Chieftec HPC-360-302 DF şeması, ana ATX kontrol bölümünde SG6105S, standby katında SSP2N60B ve aktif PFC tarafında UCC3818N kullanan daha gelişmiş bir ATX SMPS tasarımıdır. Bu yapıda klasik yarım köprü ana güç katına ek olarak bağımsız aktif PFC bölümü, ayrı 5V standby devresi, çoklu sekonder çıkışlar ve LM339 tabanlı ek gözetim katı birlikte yer almaktadır.
Teknik Özellikler
İçerik
- Model: Chieftec HPC-360-302 DF
- Giriş: 100VAC-240VAC, 8A, 50Hz-60Hz
- Çıkışlar: +3.3V 28A, +5V 35A, +12V 17A, -12V 800mA, -5V 300mA, +5VSB 2A
- Maksimum yük: 340W
- Ana kontrol: SG6105S
- Aktif PFC kontrol: UCC3818N
- Standby katı: SSP2N60B + LTV817
ATX PSU Şemasının Genel Yapısı
Bu güç kaynağı, eski basit ATX tasarımlarına göre daha gelişmiş bir yapıya sahiptir.
Giriş bölümünde EMI filtre ve doğrultma katından sonra aktif PFC bölümü yer almakta, ardından ana güç katı yarım köprü topoloji ile çalışmaktadır.
Ana SMPS kontrolü SG6105S ile yapılırken +5VSB hattı ayrı bir standby devresinden üretilmektedir.
Şemada ayrıca LM339 tabanlı gözetim ve OCP bölümü bulunması, koruma yapısının daha ayrıntılı kurulduğunu göstermektedir.
Genel çalışma mantığı açısından bu yapı, klasik anahtarlamalı güç kaynakları ailesinin ATX tarafındaki daha olgun örneklerinden biridir.
ATX SMPS Primer Tarafı Teknik İnceleme
Giriş filtresi ve doğrultma bölümü
Şebeke girişinde sigorta, NTC, EMI filtre bobinleri ve X-Y sınıfı kondansatörler yer almaktadır.
Köprü doğrultucu sonrasında aktif PFC bölümüne aktarılan DC hat, klasik yarım köprü kaynaklara göre daha düzenli ve yüksek bir bara gerilimine hazırlanır.
Bu bölümde sigorta, köprü diyot, NTC veya EMI filtresindeki arızalar cihazın tamamen ölü görünmesine neden olabilir.
Giriş bölümünde sorun varsa standby ve ana güç katı çoğu zaman hiç devreye giremez.
Aktif PFC bölümü
Bu şemadaki en önemli farklardan biri, UCC3818N kontrollü aktif PFC katının bulunmasıdır.
Ayrı verilen UCC3818N şemasında FQPF9N50 MOSFET’ler, boost bobini ve yüksek voltaj düzenleme ağı net biçimde görülmektedir.
Bu bölüm şebekeden çekilen akımı düzeltir, güç faktörünü iyileştirir ve ana bara gerilimini daha kararlı hâle getirir.
Aktif PFC bulunan kaynaklarda arıza teşhisi daha dikkatli yapılmalıdır.
Çünkü ana güç katı çalışmasa bile önce PFC tarafında sorun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Özellikle FQPF9N50 MOSFET, boost diyodu, PFC bobini ve UCC3818N çevresindeki besleme elemanları önemlidir.
SMPS Anahtarlama katı
Ana güç bölümünde 2SC2625 transistorler ile yarım köprü anahtarlama yapısı kurulmuştur.
T3 sürücü trafosu ve etrafındaki hızlı diyotlar, baz sürme hattını oluşturarak iki güç transistorünü sırayla iletime sokar.
Bu bölümde tek bir güç transistorü kısa devre olduğunda sigorta atabilir veya kaynak korumaya düşebilir.
Baz sürme hattındaki FR diyotlar, küçük dirençler ve sürücü trafosu arızalıysa SG6105S çevresi sağlam olsa bile ana güç katı kalkmayabilir.
SG6105S Kontrol ve Gözetim Bölümü
SG6105S bu güç kaynağında yalnız PWM üretmez.
Aynı zamanda PS-ON değerlendirmesi, PG üretimi, temel gerilim denetimi ve bazı koruma işlevlerini de üstlenir.
Bu nedenle klasik TL494 + karşılaştırıcı yaklaşımına göre daha toplu bir kontrol mimarisi sunar.
Şemada SG6105S çevresine +3.3V, +5V, +12V, -12V, -5V ve +5VSB hatlarının geri taşındığı görülmektedir.
