2 Farklı tetikleme modu olan merdiven otomatiği. Devre klasik bir merdiven otomatiği işlevi görür. Besleme gerilimi (230V AC) uygulandığında sistem bekleme moduna geçer ve bu aşamada bağlı olan ampul yanmaz. Ampulün devreye girmesi için harici bir butona basılması gerekir.
Butona basıldığında, ampul yaklaşık 3 dakika boyunca yanar. Eğer bu süre dolmadan butona tekrar basılırsa, ampul söndürülür.
Süre tamamlandığında ise lamba otomatik olarak kapanır. Bu çalışma prensibi sayesinde devre, hem aç/kapa (flip-flop) işlevini hem de zaman gecikmeli kapatma fonksiyonunu aynı anda yerine getirir.
Ek bir avantaj olarak, tek bir kontrol hattına birden fazla buton paralel şekilde bağlanabilir.
Merdiven Otomatiği Temel Teknik Özellikler
İçerik
Çalışma süresi: yaklaşık 3 dakika
Tetikleme: butona basma anında veya buton bırakıldığında
Besleme gerilimi: 230 V AC
Bağlanabilecek lambaların toplam gücü: 500W
Merdiven Otomatiği devresi çalışmak için ek bir güç kaynağı, adaptöre ihtiyaç duymaz Trafosuz Güç Kaynağı yöntemi ile sistemin çalışması için gereken düşük DC voltaj sağlanır
500W Merdiven Otomatiği Devre Şeması
Merdiven Otomatiği Devresinin Çalışma Prensibi
Sistemin merkezinde, içerisinde iki adet D tipi flip-flop bulunan CD4013 entegresi yer alır.
Bu flip-floplardan biri (U1A), alışılmışın dışında Schmitt tetikleyici benzeri davranacak biçimde kullanılmıştır.
Histerezis etkisi R7 100kΩ ve R8 1MΩ dirençleri ile sağlanırken, R6 100kΩ direnç C2 220nF kondansatör uzun kablolarda oluşabilecek parazitleri ve istenmeyen sinyalleri bastırmak amacıyla filtre görevi görür.
Butona basıldığında flip-flop’un CLK girişinde yükselen kenar oluşur.
Bu yapı, ikiye bölücü (toggle) olarak çalıştığından, her buton basışında çıkış durumu terslenir.
Normal durumda CD4013 “”Q çıkışı düşük seviyededir ve C3 kondansatörü şarjlıdır.
CD4013 “Q” çıkışının her yüksek seviyeye geçişinde (CD4013 13 numaralı bacak), BTA08-600C triyak tetiklenir ve aynı zamanda C3 220µF kondansatörünün R9 1MΩ direnci üzerinden deşarj süreci başlar.
Kondansatör üzerindeki gerilim, sıfırlama girişinin (CD4013 10 numaralı bacak) mantık eşiğini aştığında flip-flop resetlenir ve triyak kapanarak lamba söndürülür.
BTA08-600C Triyak sürme devresi ilk bakışta alışılmadık görünebilir; ancak bu uygulama için oldukça uygundur.
Devrenin beslemesi için güç kaynağı, dijital bölüm için D1 1N4007, C4 470µF, D3 12V zener pozitif gerilim üretirken, triyak tetikleme devresi için düşük seviyeli negatif gerilimi D4, D5, D6 1N4007, C6 470µF sağlar.
Bu negatif gerilim seviyesi küçük olmasına rağmen triyak tetiklemek için yeterlidir.
Flip-flop’un terslenmiş çıkışında (12 numaralı bacak) lojik “1” seviyesi varken, T1 BC558 transistörünün beyzine pozitif bir gerilim uygulanır ve transistör kesimde kalır.
Çıkış seviyesi değiştiğinde ise transistör iletim durumuna geçerek triyak tetikleme sürecini başlatır.
Devre Montajı ve Ayarları
C1 ve C5 kondansatörleri 220V şebeke voltajını düşürmek için kullanılıyor bunların yerine bir tane 680nF kondansatör kullanabilirsiniz bulamazsanız 220nF + 470nF iki adet kondansatör bağlanacak şekilde PCB tasarımı yapılmış.
Montaj işlemi karmaşık değildir; ancak devre doğrudan şebeke gerilimiyle çalıştığı için ilk enerjilendirme öncesinde tüm bağlantılar son derece dikkatli şekilde kontrol edilmelidir.
Aksi hâlde komponent hasarı veya ciddi güvenlik riskleri oluşabilir.
Sağlam ve doğru değerlerde elemanlarla kurulan bir devre, ek ayar gerektirmeden çalışacaktır.
Gerekli görülürse, C3 1µF-4700 µF arasında R9 10 kΩ-4,7 MΩ arasında değerleri değiştirilerek kapanma süresi ihtiyaca göre ayarlanabilir.
JP1 jumper’ı, tetikleme yöntemini seçmek için kullanılır:
JP1, 1–2 konumundayken ve buton X1-2 / X1-3 uçlarına bağlandığında, devre butona basıldığı anda tetiklenir.
JP1, 2–3 konumundayken ve buton X1-1 / X1-2 uçlarına bağlandığında, tetikleme buton bırakıldığında gerçekleşir.
Tamamlanan cihaz, kullanıcı güvenliğini sağlayacak uygun ve yalıtımlı bir muhafaza içine yerleştirilmelidir.
Ayrıca unutulmamalıdır ki, X1 konnektörüne bağlı kontrol kabloları ve butonlar üzerinde de şebeke gerilimi bulunabilir.
Bu nedenle montaj ve kullanım sırasında elektriksel güvenlik kurallarına kesinlikle uyulmalıdır.
Not: Merdiven Otomatiği devresinin PCB çizimi Sprint layout 6 ile kopyalandı. Kontrol edildi test edilmedi.
DİKKAT Devre yüksek voltaj ile çalışmaktadır dikkatli olun kondansatör bağlantılarına dikkat edin + – kutupları ters bağlarsanız yüksek voltajda büyük patlamalar olabilir devreyi çalıştırmadan önce Sigortalı Elektrik Hattı,koruyucu gözlük kullanın
Kaynak: sklep.avt.pl/pl/products/automatyczny-wylacznik-czasowy-automat-schodowy-kit-avt-2442-165453.html
