UC3843 WT7525 ICE3B0365 COLORS iT Silent Atrix PSU 600T

COLORS iT Silent Atrix PSU 600T şemasında ana PWM kontrol için UC3843, standby besleme için ICE3B0365 ve çıkış gözetimi için WT7525 kullanılmıştır. Yapı, yarım köprü ana güç katı ile çalışan klasik ATX SMPS tasarımına dayanmaktadır. Şemada +3.3V, +5V, +12V1, +12V2, -12V ve +5VSB hatları ayrı bloklar hâlinde takip edilebilmektedir.

COLORS iT Silent Atrix PSU 600T Şematik

Teknik Özellikler

• Model: COLORS iT Silent Atrix PSU 600T
• Giriş: 95VAC-250VAC, 5A, 47Hz-63Hz
• Çıkışlar: +3.3V 30A, +5V 30A, +12V 18A, -12V 0.5A, +5VSB 2.5A
• Topoloji: Yarım köprü ATX SMPS
• Ana PWM: UC3843
• Süpervizör: WT7525
• Standby kontrol: ICE3B0365

Şemanın Genel Yapısı

Giriş tarafında EMI filtre, sigorta, NTC ve köprü doğrultucu ile klasik bir ATX ön uç yapısı görülmektedir.

Doğrultma sonrasında iki adet 1200uF / 200V kondansatör seri yerleşimle yüksek voltaj DC bara oluşturur.

Ana güç katı, UC3843 tarafından sürülen iki adet 2SK2082 MOSFET ile yarım köprü yapıda çalışır.

Standby besleme ana dönüştürücüden bağımsızdır ve ICE3B0365 tabanlı ayrı bir flyback bölümünden üretilir.

Çıkış denetimi, koruma ve Power Good hattı ise WT7525 tarafından yönetilir.

Bu yapı, klasik bilgisayar güç kaynaklarında görülen çok çıkışlı DC-DC dönüştürücü mantığının ATX uygulamasına yakın bir örneğidir. Daha genel çalışma prensibi için anahtarlamalı güç kaynakları içeriği de faydalı olabilir.

Primer Tarafta Şema Analizi

Giriş filtresi ve DC bara

Şebeke girişinde common mode bobinler, X ve Y sınıfı kondansatörler, MOV ve NTC birlikte kullanılmıştır.

Bu bölüm hem parazit bastırma hem de ilk akım darbesini sınırlama görevini üstlenir.

Köprü doğrultucu sonrası oluşan HV+ ve HV- hatları, yarım köprü anahtarlama katını besler.

İki adet 1200uF / 200V kondansatörün seri bağlanmış olması, bu güç kaynağının tek MOSFET forward değil yarım köprü sınıfında olduğunu açıkça gösterir.

Eski ATX tasarımlarında bu yerleşim oldukça yaygındır.

UC3843 ile ana PWM kontrol

Ana güç bölümünün kontrolü UC3843 ile yapılmaktadır. Bu entegre osilatör, akım algılama ve hata yükselteci bilgilerini bir araya getirerek sürme darbesini oluşturur.

Şemada RT/CT ağı, kompanzasyon elemanları ve geri besleme optokuplörü açık biçimde görülmektedir.

Primer taraftaki sürücü transistörleri ise MOSFET kapılarını doğrudan sürmeye yardımcı olur.

UC3843 tabanlı güç kaynaklarında ilk kontrol edilmesi gereken noktalardan biri entegre besleme hattıdır.

Startup yolu bozulmuşsa veya yardımcı sargıdan geri besleme gelmiyorsa devre kısa süre denedikten sonra durabilir.

UC384x ailesinin çalışma mantığı için UC3843 SMPS PWM kontrol entegresi yazısı da incelenebilir.

Şemadaki zamanlama ağına göre çalışma mantığını daha iyi yorumlamak için SMPS frekans hesaplama aracı da işe yarar.

Yarım köprü MOSFET katı

Q1 ve Q2 olarak görülen 2SK2082 MOSFET’ler, ana trafonun primerini yarım köprü düzeninde sürmektedir.

D sürücü diyotları ve kapı dirençleri geçişleri hızlandırmak için kullanılmıştır.

R6 üzerindeki düşük değerli şönt direnç, primer akım algılama hattı açısından önemlidir.

Bu hatta oluşan anormallik doğrudan UC3843’ün korumaya geçmesine neden olabilir.

Primer tarafta MOSFET kısa devresi, snubber eleman arızası veya akım algılama hattındaki bozulmalar, sigorta atması veya cihazın başlatılamaması şeklinde kendini gösterebilir.

Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon

Sekonder tarafta +12V, +5V, +3.3V ve -12V hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanları ile oluşturulmuştur.

+12V hattında güçlü çift diyotlu doğrultma yapısı, +5V hattında ise ayrı bir Schottky doğrultucu yer almaktadır.

