Key Mause Turbo Power PM230W şeması, ana kontrol tarafında TL494, gözetim tarafında LM393, primer anahtarlama bölümünde FJPF13007 transistörleri ve standby bölümünde C5027, 817 optokuplör ile TL431 kullanan klasik bir ATX güç kaynağı yapısını göstermektedir. Şemada ayrıca +3.3V hattı için ayrı düzenleme yapısı, JP7805 ile standby regülasyonu ve çoklu sekonder çıkış hattı birlikte görülmektedir.
Key Mause Turbo Power PM230 Devre Şeması
İçerik
Teknik Özellikler
- Model: Key Mause Turbo Power PM230W
- Giriş: 115VAC-230VAC, 5A-3A, 50Hz-60Hz
- Çıkışlar: +3.3V 14A, +5V 23A, +12V 9A, -5V 0.5A, -12V 0.5A, +5VSB 1.5A
- Maksimum güç: 230W
- Ana PWM kontrol entegresi: TL494
- Gözetim entegresi: LM393
- Primer güç transistörleri: Q1 ve Q2 FJPF13007
ATX Güç Kaynağının Genel Yapısı
Bu şemada giriş EMI filtresi, RL205 doğrultucu ile oluşturulan primer DC bara, TL494 tabanlı ana kontrol bölümü, FJPF13007 transistörlü yarım köprü anahtarlama katı, ayrı standby beslemesi, sekonder doğrultma hattı ve LM393 tabanlı PG / PS_ON gözetim bölümü açık biçimde ayrılmaktadır.
Yapı klasik ATX güç kaynaklarının tipik mimarisine uygundur. Ancak standby hattında ayrı regülatör bulunması ve +3.3V tarafında ayrı düzeltme yapısı yer alması, bu şemayı onarım açısından biraz daha okunabilir hâle getirmektedir.
Primer Tarafta Teknik İnceleme
Giriş filtresi ve doğrultma bölümü
Girişte RL205 doğrultucu köprüsü, EMI filtre kondansatörleri, giriş bobinleri ve NTC hattı birlikte çalışmaktadır.
Doğrultma sonrasında C1 ve C2 olarak görülen 330uF / 200V kondansatörler primer DC bara hattını oluşturmaktadır.
R1 ve R2 150K dirençleri bu iki ana kondansatör üzerindeki gerilim paylaşımını dengeler.
Bu bölümde sigorta, NTC, köprü doğrultucu veya ana filtre kondansatörlerinde sorun varsa cihaz tamamen ölü görünebilir.
TL494 ile ana PWM kontrolü
Ana PWM kontrol entegresi TL494’tir. Şemada TL494 çevresinde osilatör, hata yükselteci, geri besleme ve kararlılık için kurulan RC ağı açık biçimde görülmektedir.
R20, R21, R22, R43, R44 ve C14, C15 gibi elemanlar bu bölümün önemli parçalarıdır.
TL494 tabanlı yapılar ATX kaynaklarda çok yaygın olduğu için bu bölümün çalışma mantığını bilmek arıza teşhisini kolaylaştırır.
TL494 çalışma mantığını daha ayrıntılı okumak isteyenler için TL494 Smps Kontrol Entegresi Hakkında sayfasına geçiş verilebilir.
FJPF13007 ile yarım köprü anahtarlama katı
Primer anahtarlama tarafında Q1 ve Q2 FJPF13007 transistörleri kullanılmaktadır.
Bu transistörler T2 sürücü trafosu üzerinden sürülmektedir.
Sürme bölümünde Q3 ve Q4 C945 transistörleri, D23 ve D24 1N4148 diyotları, D19 ve D20 1N4148 diyotları ile birlikte çalışmaktadır.
Q1 ve Q2 çevresinde D5 ve D6 FR107, D7 ve D8 1N4148, C8 ve C9 1uF / 50V ile R5 ve R6 2K7 dirençleri primer sürme ve sönümleme kısmında görev yapmaktadır.
FJPF13007 transistörlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.
C945 sürücü transistörleri, FR107 diyotları veya T2 trafosu arızalıysa TL494 çalışıyor görünse bile ana güç katı devreye girmez.
Standby Güç Kaynağı Bölümü
Standby katı ana güç bölümünden bağımsızdır. Bu bölümde Q5 C5027 anahtarlama transistörü, Q9 C945 yardımcı transistörü, IC501 817 optokuplörü ve IC300 TL431 referans entegresi birlikte çalışmaktadır.
