LM317 LM338 LM350 Serisi ayarlanabilir pozitif ve negatif regülatör entegrelerinin çıkış voltajını belirleyen dirençlerini hesaplamanız için online araç ayrıca benzer formulü kullanan diğer regülatörler için de kullanılabilir. Direnç değerleri OHM ve K-OHM olarak giriliyor örneğin;
“240” 240-OHM demektir “1000” 1K-OHM demektir dirençler ve hesaplaması hakkında detaylı bilgi için “En basitinden temel elektronik başlangıç” yazısında sayfa sonuna bakınız
Sabit voltaj çıkışı istemez çıkışın ayarlı olamsını isterseniz referans devredeki R2 direnci yerine 5k potansiyometre kullanmalısınız
LM317 Ayarlı Voltaj Regülatörü ile 1.25V – 37V Güç Kaynağı
İçerik
LM317, elektronik devrelerde en sık kullanılan ayarlı pozitif voltaj regülatörlerinden biridir. Sabit 7805 veya 7812 gibi regülatörlerden farklı olarak çıkış voltajı iki dirençle ayarlanabilir.
Bu nedenle küçük laboratuvar güç kaynaklarında, batarya şarj devrelerinde, sensör beslemelerinde ve deney devrelerinde pratik bir çözüm sunar.
Texas Instruments datasheet dosyasında eleman adı LM317 3-Pin Adjustable Regulator olarak geçmektedir.
LM317 Datasheet bilgisine göre LM317, 1.25V ile 37V arasında ayarlanabilir çıkış verebilir ve uygun soğutma koşullarında 1.5A çıkış akımı sağlayabilir. Entegrenin içinde kısa devre akım sınırlama, termal aşırı yük koruması ve güvenli çalışma alanı koruması bulunur.
LM317 Nasıl Çalışır?
LM317’nin çalışma mantığı oldukça basittir. Entegre, OUTPUT ve ADJUST uçları arasında yaklaşık 1.25V referans gerilimi oluşturmaya çalışır.
Çıkış voltajı, çıkıştan ADJUST ucuna ve oradan toprağa bağlanan iki dirençle belirlenir.
Temel çıkış voltajı hesabı şu şekildedir:
VOUT = 1.25V × (1 + R2 / R1) + IADJ × R2
Pratik uygulamalarda ADJUST pin akımı genellikle çok küçük olduğundan çoğu hobi devresinde hesap basitleştirilerek yapılır:
VOUT ≈ 1.25V × (1 + R2 / R1)
Datasheet’te tipik uygulamada R1 için 240Ω değeri kullanılmıştır.
Bu değerle birkaç örnek çıkış voltajı aşağıdaki gibi hesaplanabilir.
| Hedef Çıkış Voltajı | R1 | Yaklaşık R2 Değeri | Not |
|---|---|---|---|
| 5V | 240Ω | 720Ω | Mikrodenetleyici ve lojik devre testleri için uygundur. |
| 9V | 240Ω | 1.5kΩ | Küçük analog devreler için kullanılabilir. |
| 12V | 240Ω | 2kΩ civarı | Röle, fan veya opamp besleme denemeleri için tercih edilebilir. |
| 1.25V – 30V ayarlı | 240Ω | 5kΩ potansiyometre | Basit ayarlı güç kaynağı uygulamalarında kullanılabilir. |
Bacak Bağlantıları ve Kılıf Seçimi
LM317 farklı kılıflarda üretilebilir. Datasheet’te SOT-223, TO-263 ve TO-220 kılıfları verilmiştir.
Hobi elektroniğinde en yaygın kullanılan tip genellikle TO-220 kılıftır; çünkü soğutucuya bağlamak daha kolaydır.
TO-220 kılıfta bacak dizilimi datasheet’e göre şu şekildedir:
- 1. pin: ADJUST
- 2. pin: OUTPUT
- 3. pin: INPUT
- Metal tab: OUTPUT ile bağlantılıdır.
LM317 Pozitif LM337 Negatif Regülatör entegrelerinin bağlantıları
LM317T TO220 Kılıf 1 amper güç verir datasheet dosyasında gerekli şartlar sağlandığında 1.5 amper verebileceği söylenmiş ama bu şartları uygulamak çok zor vereceği max. gücü 1 amper olarak düşünmeli. LM317K TO-3 Metal kılıf 1.5 amper verebiliyor tek sorun sogutucuya montaj zorluğu lm3xx serisinde 1.2v 32v arası voltaj ayarı yapılabilir
LM338 5 amper LM350 3 amper Pozitif Regülatör entegrelerinin bağlantıları
Akım konusunda aynı durum bu entegreler içinde geçerlidir 1.2v 32v arası voltaj ayarı yapılabilir
Regülatör entegrelerinin datasheet dosyalarında bir çok uygulama bulunuyor ayrıca entegreler paralel bağlantı ile güçleri arttırılabilir datasheet dosyalarında gerekli devre şemaları var.
