0-30 V Kısa Devre Korumalı Transistörlü Güç Kaynağı

| Mart 26, 2021 Tarihinde güncellendi
0-30 V Kısa Devre Korumalı Transistörlü Güç Kaynağı

Şebeke geriliminden DC gerilim sağlayan devrelere “Güç kaynağı” denir.

Güç kaynağı 4 ana bölümden oluşur.

A-) AC/AC dönüştürücü (Transformatör)
B-) AC/DC dönüştürücü (Doğrultma devresi)
C-) Filtre Devresi (Kondansatörlü)
D-) Regüle Devresi (Zener Diyotlu)

Temel bir güç kaynağı katmanları:

guc_kaynagi_blok

Devrenin Çalışma Prensibi

Şebekeden alınan 220V’luk gerilimi 30V’a düşüren devre elemanına transformatör denir. Transformatörümüz 12V veya 24V olsaydı şebekeyi verilen değerlere düşürürdü. Diyod köprüsü yardımıyla akım tek yönlü geçmektedir. Transformatör çıkışlarındaki sinüsoidal gerilimi tam olarak doğrultmasa da zamana bağlı olarak yönün hep aynı olmasını sağlar.

Kondansatörün devredeki faktörü ise, gerilimin sabit bir değerde kalması için filtreleme görevi yapmaktadır.Potansiyometre yardımıyla T3 trasnsistörün Ib akımı altırılıp azaltarak gerilim ayarlaması yapılır. Led devrede gerilimin olup olmadığını anlamak için bir sinyal görevi yapar. Ona bağlı seri direnç ise led’ in yanmaması için gerilim bölücü görevi yapmaktadır.

Transformatör (AC/AC dönüştürücü) Kısmı :

transformator_trafo_hesap

Transformatör Hesaplamaları:

trafo_hesap_formulleri

Doğrultma Devresi (AC/DC Dönüştürücü) Kısmı :

Köprü tipi tam dalga doğrultmacı kullanarak:

kopru_tip_dogrultmac

Yukarıdaki şekilde, sinyalin pozitif alternansınında 1nolu sekonder ucu 2 nolu sekonder ucuna göre daha pozitif olacağından D1 ve D2 diyotu iletimde , D3 ve D4 diyotları kesimde olur. Ry yük direnci üzerinden bir akım geçişi D1 ve D2 diyotları üzerinden sağlanır.

Girişin negatif alternansında 2 nolu sekonder ucu 1 nolu sekonder uca göre daha pozitif olacağından D3 ve D4 diyotları iletimde , D1 ve D2 diyotları kesimdedir.Ry yük direnci üzerinde birinci durumdaki akım yönü aynı kalmak koşuluyla D3 ve D4 diyotları üzerinden akım geçişi sağlanır.

Filtre Devresi (Kondansatörlü) Kısmı :

Filtre devreleri ,doğrultucu çıkışındaki nabazanlı DC gerilimini tam DC gerilimine çevirmek için kullanılır.

dc_filtre_hesaplari

Regüle Devresi (Zener Diyotlu) Kısmı :

Filtre devresi çıkısında elde edilen DC gerilimde azda olsa dalgalanmalar vardır.Ayrıca , doğrultma ve filtre işlemi ne kadar iyi olursa olsun iki nedenden dolayı filtre devresi çıkışındaki DC gerilim ve akım değişir.

a- DC çıkış gerilim ve akımı sabit iken yük değişirse DC çıkış gerilimi değişir.
b- Yük sabit iken şebeke gerilimi değişirse DC çıkış gerilimi değişir.

Gerilim kararlılığı istenen tüm devrelerde yük akım ve ve geriliminin kesinlikle değişmemesi istenir.Bu amaçla regüle devreleri kullanılır.

Regülator

regulator_devresi_sema

Gerilim Ayar Kısmı:

Bu kısımda potansiyometre yardımıyla T3 transistörünün beyz ne giren Ib akımını ayarlamak suretiyle T3 transistörün Ie akımı artar ve çıkışdaki gerilimde buna bağlı olarak artar.

Gerilim ve Akım Ayar Kısmı

gerilim_akim_ayar_bolumu

Hesaplamalar:

T1 ve T2 transistor leri darlington çiftini oluşturuyor.Bu sayede yük akımı artar.

transistor_yuk_akim_hesap

Kısa Devre Koruma Kısmı :

Devreyi aşırı yük akımından korumak için R4 ,R5 direçleri ve T4 trasistörü kullanılmıştır.Burada esas görev R4 direnci üzerindedir.T4 ün Vbe gerilimi bu direncin üzerine düşen akım sayesinde oluşur.T4 transistörünü iletime geçirir ve devreyi aşırı yük akımından korur.