Bu da cihazın start almaması durumunda yalnız primer katı değil, kontrol entegresinin algılama ağını da incelemeyi gerekli kılar.
SG6105 tabanlı benzer bir yapı görmek isteyenler için Linkword LPK2-30 LPQ2 ATX Power supply sg6105d yazısı da karşılaştırmalı olarak incelenebilir.
ATX Standby Bölümü
Şemada +5VSB hattı ana güç katından bağımsız olarak SSP2N60B, yardımcı trafo, LTV817 optokuplör ve referans ağı ile üretilmektedir.
Bu yapı, klasik küçük flyback standby beslemelerinden biridir.
+5VSB hattı anakartın bekleme işlevleri için kritik olduğundan ilk kontrol edilmesi gereken gerilimlerden biridir.
Standby hattı yoksa cihaz tamamen ölü görünebilir.
Bu durumda SSP2N60B, optokuplör, doğrultucu diyotlar ve TL431 benzeri referans çevresi dikkatle ölçülmelidir.
Benzer yardımcı besleme mantığı için KA1H0165R tabanlı AOpen ATX güç kaynağı da faydalı bir karşılaştırma sunabilir.
SMPS Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı
Sekonder tarafta +12V, +5V, +3.3V, -12V ve -5V hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanlarıyla oluşturulmuştur.
+5V ve +3.3V hatlarında yüksek akım taşıyan doğrultucular ve ortak filtre bobinleri kullanılmış, +12V hattı da dönemi için güçlü sayılabilecek 17A seviyesine çıkarılmıştır.
Bu güç kaynağı, klasik eski ATX yapılarındaki 5V merkezli tasarımdan daha dengeli görünmektedir.
Buna rağmen grup regülasyon etkisi tamamen kaybolmuş değildir; bu yüzden bir hattaki ciddi sapma diğer hatları da etkileyebilir.
Temel mantığı kavramsal olarak okumak isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı da yararlı olabilir.
ATX 3.3V hattı ve sense yapısı
Şemada +3.3V ve +3.3V sense hatları ayrıca gösterilmiştir.
Bu ayrıntı, anakart tarafındaki kablo düşümlerini telafi ederek 3.3V hattının daha doğru regüle edilmesini sağlar.
3.3V hattında sapma varsa yalnız sekonder diyot ve kondansatörlere değil, sense hattına ve ilgili geri besleme elemanlarına da bakılmalıdır.
LM339 ile Ek Koruma Bölümü
Şemanın alt sağ bölümünde NC339SZ / LM339 tabanlı karşılaştırıcı katı yer almaktadır.
Bu bölüm özellikle OCP ve bazı gerilim sınırlarının izlenmesinde görev alır.
SG6105S ana kontrol işlevini üstlense de, ek karşılaştırıcı katının bulunması Chieftec tasarımının daha sıkı koruma mantığına sahip olduğunu gösterir.
Bu nedenle cihazın anlık start alıp hemen kapanması, yükte korumaya düşmesi veya PG sinyalini üretmemesi gibi durumlarda yalnız SG6105S değil LM339 çevresi de kontrol edilmelidir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, EMI filtre, köprü doğrultucu ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: SSP2N60B, standby trafosu, LTV817, doğrultucu diyotlar ve geri besleme hattı incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: PS-ON hattı, SG6105S, sürücü katı ve 2SC2625 primer transistorleri ölçülmelidir.
- PFC bara yükselmiyorsa: UCC3818N, FQPF9N50 MOSFET’ler, boost bobini ve ilgili hızlı diyotlar kontrol edilmelidir.
- +3.3V düşükse: 3.3V sense hattı, sekonder filtreler ve geri besleme ağı ayrıca gözden geçirilmelidir.
- PG oluşmuyorsa veya kaynak korumaya düşüyorsa: SG6105S çevresi ile LM339 karşılaştırıcı katı birlikte değerlendirilmelidir.
Chieftec HPC-360-302 DF, aktif PFC, SG6105S kontrolü, ayrı 5V standby katı ve ek LM339 gözetim yapısı ile klasik ucuz ATX tasarımlarından daha gelişmiş bir mimari sunar.
UCC3818N tabanlı PFC bölümü ve SSP2N60B standby katı sayesinde şema sadece ana güç dönüşümünü değil, yardımcı besleme ve koruma mantığını da birlikte anlamak için faydalı bir referans hâline gelir.
Onarım tarafında en doğru yaklaşım; giriş filtresi, aktif PFC, standby, primer sürme, sekonder doğrultma ve gözetim bloklarını birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.
