COLORS-IT ATRIX 400PT şeması, primer tarafta UC3842 ve 2SK1941 MOSFET ile kurulan aktif PFC bölümünü, ayrı standby katında M605 kontrol yapısını ve sekonder tarafta çok çıkışlı ATX12V besleme yapısını bir arada göstermektedir. Bu nedenle klasik basit ATX kaynaklardan biraz daha gelişmiş, blokları daha net ayrılmış bir SMPS örneğidir.
COLORS-IT ATRIX 400PT Teknik Özellikler
İçerik
- 1 COLORS-IT ATRIX 400PT Teknik Özellikler
- 2 ATX PFC Güç Kaynağı Devresinin Genel Yapısı
- 3 SMPS Primer Tarafta Teknik İnceleme
- 4 SMPS Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı
- 5 M605 ile 5V ATX Standby Bölümü
- 6 PS-ON, ATX PG ve Yardımcı Kontrol Bölümü
- 7 Fan Kontrol Kısmı
- 8 Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Model: COLORS-IT ATRIX 400PT
- Giriş: 95VAC-250VAC, 5A, 47Hz-63Hz
- Çıkışlar: +3.3V 30A, +5V 30A, +12VDC1 18A, +12VDC2 18A, -12V 500mA, +5VSB 2.5A
- Maksimum güç: 400W
- Ana yapı: ATX12V
- PFC kontrol: UC3842
- Standby kontrol: M605
ATX PFC Güç Kaynağı Devresinin Genel Yapısı
Bu güç kaynağı, 230V AC EMI giriş filtresi ve köprü doğrultucudan sonra aktif PFC katı, ana sekonder doğrultma hattı, ayrı 5V standby bölümü, 3.3V için yardımcı düzeltme katı ve PS-ON / PG kontrol mantığı şeklindedir
Şemadaki blokların ayrılması, tamir sırasında arızayı parça parça izole etmeyi kolaylaştırır.
Genel çalışma mantığı açısından bu yapı, klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS yaklaşımının ATX güç kaynaklarına uygulanmış daha gelişmiş örneklerinden biridir.
SMPS Primer Tarafta Teknik İnceleme
230V AC EMI Giriş filtresi ve doğrultma bölümü
AC girişten sonra EMI filtre, NTC, sigorta ve köprü doğrultucu bölümü yer almaktadır.
Doğrultma sonrasında yüksek voltaj bara oluşur ve bu enerji hem PFC hem de ana güç katına aktarılır.
Bu bölümde köprü diyot, NTC, sigorta veya ana elektrolitiklerde sorun varsa cihaz çalışmaz.
Eski ATX güç kaynaklarında ilk kontrol edilmesi gereken yerlerden biri her zaman primer DC hattıdır.
UC3842 ile aktif PFC katı
Şemada UC3842 etrafında kurulan kontrol bölümü, 2SK1941 MOSFET ve PFC bobini ile birlikte aktif PFC görevini üstlenmektedir.
Bu kat, doğrultulan AC gerilimi daha düzgün bir bara seviyesine taşımaya ve güç faktörünü iyileştirmeye yardımcı olur.
Aktif PFC bulunan ATX kaynaklarda arıza teşhisi klasik yarım köprü kaynaklara göre biraz daha dikkat ister.
Çünkü ana güç katı çalışmasa bile önce PFC tarafında sorun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
UC384x ailesinin genel çalışma mantığını görmek için UC3843 SMPS PWM Kontrol Entegresi yazısı da faydalı olabilir.
SMPS Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı
Sekonder tarafta +12V, +5V, +3.3V, -12V ve +5VSB hatları ayrı doğrultma ve filtreleme elemanları ile oluşturulmuştur.
+12V hattı iki kola ayrılmıştır ve etiket üzerinde +12VDC1 ile +12VDC2 olarak gösterilmiştir.
Bu yapı, ATX12V sınıfı güç kaynaklarında yük dağılımını daha dengeli tutmak için kullanılan klasik çözümlerden biridir.
Çoklu çıkış yapısının temel mantığını kavramsal olarak okumak isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı iyi bir geçiş sayfasıdır.
PSU 3.3V hattı ve sense düzeltmesi
Şemada +3.3V hattı için ayrı regülasyon ve sense hattı bulunmaktadır.
Bu yapı, kablo kayıpları ve yük değişimlerinden kaynaklanan sapmaları azaltmak için kullanılır.
+3.3V hattı düşükse yalnız sekonder doğrultucu ve kondansatörlere değil, yardımcı regülasyon transistorlerine, TL431 çevresine ve sense hattına da bakmak gerekir.
M605 ile 5V ATX Standby Bölümü
Standby katı ana güç bölümünden bağımsız çalışmaktadır.
M605 etrafında kurulan bu bölüm, küçük yardımcı trafo ve PC817 optokuplör geri beslemesi ile +5VSB hattını üretmektedir.
+5VSB hattı olmadığı zaman cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür.
Bu nedenle ilk bakılması gereken noktalardan biri standby katıdır.
Benzer standby yaklaşımı için KA3511 KA1H0165R Aopen ATX AO400-12A PFC yazısı da karşılaştırmalı olarak incelenebilir.
PS-ON, ATX PG ve Yardımcı Kontrol Bölümü
Şemada PS-ON ve PG hatları ayrı kontrol ağı üzerinden işlenmektedir.
Güç kaynağı anakarttan gelen açma komutunu PS-ON hattı ile değerlendirir, çıkışlar kararlı hâle geldiğinde de PG sinyalini üretir.
Bu nedenle +5VSB mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa sorun yalnız primer tarafta olmayabilir.
Küçük sinyal transistorleri, karşılaştırma ağı ve PS-ON çevresi de ayrıca kontrol edilmelidir.
Fan Kontrol Kısmı
Şemanın sağ üst tarafında fan sürme bölümü ayrıca gösterilmiştir.
Bu kısım sıcaklık veya yardımcı kontrol hattına göre fan hızını ayarlamaya yarar.
Fan bölümünde arıza varsa güç kaynağı normal çalışsa bile fan hiç dönmeyebilir, geç devreye girebilir ya da sürekli tam hızda çalışabilir.
Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, köprü doğrultucu, NTC, primer filtre kondansatörleri ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
- +5VSB yoksa: M605, yardımcı trafo, optokuplör, doğrultucu diyotlar ve geri besleme hattı incelenmelidir.
- +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: PS-ON hattı, kontrol ağı, aktif PFC bölümü ve sekonder doğrultma hattı birlikte değerlendirilmelidir.
- PFC bara oluşmuyorsa: UC3842, 2SK1941, PFC bobini ve ilgili hızlı diyotlar ölçülmelidir.
- +3.3V düşükse: sense hattı, yardımcı regülasyon elemanları ve filtre kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
- PG oluşmuyorsa: PG hattındaki küçük transistorler, zenerler ve algılama dirençleri ayrıca kontrol edilmelidir.
COLORS-IT ATRIX 400PT, aktif PFC içeren, ayrı standby katına sahip ve çoklu çıkış yapısı daha net ayrılmış ATX güç kaynaklarından biridir.
UC3842 ile PFC, M605 ile standby ve sekonder tarafta 3.3V sense düzeltmesi birlikte kullanıldığı için hem şema analizi hem de tamir yaklaşımı açısından öğretici bir örnek sunar.
Bu tip kaynaklarda en doğru yöntem; giriş filtresi, PFC, standby, sekonder doğrultma ve kontrol bloklarını birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.