asiri_akim_koruma_devresi

Devre Şeması

devre_semasi_30v

Devre Elemanları

• 220/30 V luk transformatör
• Köprü tipi diyot D1=B80 C5000/3300
• C1=2200µf / 63V elektrolitik kondansatör
• ZD=30V zener diyot
• Transistor ler T1 =2N3055 , T2=T4=BD239 , T3=BC141
• Direçler : R1=1K5 (2W) , R2= 470 , R3=680 , R4=22 , R5=120 , R6=1K (2W)
• 5mm Kırmızı LED
• Kutu

Baskı Devre Yapımı

Önce devrenin baskılı devresi çıkartılır. Bakır levhanın üzerine baskı devresi çizilir. Permanet kalemle çizilen devre üzerinden geçirilir. Daha sonra 1/3 oranında perhidral ile tuzruhu karıştırılır. Bol suyla yıkanır. Tiner veya cif(temizlik malzemesi) ile temizlenip kurulanır. Sonrada devre elemanlarının takılacağı yerler matkapla delinir. Son olarak da devre elemanları plaket üzerine lehimlenir.

guc_kaynagi_30v_pcb

Dosya indirme LINK listesi (TXT formatında) link-1826.zip şifre-pass: 320volt.com

Emeği geçen kişilere Teşekkürler

Yayım tarihi: 2008/07/01 Etiketler: , , , , , , , , ,



48 Yorum “0-30 V Kısa Devre Korumalı Transistörlü Güç Kaynağı

  1. pCko xD

    kanka bunun sende ısıs de çizilip kyıt edilmiş hali varmı açınca direk ısıs den kullanabiliyim ayrıca güzel paylaşım bugün yapmaya başlıorum 8)

    CEVAPLA
  2. rdvn

    beyler bu devre tasarımı tam olarak çalışiyormu eksiği var mi varsa nedir yapimini daha detayli anlatabilir misiniz bana ulaşirsanız sevinirim dadasrdvn@hotmail.com devreyi yapacamda yardimci olursanız sevinirim

    CEVAPLA
  3. aziz

    bu devre çalışıyormu tam olarak ben yaptım . Çıkışı 0-1 volt arası veriyor 🙁

    CEVAPLA
    1. gevv Yazar

      Yaptığınız devrenin net olarak alt ve üst resimlerini çekip gönderin belki baskı devrede bir hata vardır kontrol edelim iyi çalışmalar.

      CEVAPLA
  4. asma

    aziz Diyor ki:
    ‘bu devre çalışıyormu tam olarak ben yaptım . Çıkışı 0-1 volt arası veriyor’

    Çalışmaması için bir neden gözükmüyor. 😉

    Vz1 değerini ölçünüz; 30volta yakın bir değer var mı?
    Potun orta ucuyla şase arasında 0~30V gerilimi ayarlayıp ölçü aletiyle okuyabiliyormusunuz?
    BC141 in beyz ucuyla şase arasında 0~30V ölçülebiliyor mu?
    T2 nin ve T1 in beyzleriyle şase arasında benzer voltajları ölçebiliyormusunuz?
    Bu soruları cevapladığınızda sonuca yaklaşırsınız. Hayır cevabı sorunun bulunduğu bölümü belli eder. Hepsine evet dediğinizde çıkışta voltaj yoksa T1 bozuk veya yanlış bağlıdır.

    Resimlerle bu basit analiz sonuçlarını gönderirsen yardımcı oluruz. 😉

    Kolay gelsin.

    CEVAPLA
  5. imamyollarda

    kaç amper arkadaşlar devre bilğisi olan var mı ?

    CEVAPLA
  6. umut

    beyler bencede güzel bir çalışma elinize sağlık bende bu gün yapacağım hayırlısıyla. 🙂

    CEVAPLA
  7. hakan

    Arkadaşım ben malzemeleri sipariş ettim ama yorumları okumamıştım . Devre Kesin olarak çalışıyor değilmi ? . Devreyi hobby matkaba sürücü olarka yapacağım cevap verirseniz sevinirim .

    e-mail == elk8480@hotmail.com

    CEVAPLA
  8. hakan

    Arkadaşım Devreyi Yaptım Ama Bir Problem var. Devreye Hiç Bir şey Bağlanmadığında Gerilim Ayarı Yapabiliyosun . Ancak Örneğin Devre 12 da bırakıldığında ve 0.06 A lik ufacık bir fan bile takıldığında gerilim yarı yarıya düşüyor 6 V oluyor fan dönmüyor ve devredeki led sönüyor. Bunun Nedeni Nedir. ??

    CEVAPLA
  9. furkan

    Bir şey soracağım bende 18 x 2 ac çıkışlı trafo var buna bağlasam sorun olurmu ?

