü, sürücü trafosu, 13007 transistorlü primer anahtarlama bölümü, sekonder doğrultma katı ve ayrı standby beslemesi açık biçimde ayrılmaktadır.

Genel çalışma mantığı açısından bu yapı, klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS yapısının ATX sınıfındaki tipik örneklerinden biridir.

Primer SMPS Tarafta Teknik İnceleme

EMI filtre ve doğrultma bölümü

AC girişten sonra sigorta, EMI filtre elemanları, köprü doğrultucu ve iki adet ana filtre kondansatörü ile yüksek voltaj DC bara oluşturulmaktadır.

Bu bölümde köprü diyot, sigorta, NTC ve ana elektrolitik kondansatörlerde arıza varsa cihaz tamamen ölü görünebilir.

Özellikle eski ATX güç kaynaklarında primer kondansatörlerin kapasite kaybı ve ESR artışı sık görülen sorunlardandır.

13007 ile yarım köprü anahtarlama katı

Primer güç bölümünde iki adet 13007 transistor kullanılmaktadır.

Sürücü trafosu ve etrafındaki hızlı diyotlar ile baz sürme hattı oluşturulmuş, iki transistor sırayla iletime geçirilerek ana trafo yarım köprü düzeninde çalıştırılmıştır.

Bu yapı, klasik ekonomik ATX güç kaynaklarında çok yaygındır.

Güç transistorlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.

Sürücü trafosu, baz dirençleri veya hızlı diyotlarda arıza varsa kontrol bölümü çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.

SG6105 kullanılan benzer bir yapı görmek isteyenler için Linkword LPK2-30 LPQ2 ATX Power supply sg6105d yazısı karşılaştırmalı olarak incelenebilir.

SG6105 PWM Voltaj Kontrol Bölümü

SG6105 bu devrede yalnız PWM üretimi yapan basit bir entegre değildir.

Aynı zamanda gerilim algılama, hata denetimi, PS-ON değerlendirmesi, PG üretimi ve çeşitli koruma işlevlerini birlikte üstlenmektedir.

Şemada +3.3V, +5V, +12V, -5V, -12V ve +5VSB hatlarının SG6105 çevresine geri taşındığı görülmektedir.

Bu da ana çıkışlar oluşmadığında yalnız primer güç katını değil, kontrol entegresi çevresindeki algılama ağını da incelemeyi gerekli kılar.

M605 ile 5V Standby Bölümü

Standby katı ana güç bölümünden bağımsız çalışmaktadır. M605 kontrol yapısı, SSS2N60 anahtarlama elemanı, küçük yardımcı trafo, PC817 optokuplör ve doğrultucu diyotlar ile +5VSB hattını oluşturmaktadır.

+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür. Bu nedenle ilk kontrol edilmesi gereken noktalardan biri standby bölümüdür.

Standby hattı düzgün olduğu hâlde ana çıkışlar oluşmuyorsa arıza primer anahtarlama veya PS-ON tarafında aranmalıdır.

TDA865 5V Standby Bölümü

330U modelinin diğer devre şemasında 5V Standby için TDA865 kullanılmış FSD210B uyumlu olduğu söyleniyor.

PS-ON, PG ve Yardımcı Kontrol Mantığı

Sekonder SMPS Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı

Sekonder tarafta +12V, +5V, +3.3V, -12V ve -5V hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanlarıyla oluşturulmuştur.

Ortak filtre bobinleri ve düşük ESR kondansatörler, anahtarlama sonrası oluşan dalgalanmayı düşürmeye yardımcı olur.

Bu yapı klasik grup regülasyonlu ATX yaklaşımına uygundur. Yani bir çıkış hattındaki ciddi sapma diğer çıkışları da etkileyebilir.

Çoklu çıkış mantığının temelini kavramsal olarak görmek isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı da yararlı olabilir.

+3.3V hattı ve sense yapısı

Şemada +3.3V hattı için ayrı sense bağlantısı bulunmaktadır. Bu ayrıntı, kablo ve bağlantı düşümlerini telafi ederek 3.3V hattının daha doğru regüle edilmesini sağlar.

+3.3V hattı düşükse yalnız sekonder doğrultucu ve kondansatörlere değil, sense hattına ve yardımcı regülasyon elemanlarına da bakmak gerekir.

PS-ON, PG ve Yardımcı Kontrol Mantığı

PS-ON hattı doğrudan SG6105 çevresine bağlanmıştır. Güç kaynağı anakarttan gelen açma komutunu bu hat üzerinden değerlendirir.

ATX PG hattı ise ana çıkışlar kararlı seviyeye ulaştıktan sonra üretilir.

Bu nedenle +5VSB mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa sorun yalnız primer tarafta olmayabilir.

Küçük sinyal transistorleri, algılama dirençleri ve PS-ON hattı da ayrıca kontrol edilmelidir.

Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar

• Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, köprü doğrultucu, ana filtre kondansatörleri ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
• +5VSB yoksa: M605, SSS2N60, standby trafosu, PC817 optokuplör ve doğrultucu diyotlar incelenmelidir.
• +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: PS-ON hattı, SG6105, sürücü trafosu ve 13007 primer transistorleri ölçülmelidir.
• Sigorta atıyorsa: 13007 transistorleri, köprü diyot, hızlı diyotlar ve primer snubber elemanları kontrol edilmelidir.
• +3.3V düşükse: sense hattı, ilgili filtre bobini ve çıkış kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
• PG oluşmuyorsa: SG6105 çevresi, algılama dirençleri ve referans hatları ayrıca incelenmelidir.

COLORS iT 330U, SG6105 kontrollü ve M605 5V standby beslemeli klasik ATX güç kaynaklarının öğretici örneklerinden biridir.

13007 primer anahtarlama katı, bağımsız +5VSB bölümü ve +3.3V sense hattı sayesinde hem şema inceleme hem de tamir yaklaşımı açısından faydalı bir yapı sunar.

Bu tip kaynaklarda en doğru yöntem; giriş doğrultma, standby, sürücü, primer güç katı, sekonder doğrultma ve kontrol bloklarını birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.