+12V çıkışı sonrasında iki ayrı rail oluşturulmuş ve bunlar düşük değerli dirençler üzerinden +12V1 ile +12V2 olarak ayrılmıştır.

Bu, dönemin çok rail ATX etiketleme mantığına uygundur.

-12V hattı ise ayrı küçük doğrultma ve lineer regülasyon yapısıyla oluşturulmuştur.

Şemada 7912 regülatör kullanılması, bu hattın yüksek akım için değil daha çok kontrol ve yardımcı devreler için üretildiğini gösterir.

+3.3V hattı bu şemada ayrıca önemlidir. Doğrudan doğrultulmuş bir çıkış olmaktan öte, ek kontrol ve düzeltme ağı ile daha sıkı regüle edilmektedir.

TL431, transistor ve yardımcı diyotlarla kurulan bu kısım yük değişimlerinde 3.3V hattının daha stabil tutulmasına yardımcı olur.

ATX güç kaynaklarında özellikle +3.3V ve +5V regülasyon davranışı, şemanın kalitesini anlamak açısından önemli bir ipucudur.

ICE3B0365 ile 5V Standby Bölümü

Bu güç kaynağında standby hattı ICE3B0365 ile üretilmektedir.

Bu entegre, ana güç katı devre dışı olsa bile +5VSB çıkışını üretir.

Anakart üzerindeki bekleme fonksiyonları, PS/ON algılama ve ilk açılış mantığı bu hat üzerinden çalışır.

Standby bölümü ayrı trafosu, optokuplörü ve TL431 geri beslemesi ile klasik bir flyback SMPS yapısındadır.

5VSB hattı yoksa güç kaynağının tamamen ölü görünmesi normaldir.

Buna karşılık 5VSB mevcut ama ana çıkışlar yoksa arızayı doğrudan ana PWM veya süpervizör tarafında aramak gerekir.

WT7525 Süpervizör ve Yardımcı Kontrol Kısmı

WT7525, bu şemada çıkış gözetim ve koruma merkezi olarak çalışmaktadır. +3.3V, +5V, +12V, -12V ve standby seviyeleri bu entegre etrafında izlenir.

Aynı zamanda PS/ON komutu, Power Good üretimi ve bazı hata durumlarında sistemi kilitleme görevleri de bu bölümle ilgilidir.

Şemada WT7525 çevresinde çok sayıda giriş hattı, filtre kondansatörleri ve referans bölücü dirençler bulunması bunun doğrudan bir süpervizör katı olduğunu göstermektedir.

Güç kaynağı başlıyor gibi yapıp hemen duruyorsa yalnızca UC3843 değil WT7525 çevresi de kontrol edilmelidir.

Fan Kontrol ve Yardımcı Bölüm

Sağ alt tarafta termistör, transistor ve FAN+ çıkışı ile kurulan ayrı bir fan kontrol bölümü bulunmaktadır.

Bu kısım sıcaklığa bağlı hız ayarı yapmak için tasarlanmıştır. Isı arttıkça fan akımı yükseltilerek soğutma artırılır.

Özellikle eski ATX güç kaynaklarında bu tip analog fan kontrol devreleri sık görülür.

Arıza Tespiti İçin Pratik Kontrol Noktaları

• 5VSB yoksa: ICE3B0365, standby trafosu, optokuplör, TL431 ve ilgili doğrultucu elemanlar ölçülmelidir.
• 5VSB varsa ama ana çıkışlar yoksa: PS/ON hattı, WT7525, UC3843 beslemesi, startup yolu ve sürücü transistörleri kontrol edilmelidir.
• Sigorta atıyorsa: Köprü diyot, 2SK2082 MOSFET’ler, primer snubber ve NTC çevresi incelenmelidir.
• +12V zayıfsa: Sekonder diyotlar, çıkış bobinleri ve filtre kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
• +3.3V sapıyorsa: TL431 geri besleme hattı, transistorlü düzeltme kısmı ve düşük ESR kondansatörler kontrol edilmelidir.
• Fan dönmüyor veya geç devreye giriyorsa: Termistör, Q12-Q13 çevresi ve fan çıkış hattı ölçülmelidir.

COLORS iT Silent Atrix PSU 600T şeması, UC3843 kontrollü yarım köprü ana güç bölümü, ICE3B0365 tabanlı bağımsız standby katı ve WT7525 süpervizör yapısı ile tipik ama öğretici bir ATX SMPS örneğidir.

Şema sadece çıkış üretimini değil, koruma, Power Good, standby ve fan kontrol mantığını da birlikte gösterdiği için onarım açısından faydalı bir referanstır.

Özellikle 5VSB, ana PWM ve süpervizör bölümlerini birbirinden ayırarak ilerlemek arıza teşhisini ciddi biçimde kolaylaştırır.