PPRC kaynak makinelerinde en sık karşılaşılan arızalar; rezistans problemleri, kablo kopmaları ve açma-kapama anahtarı kaynaklı sorunlardır. Fusion marka küçük boy PPRC kaynak makinesinde termostat arızası ile karşılaştım.
PPRC kaynak makinesinde termostat 300 °C değerine ayarlı olmasına rağmen, rezistans sıcaklığı yaklaşık 100 °C seviyesine ulaştığında termostat enerjiyi kesiyor ve makine rezistansı yeterince ısınmıyordu. Bu durum, doğrudan termostat arızasına işaret etmektedir.
PPRC Kaynak Makinesi Açma-Kapama Anahtarı Sıcaklık Ayar Bölümü
İçerik
Aşağıdaki görselde görüldüğü üzere PPRC kaynak makinesinin açma-kapama anahtarı ve sıcaklık ayar bölümü bulunmaktadır. Sıcaklık ayarı düz tornavida yardımıyla yapılmaktadır.
Yapı oldukça basit ve düşük maliyetli. Ayar mekanizması korunaklı olduğu için yanlışlıkla ayarın bozulma riski yoktur. Zaten bu tip makineler genellikle kaynak işlemi sırasında maksimum sıcaklıkta kullanılıyor.
Termostat ve Isı Sensörü Sökümü
Termostatın sökülmesi oldukça basit. Termostatı sabitleyen ek bir parça bulunmamakta; cihaz kasası termostatı yerinde tutmaktadır.
Isı sensörü, rezistansın içindeki özel yuvaya yerleştirilmiştir. Sensör, kablosundan hafifçe çekildiğinde kolayca yuvasından çıkmaktadır.
Sensör kablosunun fazla kalan kısmı ise termostatın ayar bölümünün altına sarılmış durumdadır.
Kullanılan termostatın bilgileri:
- Marka: Tecasa
- Akım: 16A
- Gerilim: 400V
Termostatın voltaj kablolarını sökerken kesinlikle zorlamayın. Kablo pabuçları (dişi fişler) tırnaklı yapıdadır.
Öncelikle tırnakları hafifçe açarak fişi çıkarın; bu şekilde kolayca sökülecektir.
Tekrar montaj yaparken ise önce tırnağı içeri bastırın, ardından fişi yerine takın.
220V Kablo Değişimi
Başlangıçta PPRC kaynak makinesindeki arızanın kablodan kaynaklandığını düşündüm. Çünkü enerji kablosunun bir hattı kopmuş, diğer hattı ise ciddi şekilde yıpranmıştı. Ayrıca anahtara bağlı fişlerde belirgin oksitlenme mevcuttu.
Kabloyu değiştirdikten ve gerekli testleri yaptıktan sonra asıl sorunun termostattan kaynaklandığını net şekilde tespit ettim.
Bu tip cihazlarda orijinal kablo bulunamazsa ütü kablosu kullanılması uygundur. Ütü kablolarının akım taşıma kapasiteleri yeterlidir ve ip sargılı yapıları sayesinde esnek ve dayanıklıdır.
Anahtar bağlantısındaki fişleri yenilemek yerine doğrudan lehimleme yoluna gittim. Bağlantıları çift kat ısı ile daralan makaron ile izole ettim. Bu yöntem hem daha sağlam hem de oksitlenmeye karşı daha güvenlidir.
Diğer fişlerde oksitlenme olmadığı ve bağlantılar sıkı olduğu için ek bir işlem yapmaya gerek duymadım.
220V Termostat İncelemesi
Fırsat bulmuşken 220V termostatı sökerek iç yapısını incelemek istedim. Çalışma prensibini biliyor olmama rağmen, bu kadar basit bir yapıyla yüksek güç kontrolü yapılabilmesini görmek güzel 🙂
Termostat, içindeki küçük bir pimde bulunan maddenin ısıya bağlı olarak genleşmesi ve kıvam değiştirmesi prensibiyle çalışır veya ısıya göre tepki veren diğer malzemeelr. Bu genleşme sonucunda kontaklar açılıp kapanarak rezistansın enerjisi kontrol edilir.
Kontakları söktüğümde ciddi derecede deformasyon olduğunu gördüm. Termostatın ömrünü tamamladığı açıkça belliydi. Yıllardır sahada yoğun şekilde kullanılan bir makine için bu durum oldukça normaldir.
Termostatlar hakkında daha detaylı bilgi edinmek isteyenler, “Elektrik Kumanda Teknikleri” ders notları içerisindeki “Kumanda Elemanları” bölümünü inceleyebilirler.
Ayrıca aşağıda paylaşılan video, termostatın çalışma prensibini 3D, görsel olarak daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.
Termostat / Nasıl Çalışır? (3D Animasyon)