Powerlink LPJ2-18 300W şeması, Linkworld LPG-899 kontrol entegresi kullanan klasik bir ATX SMPS tasarımıdır. Bu yapıda yarım köprü primer anahtarlama, ayrı 5V standby bölümü, grup regülasyonlu sekonder çıkışlar ve 3.3V hattı için ek düzeltme katı birlikte görülmektedir.
Linkworld Powerlink LPT2-20 Teknik Özellikler
İçerik
- Model: Powerlink LPJ2-18 300W
- Kontrol entegresi: Linkworld LPG-899
- Giriş: 230VAC, 50Hz
- Çıkışlar: +3.3V, +5V, +12V, -12V ve +5VSB
- Standby akımı: +5VSB 2A
LPG-899 ATX Güç Kaynağı Genel Yapısı
Bu güç kaynağında giriş doğrultma bölümü, SBP13007A transistorlü primer anahtarlama katı, ana trafo, ayrı standby trafosu ve Linkworld LPG-899 tabanlı kontrol kısmı açık biçimde ayrılmaktadır.
Yapı genel olarak klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS mantığına dayanır.
Ancak TL494 gibi daha yaygın kontrolcüler yerine LPG-899 kullanılması, PS-ON ve PG tarafının daha bütünleşik bir yapıda çözüldüğünü göstermektedir.
SMPS Primer Tarafta Teknik İnceleme
220V AC Giriş doğrultma ve yüksek voltaj bara
Şebeke girişinden sonra köprü doğrultucu ve iki adet 330uF / 200V kondansatör ile primer DC bara oluşturulmaktadır.
Bu seri kondansatör yapısı yarım köprü topolojinin temel işaretlerinden biridir.
Bu bölümde sigorta, köprü doğrultucu, NTC ve ana filtre kondansatörlerinde oluşan arızalar cihazın tamamen ölü görünmesine neden olabilir.
Eski ATX güç kaynaklarında primer elektrolitiklerin kuruması ve ESR yükselmesi sık görülen sorunlardandır.
SBP13007A ile SMPS anahtarlama katı
Primer tarafta iki adet SBP13007A transistor kullanılmaktadır.
T2 sürücü trafosu ve etrafındaki FR107 ile 1N4148 diyotları üzerinden baz sürme hattı oluşturulmuş,
iki transistor sırayla iletime geçirilerek ana trafo yarım köprü düzeninde çalıştırılmıştır.
Bu tip yapıda güç transistorlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.
Sürücü trafosu, baz dirençleri veya hızlı diyotlarda arıza varsa kontrol bölümü çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.
Benzer SG6105D tabanlı bir yapı görmek isteyenler için Linkword LPK2-30 LPQ2 ATX Power supply sg6105d yazısı da karşılaştırmalı olarak incelenebilir.
LPG-899 PWM Kontrol Bölümü
Linkworld LPG-899 bu devrede yalnız PWM üreten basit bir entegre değildir.
Aynı zamanda gerilim algılama, PS-ON değerlendirmesi, PG üretimi ve temel koruma işlevlerini birlikte üstlenmektedir.
Bu nedenle klasik ATX tasarımlarına göre daha toplu bir kontrol mimarisi sunar.
Şemada +3.3V, +5V, +12V, -12V, -5V ve +5VSB hatlarının LPG-899 çevresine geri taşındığı görülmektedir.
Bu durum, ana çıkışlar oluşmadığında yalnız primer transistorleri değil kontrol entegresi çevresindeki algılama ağını da incelemeyi gerekli kılar.
SMPS Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı
Sekonder tarafta +5V, +12V ve +3.3V hatlarında hızlı doğrultucular, ortak filtre bobinleri ve düşük ESR kondansatörler kullanılmıştır.
Negatif hatlar olan -12V ve -5V daha düşük akım için ayrı doğrultma elemanlarıyla üretilmiştir.
Bu güç kaynağı eski ATX yük dağılımına göre tasarlanmıştır. +5V hattı ve +3.3V hattı daha yüksek akım taşırken +12V hattı daha sınırlı kalmaktadır.
Çoklu çıkış yapısının temel mantığını kavramsal olarak okumak isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı da yararlı olabilir.
ATX 3.3V hattı ve ek düzeltme katı
Şemada +3.3V hattında TL431 ve 2SA928 transistor ile kurulan ayrı bir düzeltme bölümü görülmektedir.
Bu yapı, +3.3V hattının yük altında daha kararlı tutulmasına yardımcı olur.
Ayrıca +3.3VS hattı da gösterildiği için bu kaynağın 3.3V regülasyonunu biraz daha dikkatli ele aldığı anlaşılmaktadır.
Sense hattında kopukluk veya direnç artışı varsa 3.3V hattı normalden sapabilir.
5V ATX Standby Bölümü
Alt sol tarafta yer alan standby katı ana güç katından bağımsızdır.
SSS2N60B MOSFET, küçük standby trafosu, EL817 optokuplör ve TL431 referans yapısı ile +5VSB hattı üretilmektedir.
Bu kısım bilgisayar kapalı görünse bile anakartın bekleme işlevleri için gerekli olan gerilimi sağlar.
+5VSB hattı yoksa cihaz tamamen ölü görünebilir. Bu durumda öncelikle SSS2N60B, standby trafosu, EL817 optokuplör, TL431 ve doğrultucu diyotlar kontrol edilmelidir.
ATX PS-ON ve PG Kontrol Mantığı
PS-ON hattı doğrudan LPG-899 çevresine bağlanmıştır.
Güç kaynağı anakarttan gelen açma komutunu bu hat üzerinden değerlendirir.
PG hattı ise ana çıkışlar kararlı seviyeye ulaştıktan sonra üretilir.
Pratikte +5VSB mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa sorun çoğu zaman primer güç katında, LPG-899 çevresinde veya PS-ON algılama hattında bulunur.
PG oluşmaması ise bazen primer arızadan değil, algılama ağındaki küçük bir elemandan kaynaklanabilir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, köprü doğrultucu, ana filtre kondansatörleri ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: SSS2N60B, standby trafosu, EL817 optokuplör, TL431 ve doğrultucu diyotlar incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: PS-ON hattı, LPG-899, sürücü trafosu ve SBP13007A primer transistorleri ölçülmelidir.
- Sigorta atıyorsa: SBP13007A transistorleri, köprü diyot, FR107 diyotlar ve primer snubber elemanları kontrol edilmelidir.
- +3.3V düşükse: TL431, 2SA928, sense hattı, filtre bobini ve çıkış kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
- PG oluşmuyorsa: LPG-899 çevresi, algılama dirençleri ve referans hatları ayrıca incelenmelidir.
Powerlink LPJ2-18 300W, LPG-899 kontrollü klasik ATX SMPS tasarımlarının öğretici örneklerinden biridir.
SBP13007A primer anahtarlama katı, bağımsız 5V standby bölümü, 3.3V için ayrı düzeltme yapısı ve bütünleşik kontrol mimarisi sayesinde hem şema inceleme hem de tamir yaklaşımı açısından faydalı bir yapı sunar.
Arıza teşhisinde giriş doğrultma, standby, sürücü, primer güç katı, sekonder doğrultma ve kontrol bölümlerini ayrı ayrı değerlendirmek en sağlıklı yöntemdir.