Temel Ayarlı Regülatör Devresi
En basit LM317 devresinde girişe DC gerilim uygulanır, çıkış voltajı ise R1 ve R2 dirençleriyle belirlenir.
Devrede giriş kondansatörü, çıkış kondansatörü ve gerekirse koruma diyotları kullanılır.
- C giriş kondansatörü: LM317 girişine yakın bağlanır. Datasheet’te regülatör giriş filtre kondansatörlerinden uzaktaysa giriş bypass kondansatörü önerilir.
- C çıkış kondansatörü: Regülatörün geçici yük değişimlerine daha iyi cevap vermesine yardımcı olur.
- CADJ kondansatörü: ADJUST ucundaki dalgalanmayı azaltarak ripple bastırma performansını iyileştirir.
- D1 ve D2 koruma diyotları: Çıkış veya ADJUST kondansatörlerinin regülatör içine ters yönde boşalmasını önlemek için kullanılır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, LM317’nin lineer regülatör olmasıdır. Yani giriş ve çıkış arasındaki fazla gerilim ısıya dönüşür.
Örneğin 18V girişten 5V ve 1A çıkış almak istenirse regülatör üzerinde yaklaşık 13W civarında güç harcanır.
Bu değer küçük bir TO-220 kılıf için soğutucusuz oldukça yüksektir.
LM317 Giriş Gerilimi ve Dropout Gerilimi
LM317’nin düzgün regülasyon yapabilmesi için giriş gerilimi çıkış geriliminden yeterince yüksek olmalıdır.
LM317 Datasheet’te maksimum akım ve düşük sıcaklık etkileri dikkate alındığında yaklaşık 3V headroom önerilmektedir.
Yani 12V çıkış isteniyorsa giriş geriliminin pratikte en az 15V civarında olması gerekir.
Giriş gerilimi bu farkın altına düşerse LM317 regülasyonu kaybedebilir.
Bu durumda çıkış artık ayarlanan değerde sabit kalmaz; giriş gerilimine ve yük akımına bağlı olarak düşer.
Ripple Bastırma İçin ADJUST Kondansatörü
LM317 ile yapılan güç kaynaklarında yalnızca çıkış voltajını ayarlamak yeterli değildir.
Özellikle doğrultulmuş ve filtrelenmiş trafolu beslemelerde girişte kalan dalgalanmanın çıkışa mümkün olduğunca az aktarılması istenir.
LM317 Datasheet’te ADJUST pinine bağlanan kondansatörün ripple rejection değerini iyileştirdiği belirtilmiştir.
Bu nedenle daha temiz bir DC çıkış isteniyorsa ADJUST ucundan toprağa 10µF civarında bir kondansatör eklemek faydalı olur.
Bu kondansatör kullanıldığında koruma için ADJUST ve OUTPUT arasında uygun yönde diyot kullanılması tavsiye edilir.
LM317 Akım Sınırlama ve Sabit Akım Kullanımı
LM317 yalnızca voltaj regülatörü olarak değil, sabit akım kaynağı olarak da kullanılabilir.
Bunun için direnç, OUTPUT ve ADJUST uçları arasına bağlanır. Datasheet’te akım regülasyonu için direnç değerinin yaklaşık olarak 1.25V / IOUT formülüyle hesaplanabileceği belirtilmiştir.
LM317’nin sabit akım kaynağı olarak kullanılması özellikle LED, küçük batarya şarjı ve deney devrelerinde işe yarar.
Bu konuyu daha genel açıdan incelemek için ayarlanabilir akım kaynağı yazısına bakabilirsiniz
Örneğin 50mA sabit akım istenirse direnç değeri yaklaşık olarak şu şekilde hesaplanır:
R = 1.25V / 0.05A = 25Ω
Yakın standart değer olarak 24Ω kullanılabilir. LM317 Datasheet’teki 50mA sabit akım batarya şarj devresinde de bu gösterilmiştir.
Bu tür devrelerde direnç gücü de kontrol edilmelidir. Direnç üzerinde harcanacak güç yaklaşık olarak P = I² × R ile hesaplanabilir.
Akım Sınırlamalı 6V Şarj Devresi
LM317’nin en pratik kullanım alanlarından biri de basit şarj devreleridir. Datasheet’te bunun için Current-Limited 6V Charger Circuit adıyla bir örnek verilmiştir.
Bu devrede amaç yalnızca 6V seviyesinde regüle çıkış sağlamak değil, aynı zamanda şarj akımını da sınırlandırmaktır.
Datasheet açıklamasına göre şarj akımı arttıkça alt kısımdaki algılama direnci üzerindeki gerilim yükselir.
Bu gerilim belirli seviyeye geldiğinde NPN transistör, ADJUST pininden akım çekmeye başlar.
