Jou Jye Electronic Co., Ltd. JJ-300PPGA, kontrol bölümünde SG6105 kullanılan, pasif PFC yapıya sahip klasik bir ATX SMPS güç kaynağı örneğidir. Yüklediğin şema incelendiğinde bu modelde giriş EMI filtresi, köprü doğrultucu, yarım köprü primer anahtarlama katı, ayrı 5V standby bölümü, çoklu sekonder çıkışlar ve 3.3V sense geri besleme yapısı açık şekilde görülmektedir.
Bu tip devreler, eski nesil bilgisayar güç kaynaklarının çalışma mantığını ve arıza davranışını anlamak açısından oldukça faydalıdır.
Benzer yapıda başka bir örnek görmek isteyenler için 300w atx güç kaynağı sg6105 yazısı da incelenebilir.
Jou Jye Switching Power Supply JJ-300PP Şematik
İçerik
Teknik Özellikler
- Model: JJ-300PPGA
- Üretici: Jou Jye Electronic Co., Ltd.
- Kontrol entegresi: SG6105
- Yapı: Pasif PFC ATX SMPS
- AC giriş: 230V AC
- Giriş akımı: 4A
- Frekans: 50Hz
- Toplam güç: 300W
- +3.3V çıkış: 20A
- +5V çıkış: 30A
- +12V çıkış: 18A
- -12V çıkış: 0.8A
- -5V çıkış: 0.5A
- +5V standby: 3A
- +3.3V ve +5V birleşik güç: 180W maksimum
Şemada Dikkat Çeken Ana Yapı
Şemada giriş bölümünde sigorta, NTC, EMI filtre elemanları, köprü doğrultucu ve ana filtre kondansatörleri ile klasik şebeke giriş katı görülmektedir.
Doğrultma sonrasında oluşan yüksek gerilim DC hat, yarım köprü primer anahtarlama katına uygulanmaktadır.
Bu güç kaynağının etiketinde pasif PFC ibaresi yer almaktadır.
Şemada da giriş tarafında bobinli filtre ve güç faktörü düzeltmeye yardımcı pasif yapı dikkat çekmektedir.
Bu çözüm aktif PFC kadar karmaşık değildir, ancak klasik doğrultma girişine göre giriş davranışını iyileştirmeye yardımcı olur.
Primer Kat ve Ana Anahtarlama Bölümü
Şemada primer tarafta ana anahtarlama elemanları olarak iki adet E13009K transistör kullanılmaktadır.
Bu transistörler, T2 sürücü trafosu üzerinden sürülmekte ve ana trafonun primer sargısını yüksek frekansta çalıştırmaktadır.
Sürücü bölümünde ayrıca KSC5027 ve 2SC945 transistörlerle oluşturulmuş yardımcı sürme yapısı da görülmektedir.
Bu yapı, klasik eski tip ATX güç kaynaklarında çok yaygındır. Sigorta attırma, hiç çalışmama veya primer kısa devre gibi arızalar çoğu zaman giriş doğrultma katı, E13009 transistörleri, sürücü trafosu veya sürme çevresinde ortaya çıkar.
SG6105 Bu Devrede Ne İş Yapıyor?
SG6105, bu güç kaynağında yalnızca PWM üretmek için değil, aynı zamanda PS-ON, PG, çıkış voltaj izleme ve temel koruma işlevleri için de kullanılmaktadır.
Şemada entegreye bağlı olarak +3.3V, +5V, +12V, UVAC ve hata izleme girişleri açık şekilde görülmektedir.
Bu yapı sayesinde güç kaynağı sadece enerji üretmez. Aynı zamanda çıkışlar normal sınırların dışına çıktığında korumaya geçebilir veya sistem açılış mantığını denetleyebilir.
Standby Devresi Şemada Nasıl Çözülmüş?
Bu modelin önemli noktalarından biri, 5V standby hattının ana güç katından ayrı çözülmüş olmasıdır.
Şemanın alt orta bölümünde küçük yardımcı trafo, optokuplör KPC817, doğrultucu ve filtre elemanları ile oluşturulmuş bağımsız standby yapısı görülmektedir.
ATX güç kaynaklarında standby devresi çok önemlidir. Çünkü anakartın bekleme işlevleri önce bu hattan beslenir.
Standby kısmı çalışmıyorsa güç kaynağı tamamen ölü gibi görünebilir ve PS-ON sinyaline cevap vermez.
Standby Bölümünün Pratik Önemi
Bu tip devrelerde ana güç bölümü sağlam olsa bile +5VSB oluşmuyorsa kullanıcı çoğu zaman PSU tamamen arızalı sanır.
