Green Tech 300W P4 ATX TL494 Güç kaynağı şeması

Green Tech MAV-300W-P4 şeması, ana PWM tarafında TL494CN, gözetim tarafında WT7510, standby bölümünde COSMO1010 optokuplör ve TL431 kullanan klasik bir ATX güç kaynağı yapısını göstermektedir. Primer tarafta D13007K transistörlü yarım köprü anahtarlama, sekonder tarafta çoklu çıkış yapısı ve +3.3V için ayrı düzenleme hattı birlikte görülmektedir.

Green Tech 300W P4 ATX Şematik

Green Tech MAV-300W-P4 Teknik Özellikler

• Model: Green Tech MAV-300W-P4
• Giriş: 220V AC 50Hz
• Ana PWM kontrol entegresi: U3 TL494CN
• Süpervizör entegresi: U4 WT7510
• Standby geri besleme elemanları: U1 COSMO1010, U2 TL431
• Primer sürücü transistörleri: Q5 ve Q6 C945
• Ana güç transistörleri: Q3 ve Q4 D13007K

ATX Güç Kaynağının Genel Yapısı

Bu şemada giriş filtresi, RL207 köprü doğrultucu, iki adet 330uF / 200V ana filtre kondansatörü, TL494CN tabanlı anahtarlama bölümü, ayrı standby beslemesi, sekonder doğrultma hattı ve WT7510 gözetim katı açık biçimde ayrılmaktadır.

Yapı, klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS topolojisinin eski nesil ATX örneklerinden biridir.

Özellikle -5V hattının bulunması, bu devrenin yeni ATX tasarımlarına göre daha eski standarda ait olduğunu göstermektedir.

Primer Tarafta Teknik İnceleme

EMI filtre ve doğrultma bölümü

Girişte F 5A / 250V sigorta, THR1 MF72 NTC, CX1 0.22uF / 280V kondansatörü, C11 ve C12 4700pF / 2kV kondansatörleri ile EMI filtre yapısı kurulmuştur. Köprü doğrultma tarafında B1-B4 RL207 kullanılmıştır.

Doğrultma sonrasında C1 ve C2 olarak görülen 330uF / 200V kondansatörler primer DC bara oluşturur.

R2 ve R3 150K dirençleri bu iki kondansatör üzerindeki gerilim dağılımını dengede tutar.

Bu bölümde sigorta, MF72 NTC, RL207 doğrultucu veya C1-C2 ana filtre kondansatörlerinde sorun varsa cihaz tamamen ölü görünebilir.

TL494CN ile ana PWM kontrolü

Ana PWM kontrol entegresi U3 TL494CN’dir. Şemada TL494 çevresinde R27, R35, R39, R40, R46, R47, R48, R49 ve C20, C22, C25, C28, C29 gibi elemanlarla osilatör, geri besleme ve kararlılık ağı kurulmuştur.

TL494 ailesi eski ATX güç kaynaklarında çok yaygın kullanıldığı için bu bölümün çalışma mantığını anlamak arıza teşhisini kolaylaştırır.

D13007K ile yarım köprü anahtarlama katı

Primer anahtarlama tarafında Q3 ve Q4 D13007K transistörleri kullanılmaktadır.

Sürücü bölümünde Q5 ve Q6 C945 transistörleri, D13 ve D14 FR103 hızlı diyotları, D15 ve D16 1N4148 diyotları ile T2 sürücü trafosu birlikte çalışmaktadır.

Bu yapı klasik yarım köprü ATX topolojisidir. D13007K transistörlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.

C945 sürücü transistörleri, FR103 diyotları veya T2 sürücü trafosu arızalıysa TL494 çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.

Standby Güç Kaynağı Bölümü

Standby tarafında Q1 C945, T1 trafosu, U1 COSMO1010 optokuplör ve U2 TL431 referans entegresi yer almaktadır.

D10 FR107, D12 1N5844, C13 47uF / 50V, C15 1000uF / 10V ve L3 bobini bu bölümün önemli parçalarıdır.

Bu yapı ana güç bölümünden bağımsız çalışan küçük bir standby kaynağıdır.

+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür. Bu durumda C945, COSMO1010, TL431, 1N5844 ve standby trafosu T1 birlikte değerlendirilmelidir.

Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı

Sekonder tarafta +12V, -12V, +5V, -5V ve +3.3V hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanları ile oluşturulmuştur.

Şemada D24 ve D25 FR202, D26 ve D27 FR10, D32 S20C40 ve D28 FR202 doğrultucu diyotları açık biçimde görülmektedir.

Çıkışlarda L4, L5, L6, L8 ve L9 bobinleri ile C38, C39, C40, C41 ve C42 filtre kondansatörleri yer almaktadır.

Bu elemanlar anahtarlama sonrası oluşan ripple seviyesini düşürür.

Bu çoklu çıkış yapısı eski ATX güç kaynaklarının tipik özelliğidir.

Konunun temelini kavramsal olarak görmek isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı da yararlı olabilir.

+3.3V hattı ve ek düzenleme bölümü

+3.3V hattında D30 P45N03L elemanı, U5 TL431, Q10 C945, D19 ve D20 1N4148 diyotları ile kurulan ayrı bir düzenleme yapısı görülmektedir.

Şemada Stand-by, PG ve PS-ON hatlarının da bu bölüme yakın işlendiği anlaşılmaktadır.

Bu yapı +3.3V hattını yalnız doğrultup filtrelemekle bırakmaz, aynı zamanda daha kararlı tutmaya yardımcı olur.

+3.3V düşükse P45N03L, TL431, sense hattı ve çevresindeki direnç ağı ayrıca incelenmelidir.

WT7510 Süpervizör ve Koruma Bölümü

Gözetim tarafında U4 WT7510 kullanılmıştır. WT7510, PSON, PGO, FPL_N, V33 ve diğer izleme pinleri üzerinden çıkış hatlarını denetler.

D17, D18, D20 ve D29 1N4148 diyotları ile R50, R51, R52, R54, R55, R56, R57, R59, R64 gibi dirençler bu bölümün yardımcı elemanlarıdır.

+5VSB mevcut olduğu hâlde ana çıkışlar oluşmuyorsa yalnız primer katı kontrol etmek yeterli değildir.

WT7510 çevresi, PG hattı ve PS-ON hattı da ayrıca ölçülmelidir.

Fan Kontrol Kısmı

Fan sürme bölümünde Q8 A1273, Q9 A1015, D29 1N4148, zener ve direnç ağı birlikte çalışmaktadır.

R68, R69, R73, R74, R75 ve C19 gibi elemanlar bu hat üzerinde görev yapmaktadır.

Fan hiç dönmüyor, geç devreye giriyor veya sürekli tam hızda çalışıyorsa bu bölüm ayrıca incelenmelidir.

Fan kontrol arızası uzun vadede ısınma problemine yol açabilir.

Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar

• Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, THR1 MF72, RL207 doğrultucu ve C1-C2 ana filtre kondansatörleri kontrol edilmelidir.
• +5VSB yoksa: Q1 C945, U1 COSMO1010, U2 TL431, D10 FR107, D12 1N5844 ve standby trafosu T1 incelenmelidir.
• +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: U3 TL494CN, Q3-Q4 D13007K, Q5-Q6 C945 ve U4 WT7510 birlikte değerlendirilmelidir.
• +12V zayıfsa: D24-D25 FR202, L6-L9 ve C38-C42 filtre ağı kontrol edilmelidir.
• +5V zayıfsa: D32 S20C40, L4-L8 ve ilgili filtre kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
• +3.3V düşükse: D30 P45N03L, U5 TL431, Q10 C945 ve sense hattı incelenmelidir.
• PG oluşmuyorsa: WT7510 çevresi, 1N4148 diyot ağı ve PS-ON hattı ayrıca ölçülmelidir.
• Fan çalışmıyorsa: Q8 A1273, Q9 A1015 ve fan kontrol hattı ayrıca kontrol edilmelidir.

Green Tech MAV-300W-P4, TL494CN ana PWM kontrolü, D13007K primer anahtarlama katı, COSMO1010 optokuplörlü standby bölümü ve WT7510 süpervizör yapısı ile eski nesil ATX güç kaynaklarının öğretici örneklerinden biridir.

Bu tip güç kaynaklarında en doğru yöntem; giriş filtresi, standby, ana PWM, sekonder doğrultma, +3.3V düzenleme hattı ve süpervizör bloklarını birbirinden ayırarak adım adım ilerlemektir.