Doğrultma ve regülasyon tarafında D501 FR107, D504 1N5822 ve JP7805 dikkat çekmektedir.
C29, C30, C31 ve C32 kondansatörleri ile L501 bobini +5VSB hattını filtrelemektedir.
+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür. Bu durumda C5027, C945, 817 optokuplör, TL431, 1N5822 ve JP7805 birlikte değerlendirilmelidir.
Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı
Sekonder tarafta +5V ve +12V hatlarında SBL2040CT sınıfı çift doğrultucu yapısı ile FR302 ve FR103 hızlı diyotları birlikte görülmektedir.
Negatif hatlarda da hızlı doğrultucu diyotlar kullanılmıştır. Çıkış tarafında bobinler ve düşük voltajlı elektrolitik kondansatörler ile filtreleme yapılmaktadır.
Bu şema klasik grup regülasyonlu ATX yaklaşımına uygundur. Yani bir çıkış hattındaki ciddi sapma diğer çıkışları da etkileyebilir.
Çoklu çıkış mantığını daha temel seviyede görmek isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı doğal bir kavramsal geçiş sağlar.
+3.3V hattı ve ayrı düzenleme bölümü
+3.3V hattında STP4NE03L MOSFET, TL1 SP431 referans elemanı ve ilgili direnç ağı ile kurulan ayrı bir düzenleme yapısı görülmektedir. +3.3VS hattı da ayrıca dışarı alınmıştır.
Bu yapı +3.3V hattının yük altında daha kararlı kalmasına yardımcı olur. +3.3V düşükse yalnız sekonder doğrultucu elemanlara değil, STP4NE03L, SP431 ve sense hattına da bakmak gerekir.
LM393 Gözetim ve Koruma Bölümü
Şemada gözetim tarafında LM393 kullanılmıştır. Bu bölümde A733 ve C945 transistörleri, 1N4148 diyot ağı ve PG / PS_ON hatlarını işleyen yardımcı sinyal bölümü birlikte çalışmaktadır.
+5VSB mevcut olduğu hâlde ana çıkışlar oluşmuyorsa yalnız primer katı değil, LM393 çevresi de ayrıca ölçülmelidir.
Bu bölümdeki arızalar PG oluşmamasına veya güç kaynağının anakart komutuna cevap vermemesine neden olabilir.
Benzer kontrol yaklaşımına sahip başka bir örnek olarak EC 200X ATX Power Supply SMPS ATX TL494 LM393 şeması da karşılaştırmalı okunabilir.
PS_ON ve PG Kontrol Mantığı
PS_ON ve PG hatları LM393 çevresinde işlenmektedir. PG hattı düzgün oluşmadığında anakart sistem açılışını başlatmaz.
Bu nedenle voltajlar kısmen oluşsa bile sistem açılmayabilir.
Bu yüzden standby mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa LM393, A733, C945 ve ilgili direnç-diyot ağı birlikte değerlendirilmelidir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: RL205 köprü doğrultucu, giriş sigortası, NTC ve C1-C2 ana filtre kondansatörleri kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: Q5 C5027, Q9 C945, IC501 817, IC300 TL431, D504 1N5822 ve JP7805 incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: TL494, Q1-Q2 FJPF13007, Q3-Q4 C945 ve T2 sürücü trafosu birlikte değerlendirilmelidir.
- +12V zayıfsa: SBL2040CT doğrultucu, FR302 / FR103 diyotları ve ilgili bobin-kondansatör ağı kontrol edilmelidir.
- +5V zayıfsa: +5V doğrultma bloğu, filtre bobinleri ve çıkış kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
- +3.3V düşükse: STP4NE03L, SP431 ve +3.3VS hattı incelenmelidir.
- PG oluşmuyorsa: LM393 çevresi, A733, C945 ve 1N4148 diyot ağı ayrıca ölçülmelidir.
Key Mause Turbo Power PM230W, TL494 ana PWM kontrolü, LM393 gözetim bölümü, FJPF13007 primer anahtarlama katı ve C5027 tabanlı standby yapısı ile klasik ATX güç kaynaklarının öğretici örneklerinden biridir.
Şemada standby, ana güç ve +3.3V düzenleme bloklarının birbirinden net ayrılması arıza tespitini daha sistemli hâle getirir.
Bu tip güç kaynaklarında en doğru yaklaşım; giriş filtresi, standby, primer sürücü, ana güç katı, sekonder doğrultma ve LM393 gözetim bölümünü birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.