Bu nedenle onarım sırasında ana güç katı ile standby katı birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Standby hattında düşük voltaj, kesik çalışma veya hiç çıkış olmama gibi sorunlarda küçük trafo, optokuplör, doğrultucu diyotlar ve çevresindeki küçük elektrolitik kondansatörler dikkatle kontrol edilmelidir.
Sekonder Tarafta Şemadan Görülen Çıkış Yapısı
Sekonder tarafta +12V, +5V, -12V, +3.3V, +3.3VS ve +5VSB hatları için ayrı doğrultma ve filtreleme yapıları görülmektedir.
Çıkışlarda hızlı diyotlar, toroid filtreler ve yüksek kapasiteli kondansatörlerle klasik ATX sekonder topolojisi oluşturulmuştur.
- +12V hattı yüksek akım verebilen ana çıkışlardan biridir.
- +5V hattı bu modelde en güçlü çıkışlardan biri olarak öne çıkmaktadır.
- +3.3V hattı ayrı regülasyon ve sense hattı ile desteklenmiştir.
- -12V hattı düşük akımlı yardımcı çıkıştır.
- -5V hattı eski ATX standardına uygun yardımcı negatif çıkış olarak yer almaktadır.
- +5VSB ana SMPS’den bağımsız üretilmektedir.
Etiket değerleri ile şema birlikte değerlendirildiğinde bu modelin klasik 5V ve 3.3V ağırlıklı eski ATX yaklaşımını sürdürdüğü anlaşılmaktadır.
3.3V Sense ve Regülasyon Detayı
Şemada +3.3VSense hattının ayrıca gösterilmiş olması önemlidir.
Ayrıca sekonder tarafta KSA928A ile oluşturulmuş ek düzenleme yapısı, 3.3V hattının daha hassas kontrol edildiğini göstermektedir.
Bu çözüm, yük altında 3.3V hattındaki düşümü telafi etmek için tercih edilir.
Bu nedenle 3.3V hattı sorunlarında yalnızca sekonder doğrultucu diyotları değil, sense hattını, KSA928A çevresini ve SG6105 geri besleme bağlantılarını da kontrol etmek gerekir.
Fan ve Yardımcı Kontrol Bölümü
Şemanın alt sağ bölümünde fan bağlantısı ve fan sürme devresi de görülmektedir.
Bu yapı, fanın doğrudan sabit hatta bağlanmadığını, yardımcı kontrol elemanları üzerinden sürüldüğünü göstermektedir.
Fanın hiç dönmemesi her zaman doğrudan fan motoru arızası anlamına gelmez.
Fan sürme transistörü, termistör ve yardımcı besleme elemanları da ayrıca kontrol edilmelidir.
Arıza Tespiti İçin Şemaya Göre Kontrol Noktaları
- Giriş sigortası, NTC, EMI filtre, köprü doğrultucu ve ana filtre kondansatörleri ilk kontrol edilmesi gereken bölümlerdir.
- E13009 anahtarlama transistörleri kısa devre olduğunda sigorta attırma sık görülür.
- T2 sürücü trafosu ve sürme çevresi bozulduğunda primer anahtarlama başlamayabilir.
- Standby katı çalışmıyorsa PSU PS-ON komutuna cevap vermez.
- KPC817 optokuplör ve standby geri besleme hattı arızalıysa +5VSB kararsız olabilir.
- SG6105 besleme ve izleme hatları düzgün oluşmadan power good ve ana PWM bölümü sağlıklı çalışmaz.
- 3.3V sense ve KSA928A çevresi bozulduğunda 3.3V hattı sapabilir.
- Sekonder doğrultucu diyotlar ve çıkış kondansatörleri yük altında voltaj çökmesine neden olabilir.
- Fan sürme hattı arızalıysa güç kaynağı aşırı ısınabilir.
Jou Jye JJ-300PPGA SG6105 pasif PFC ATX SMPS şeması, klasik ATX güç kaynaklarının yapısını anlamak için oldukça faydalı bir örnektir.
Bu devrede yarım köprü primer yapı, SG6105 kontrol katı, ayrı 5V standby bölümü, pasif PFC giriş yapısı, çoklu sekonder çıkışlar ve 3.3V sense mantığı birlikte görülmektedir.
Bu nedenle bu model, sadece basit bir 300W ATX güç kaynağı değil; aynı zamanda topolojisi ve servis mantığı açısından öğretici bir şema örneğidir.
Özellikle onarım sırasında giriş katı, standby bölümü, primer sürme yapısı, sekonder filtreler ve 3.3V geri besleme hattı birlikte değerlendirilmelidir.
