Power Mini P4 PM-300W, kontrol bölümünde SG6105 kullanılan klasik yapıda bir ATX SMPS güç kaynağı örneğidir. Yüklediğin şema incelendiğinde bu modelde ana güç katı, ayrı 5V standby devresi, yarım köprü primer yapı, çoklu sekonder çıkışlar ve 3.3V sense geri besleme mantığı açık şekilde görülmektedir.
Bu tip şemalar, eski nesil bilgisayar güç kaynaklarının çalışma mantığını ve arıza davranışını anlamak açısından oldukça faydalıdır.
Benzer yapıda başka bir örnek incelemek isterseniz 300w atx güç kaynağı sg6105 yazısına da göz atılabilir.
Power-Mini-ATX PM300W Şema
İçerik
Teknik Özellikler
- Model: Power Mini P4 PM-300W
- Kontrol entegresi: SG6105
- Standby anahtarlama elemanı: 2NC60FP
- Toplam güç: 300W
- AC giriş: 230V AC
- Giriş akımı: 3A
- Frekans: 50Hz
- +3.3V çıkış: 14A
- +5V çıkış: 30A
- +12V çıkış: 12A
- -12V çıkış: 0.8A
- +5V standby: 1.5A
- Trafo yapısı: şemada EI-33, EE-16 ve EE-19 olarak işaretlenmiş yapı görülmektedir
Şemada Dikkat Çeken Ana Yapı
Şemada giriş bölümünde sigorta, NTC, EMI filtre elemanları, köprü doğrultucu ve iki adet ana filtre kondansatörü ile klasik şebeke giriş katı görülmektedir.
Giriş doğrultulduktan sonra primer hatta yüksek gerilim DC oluşmakta ve bu enerji yarım köprü anahtarlama katına aktarılmaktadır.
Bu güç kaynağında aktif PFC bölümü yer almamaktadır. Yapı, klasik eski tip ATX güç kaynaklarında çok sık görülen yarım köprü BJT anahtarlamalı topolojiye dayanmaktadır.
Primer Kat ve Ana Anahtarlama Bölümü
Şemada primer tarafta ana anahtarlama elemanları olarak iki adet E13009 transistör kullanılmıştır.
Bu transistörler, Tr2 sürücü trafosu üzerinden sürülmekte ve ana trafoyu yüksek frekansta çalıştırmaktadır.
Sürücü bölümünde ayrıca C945 transistörler ile oluşturulmuş yardımcı sürme yapısı da görülmektedir.
Bu detay önemlidir çünkü klasik ATX güç kaynaklarında sigorta attırma, hiç çalışmama veya primer kısa devre gibi arızalar çoğu zaman giriş doğrultma katı, E13009 transistörleri, sürücü trafosu veya sürme çevresinden kaynaklanır.
SG6105 Bu Devrede Ne İş Yapıyor?
SG6105, bu güç kaynağında yalnızca PWM kontrolü için değil, aynı zamanda PS-ON, PG, voltaj izleme ve temel koruma işlevleri için de kullanılmaktadır.
Şemada entegreye bağlı olarak +3.3V, +5V, +12V ve hata izleme girişleri açık şekilde görülmektedir.
Bu yapı sayesinde güç kaynağı sadece enerji üretmez; aynı zamanda çıkışların normal sınırlar içinde olup olmadığını takip eder ve gerekirse korumaya geçer.
Standby Devresi Şemada Nasıl Çözülmüş?
Bu modelin önemli noktalarından biri, 5V standby hattının ana SMPS’den ayrı çözülmüş olmasıdır. Şemada standby katında 2NC60FP MOSFET, küçük yardımcı trafo, 817 optokuplör ve geri besleme bölümü net şekilde görülmektedir.
ATX güç kaynaklarında standby devresi çok önemlidir. Çünkü anakartın bekleme işlevleri önce bu hattan beslenir.
Standby devresi çalışmıyorsa güç kaynağı tamamen ölü gibi görünebilir ve PS-ON sinyaline cevap vermez.
2NC60FP Standby Katında Neden Önemlidir?
2NC60FP, standby flyback katının ana anahtarlama elemanıdır.
