Kablo mm2 mm dönüşüm Tablosu Kablonun Bakır Kalınlığı

Kablo kalınlığı neden mm değil mm² olarak yazılır? Kablo piyasasında en çok karıştırılan konulardan biri, kablonun bakır kısmının çapı ile kesit alanının aynı şey sanılmasıdır. Satış sitelerinde bazen yalnızca “35 mm kablo” gibi ifadeler kullanıldığı için yanlış bir algı oluşabiliyor. Oysa elektrik kablolarında esas alınan ölçü genellikle mm², yani iletkenin kesit alanıdır.

Bu yüzden 35’lik bir kablo denildiğinde, bakır iletkenin çapı 35 mm değildir.

Buradaki 35 değeri, iletkenin kesit alanının 35 mm² olduğunu anlatır.

Daire kesitli tek parça bir bakır iletkende bunun eşdeğer çapı yaklaşık 6.7 mm çıkar.

Kabloyu eline alan kişinin beklediği kalınlık ile gerçek bakır çapı arasındaki fark da tam olarak buradan kaynaklanır.

Bakır çapı nasıl hesaplanır?

Kesit alanı bilinen dairesel bir iletkende çap hesabı, daire alanı formülünden bulunur.

Pratik olarak kullanılan ilişki şudur: çap = karekök(4 × alan / 3.1416).

Buradaki alan mm² cinsindendir, çıkan sonuç ise mm cinsinden bakır çapıdır.

Örnek olarak 35 mm² bir iletkende hesap şu sonuca gelir: eşdeğer bakır çapı yaklaşık 6.68 mm olur.

Tabloya yuvarlandığında bu değer 6.7 mm olarak yazılır. Aynı mantık 1.5 mm², 2.5 mm², 10 mm² ve daha büyük kesitlerde de geçerlidir.

Önemli bir ayrım: dış çap ile bakır çapı aynı değildir

Buradaki değerler kablonun dıştan görülen toplam kalınlığı değil, yalnızca bakır iletkenin eşdeğer çapını ifade eder.

Yani plastik izolasyon, PVC kaplama, silikon dış kılıf veya damar yapısı bu hesaba dahil değildir.

Bu nedenle dışarıdan kumpas ile ölçülen kablo kalınlığı her zaman daha büyük çıkar.

Ayrıca çok telli esnek kablolarda da pratik ölçüm ile teorik eşdeğer çap birebir aynı görünmeyebilir.

Çünkü çok telli yapıda tel dizilimi, sıkılık ve boşluklar ölçümü etkileyebilir.

Buna rağmen mm² bilgisinden bulunan değer, iletkenin bakır alanını anlamak için en doğru referanstır.

AWG karşılıklarıyla da uğraşılıyorsa AWG ve metrik dönüşüm tablosu da işi oldukça kolaylaştırır.

Kablo alırken neden sadece çap bilgisine bakılmamalı?

Kablo seçiminde yalnızca “kaç mm kalın” sorusu yeterli değildir.

Asıl önemli olan, kablonun taşıyacağı akım, hat uzunluğu, gerilim düşümü ve kullanım şeklidir.

Aynı bakır kesitine sahip iki farklı kabloda dış izolasyon çok farklı olabilir.

Bu nedenle elektrik hesabı yapılırken bakır kesiti esas alınmalıdır.

Özellikle güç devrelerinde ve yüksek akım uygulamalarında, kesit küçüldükçe ısınma ve gerilim düşümü artar.

Bu nedenle kablo seçimi yapılırken yalnızca gözle bakarak karar vermek yerine temel hesaplara da dikkat etmek gerekir.

Bu konuda güç elektroniği hesaplamaları ve formüller sayfası da faydalı olur.

Kablo mm² – mm dönüşüm tablosu

Aşağıdaki tablo, tek parça dairesel iletken kabulüyle hesaplanan ve günlük kullanımda pratik karşılık veren eşdeğer bakır çaplarını gösterir.

Değerler bir ondalık basamağa yuvarlanmıştır.

Tablo nasıl okunmalı?

Örneğin 16’lık bir kablonun bakır iletken çapı yaklaşık 4.5 mm, 50’lik bir kablonun ise yaklaşık 8.0 mm’dir.

Yani satış dilinde “kalın kablo” diye geçen ürünlerin gerçek bakır çapı, ilk bakışta tahmin edilenden daha küçük olabilir. Bunun nedeni, ölçünün mm değil mm² olmasıdır.

Gerçekte kablonun ne kadar sağlam, kaliteli veya taşıyabileceği akımın ne olduğu sadece bu tabloyla belirlenmez.

Ölçüm yapılacaksa iletken çapı, damar yapısı ve toplam dış çap ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Ölçüm tarafında temel yaklaşımı netleştirmek için elektriksel ölçmeler konusuna da bakılabilir.

Kablo piyasasında kullanılan 1.5’lik, 2.5’lik, 35’lik veya 50’lik gibi ifadeler kablonun dıştan görülen kalınlığını değil, bakır iletkenin kesit alanını anlatır.

Bu yüzden mm ile mm² aynı şey değildir. Özellikle internetten kablo alırken veya farklı satıcılardaki ürünleri karşılaştırırken, “kaç mm” yerine “kaç mm²” olduğuna dikkat etmek gerekir.

Böylece hem yanlış ürün seçme riski azalır hem de kablonun gerçek bakır kalınlığı daha doğru anlaşılır.