    CEVAPLA
    1. muharrem

      olmaz diye düşünüyorum. giriş gerilimi çıkış gerilimnden fazla olması daha iyi

      CEVAPLA
  10. cokut

    arkadaşlar 12v 60w 5A lık güç kaynağı yapan varmı?yardımcı olurmusunuz?Birde bu güç kaynağı ile pic için 7805 kullansam acaba olurmu? saçma bir soruda olabilir bilgiye ihtiyacım var.cevap bekliyorum.motor kontrolü yapmam gerekiyor.teşekkür ederim.

    CEVAPLA
  11. mehmet

    Selamlar Hakan arkadaşımızın söylediği problemi bende kendi yaptığım devrede yaşadım nette onu araştırırken tesadüfen bu siteyi gördüm.

    Bende 0 – 20 volt ayarlı korumalı bir dc kaynak yaptım. Ama bir sorun var devrenin ucuna bir yük bağlanmadığında voltajı ayarlayabiliyorsun… Ama devreye çok basit bir direnç devresi bağladım bugün devrenin çıkışındaki lamba sönüyor voltaj değeri ise yarıdan fazla düşüyor… mesela yük yokken çıkıştan 20 volt alırken yükü bağlayıp sonuna kadar getirdiğim de voltajı 7 volt veriyor. bunun nedeni nedir acaba bilen birileri yardımcı olursa çok sevinirim… şimdiden çok teşekkürler… bu arada emeğine sağlık kardeş güzel devreye benziyor…

    CEVAPLA
  12. Adem

    Merhabalar hocam bende ödev olarak bu devreyi aldım çalıştırdım ama arese çevirmekte sıkıntı yaşıyorum.. Eğer isis ve aresin çizilmiş hali proteus dosyası olarak varsa elinizde rica etsem yollayabilirmisiniz?

    ademaltnts@gmail.com

    Teşekkürler şimdiden…

    CEVAPLA
  13. hakan oktay

    hocam bu devrenin çalışmaması için bir sebep yok hatalı bağlantı yapılmış olabilir

    CEVAPLA
  14. soner

    selam öncelikle çalışmalarınız için teşekkürler bir sorum olacakdı.
    (trafoyu sizce kaç watt lık seçmeliyim ve devre kaç amper akım çekiyor acaba )
    teşekkürler.

    CEVAPLA
  15. soner

    bir sorum daha olacak kısa devre olduğunda nasıl anlayacagız devredeki led kısa devre için değil sanırım kısa devre anlaşılması için ledi nasıl bağlarız ek olarak

    CEVAPLA
  16. gevv Yazar

    merhaba,

    kısa devreyi led söndüğü zaman anlarsınız 🙂

    benim tavsiyem lm350 ya da lm338 olur hem daha az malzeme kullanırsınız hemde daha stabil

    1.2v…..32v arası ayarlanabilir

    bu entegreler içinde ısı, kısa devre koruması vardır birde kademeli akım koruması eklenince çok kullanışlı olur

    CEVAPLA
  17. soner

    ben devreyi aynı buradaki gibi kurdum trafoyu 30 v lukmu seçmeliyim yoksa 2*15 mi
    yada 24 v luk seçersem ne olur .

    CEVAPLA
  18. soner

    r2 direnci 470 ohm du ve 30-15 v arası ölçüm yapıyordu ilk önce kısa devre yapdım 30-1.4 arası deger gösterdi daha sonra 470 yerine sırasıyla ilk önce 330 denedim 9-30 v arası ölçdü daha sonra 47 ohm takdım 1.4-29 arası ölçüm yapabiliyorum sizce zararlımı devre elemanları yanarmı .

    CEVAPLA
  19. E.ş

    Soner kardeş 2×15 V seç 30vlukla farkı yok ama daha ucuzdur.

    CEVAPLA
  20. Adem

    Merhaba arkadaşlar Güç Kaynakları dersi için bu devreyi aldım ve sorunsuz bir şekilde çalıştırdım. Gev nickli arkadaşımıza bizlere paylaştığı için teşekkür ediyorum..

    CEVAPLA
  21. ufuk

    pi tipi filtre devresini yaptım ama kondansatörlerden regüle devresine darbeli akım geliyor bunu nasıl önleyebilirim

    CEVAPLA
  22. sezgin

    t1 transistörün collectör ayağını nasıl ne nereye bağlayacaz?

    CEVAPLA
  23. hobby team

    baskı devre için yardımcı olabilir misiniz?
    resmi gibi

    CEVAPLA
  24. sinan

    arkadaşlar devreyi yapıp çalıştıran oldumu 22 k pot bana küçük gibi geldi 50 k pot omaz mı

    CEVAPLA
  25. ebubekir

    arkadaşlar ben yaptım devre çalışıyor ama akım acayip şekilde düşük

    CEVAPLA
  26. asma

    @ebubekir
    Akım acayip düşük ne demek?
    R4 bağzı dökümanlarda 22 ohm gözüküyor, 0,22 ohm olmalı.
    Siz ne kullandınız.
    22ohm da 30mA , 0,22 ohmda 3A gibi değerlerde akım korumaya geçmesi lazım.
    R4 : 0,22Ω / 5W
    Kolay gelsin.