Bu kat arızalandığında çoğu zaman +5VSB çıkışı oluşmaz. Bu nedenle onarım sırasında yalnızca ana güç bölümüne değil, standby MOSFET, optokuplör, sekonder diyot ve küçük elektrolitik kondansatörlere de bakmak gerekir.
Sekonder Tarafta Şemadan Görülen Çıkış Yapısı
Sekonder tarafta +12V, -12V, -5V, +5V, +5VSR, +3.3V ve +3.3VS hatları için ayrı doğrultma ve filtreleme yapıları görülmektedir.
Çıkışlarda hızlı diyotlar, toroid filtreler ve yüksek kapasiteli kondansatörlerle klasik ATX sekonder topolojisi oluşturulmuştur.
- +5V hattı ana yük hatlarından biridir ve bu modelde yüksek akım kapasitesi ile öne çıkmaktadır.
- +12V hattı fan, motor ve yardımcı yükler için kullanılmaktadır.
- +3.3V hattı ayrı geri besleme mantığı ile desteklenmiştir.
- -12V hattı düşük akımlı yardımcı çıkıştır.
- +5VSB ana SMPS’den bağımsız standby kat üzerinden üretilmektedir.
Etiket ve şema birlikte değerlendirildiğinde bu modelin klasik 5V ağırlıklı eski ATX yaklaşımını sürdürdüğü anlaşılmaktadır.
3.3V Sense ve Regülasyon Detayı
Şemada +3.3VS hattının ayrıca gösterilmiş olması önemlidir. Ayrıca A928A transistör ile oluşturulmuş ek düzenleme yapısı, 3.3V hattının daha hassas kontrol edildiğini göstermektedir.
Bu çözüm, yük altında 3.3V hattındaki düşümü telafi etmek için tercih edilir.
Bu nedenle 3.3V hattı sorunlarında sadece sekonder diyotları değil, sense hattını, A928A çevresini ve SG6105 geri besleme bağlantılarını da kontrol etmek gerekir.
Fan ve Yardımcı Kontrol Bölümü
Şemanın sağ üst tarafında fan bağlantısı ve fan sürme bölümü görülmektedir.
Bu yapı, fanın doğrudan sabit hatta değil belirli yardımcı kontrol elemanları üzerinden beslendiğini göstermektedir.
Fanın hiç çalışmaması her zaman doğrudan fan motoru arızası anlamına gelmez.
Arıza Tespiti İçin Şemaya Göre Kontrol Noktaları
- Giriş sigortası, NTC, köprü doğrultucu ve ana filtre kondansatörleri ilk kontrol edilmesi gereken bölümlerdir.
- E13009 anahtarlama transistörleri kısa devre olduğunda sigorta attırma sık görülür.
- Tr2 sürücü trafosu ve sürme çevresi bozulduğunda primer anahtarlama başlamayabilir.
- 2NC60FP standby katı çalışmıyorsa PSU PS-ON komutuna cevap vermez.
- 817 optokuplör ve standby geri besleme hattı arızalıysa +5VSB kararsız olabilir.
- SG6105 besleme ve izleme hatları düzgün oluşmadan power good ve ana PWM bölümü sağlıklı çalışmaz.
- 3.3V sense ve A928A çevresi bozulduğunda 3.3V hattı sapabilir.
- Sekonder doğrultucu diyotlar ve çıkış kondansatörleri yük altında voltaj çökmesine neden olabilir.
- Fan sürme hattı arızalıysa güç kaynağı aşırı ısınabilir.
Power Mini ATX PM300W SG6105 2NC60FP şeması, klasik ATX güç kaynaklarının yapısını anlamak için oldukça faydalı bir örnektir.
Bu devrede yarım köprü primer yapı, SG6105 kontrol katı, ayrı 2NC60FP standby devresi, çoklu sekonder çıkışlar ve 3.3V sense mantığı birlikte görülmektedir.
Bu nedenle bu model, sadece basit bir 300W ATX güç kaynağı değil; aynı zamanda topolojisi ve servis mantığı açısından öğretici bir şema örneğidir.
Özellikle onarım sırasında giriş katı, standby bölümü, primer sürme yapısı, sekonder filtreler ve 3.3V geri besleme hattı birlikte değerlendirilmelidir.