    CEVAPLA
  27. Ali

    Devre gayet sorunsuz çalışıyor (22k pot kullanıldı). Traş mak. fan, el matkabı gibi aletlerle denendi sonuç olumlu.

    CEVAPLA
    1. asma

      Yazıda wattlı dirençler belirtilmiş:

      “• Direçler : R1=1K5 (2W) , R2= 470 , R3=680 , R4=22 , R5=120 , R6=1K (2W)”
      Ayrıca R4=0,22 / 5W olarak kullanılacağını önceki mesajımda da belirtmiştim.

      Kolay gelsin.

      CEVAPLA
  28. furkan

    devrenin çıkışından 0-24V 10A etmek için hangi değişiklikleri yapmak gerekir.

    CEVAPLA
  29. hasan

    devre en fazla kaç amper çekiyor ve köprü diyot olarak ne kullanıyoruz tam olarak b80 c5000/3300 yazılmış fakat internetten baktığımda baskı devredeki şeklinden farklı devre çiziminde de byw56 yazıyor tam olarak hangisi yardımcı olursanız sevinirim.

    CEVAPLA
  30. Nazmi

    Bu devreyi sadece ben yapamadım galiba..1.Denemede potu ayarlayamadım 2. denemede ise 0-6V arası sonuç aldım bilgisi olan varsa yazabilir mi ?

    CEVAPLA
  31. İlke

    Paylaşım için teşekkürler. Ancak kullanılan potansiyometre kaçlık ve transformatör kaç Watt acaba?

    CEVAPLA
    1. oktay kandemir

      Potansiyometre şemada 22K ohm olarak verilmiş.
      Transformatör hesabında Pp (primer gücü) için 37,5W yazılmış. 40VA (ya da 40W) alabilirsiniz. Bu değer 1A çıkış akımı için verilmiş, biraz büyük almanızda sakınca yok. (60VA gibi)
      Trafo alırken kademeli voltaja sahip biraz güçlü olanı tercih etmeniz faydalı olur.

      CEVAPLA
  32. onur demirci

    Arkadaşlar devreyi kurdum çalışıyor fakat T2 transistörü aşırı ısınıyor ne yapmam gerekiyor yardımcı olabilecek var mı ? Soğutucu bile fayda etmiyor

    CEVAPLA
  33. Tc Btl

    r1 ve r6 için 2w lık direnç yerine 5w lık direnç kullanabilir miyim? 2 w lık direnç bulamadım da

    CEVAPLA
  34. KÜBRA AĞAR

    Bu devrenin ares te baskı devre çizimi varsa bana atabilirmisinz rica etsem dosya olarak benim proteusumda sorun olduğu için bi türlü oluşturamıyorum devremi acil yardım edebirmisiniz?

    CEVAPLA
  35. Mert Can Bilgiç

    Zener diyot kaç wattlık acaba temin eden varsa ismini veya linkini verebilir mi?

    CEVAPLA
    1. oktay kandemir

      Merhaba
      Trafo voltajınız 30Vac ise , doğrultuğunda 42Vdc olur.
      Zener akımı ise 42-30 = 12V 12V/1500ohm 8mA olduğu görülür.
      Zener diyotta harcanan güç: 30V x 8mA = 240mW yani çeyrek watt olur.
      Bir büyüyü , yani 1W olanı tercih edilmelidir. 1N4751 (30V / 1W Zener Diyot) uygun olur. BZX85C 30 veya satıcıda ne varsa olur.
      Kolay gelsin.

      CEVAPLA
      1. Mert Can Bilgiç

        27 volt olsa sıkıntı olurmu?
        köprü diyot için 4a yeter mi?

        CEVAPLA
  36. Adem

    Merhaba

    Bana dc 100v, 500w spindle motor için adaptör ve hız kontrol ünitesi lazım. Pek bilgim yok ama nasıl yapabilrim. 220-110v bir trafo buldum işime yarar mı? Yardımcı olursanız sevinirim

    CEVAPLA
  37. Sümeyye

    0-20 V ve 0-2 amper çıkışı nasıl yapabilirim yardımcı olur musunuz

    CEVAPLA
    1. gevv Yazar

      bu proje işinizi görür instructables.com/Lab-Power-Supply-0-20V-and-0002-4A/

      0-20v 0-4a gücü var 0-2a olarak kullanmak için r7 0.25 ohm direnci 0.50 ohm ile değiştirip denersiniz

      CEVAPLA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.