Bunun sonucunda ADJUST pin gerilimi düşer ve regülatörün çıkış voltajı da azalır. Böylece devre, akım artışını bastırarak daha kontrollü bir şarj davranışı oluşturur.
Şemada R1 = 240Ω ve R2 = 1.1kΩ değerleri görülmektedir.
Devrede ayrıca akım algılama amacıyla kullanılan bir R3 direnci yer alır. Bu yapı, LM317’nin yalnızca sabit voltaj regülatörü değil, aynı zamanda basit bir akım sınırlamalı şarj devresi çekirdeği olarak da kullanılabildiğini göstermektedir.
Bu tarz devreler özellikle temel şarj mantığını anlatmak açısından faydalıdır. Ancak gerçek uygulamada batarya kimyası, maksimum şarj akımı, sonlandırma yöntemi ve güvenlik gereksinimleri ayrıca değerlendirilmelidir. Özellikle lityum tabanlı hücrelerde daha gelişmiş kontrol devreleri tercih edilmelidir.
Yavaş Başlangıçlı LM317 15V Regülatör Devresi
LM317 ile yapılan bazı uygulamalarda çıkış geriliminin bir anda yükselmesi istenmez. Özellikle hassas analog devreler, ses katları veya kademeli besleme gerektiren sistemlerde beslemenin yumuşak şekilde devreye girmesi daha güvenli olabilir.
Datasheet’te bunun için Slow Turn-On 15V Regulator Circuit adıyla örnek bir uygulama verilmiştir.
Bu devrede C1 kondansatörü ve PNP transistör birlikte çalışarak çıkış geriliminin yavaş yükselmesini sağlar.
Datasheet açıklamasına göre devre ilk anda kondansatör boş olduğu için yaklaşık 1.9V civarında başlar. Kondansatör şarj oldukça çıkış voltajı da yükselir.
Çıkış, R1 ve R2 ile belirlenen seviyeye yani yaklaşık 15V değerine ulaştığında PNP transistör kapanır ve regülatör normal çalışma noktasına geçer.
Şemada R1 = 240Ω, R2 = 2.7kΩ, R3 = 50kΩ, C1 = 25µF, 2N2905 PNP transistör ve 1N4002 diyot kullanıldığı görülür.
Bu yapı özellikle beslemenin bir anda yükselmesinin istenmediği uygulamalarda LM317’ye basit ama etkili bir yumuşak başlatma özelliği kazandırır.
LM317 AC Voltaj Regülatörü Uygulaması
LM317 çoğunlukla DC regülatör olarak bilinse de datasheet’te iki adet LM317 kullanılarak hazırlanmış ilginç bir AC Voltage-Regulator Circuit örneği de yer alır.
Bu devrede iki LM317, sinüzoidal AC giriş sinyalinin hem pozitif hem de negatif yarı periyotlarını regüle edecek şekilde kullanılmıştır.
Datasheet’te verilen örnekte giriş işareti yaklaşık 12V peak-to-peak olarak gösterilmiş, çıkışta ise yaklaşık 6V peak-to-peak elde edildiği belirtilmiştir.
Şemada her iki LM317 çevresinde 480Ω ve 120Ω dirençler kullanılmıştır. Ayrıca tipik güç değeri olarak 2W bilgisi yer alır.
Bu uygulama, LM317’nin yalnızca klasik DC regülatör değil, farklı analog regülasyon görevlerinde de değerlendirilebileceğini gösterir.
Ancak burada önemli bir nokta vardır: Bu devre doğrudan şehir şebekesiyle karıştırılmamalıdır.
Uygulama, düşük gerilimli ve izole edilmiş AC sinyaller için düşünülmelidir.
Şebeke tarafında kullanılacak tasarımlar için izolasyon, güvenlik ve yalıtım kuralları ayrıca dikkate alınmalıdır.
Ayarlanabilir LM317 4A Regülatör Devresi
LM317 tek başına genellikle 1.5A sınıfında kullanılan bir lineer regülatör olarak bilinir.
Ancak datasheet’te, daha yüksek akımlı uygulamalara yönelik Adjustable 4A Regulator Circuit adlı daha gelişmiş bir örnek de yer alır.
Bu uygulama, çıkış voltajı ayarlanabilirken çıkış akımının 4A seviyesinde tutulabildiği bir yapıyı gösterir.
Devrede birden fazla LM317 birlikte kullanılmıştır ve her bir regülatör çıkışında 0.2Ω dengeleme dirençleri bulunur.
Şemada ayrıca TL084 işlemsel yükselteç, 2N2905 transistör ve çeşitli yardımcı dirençler yer alır.
Datasheet açıklamasında, çıkış voltajının 1.5kΩ ayarlı direnç ile kontrol edilebildiği belirtilmektedir.
Bu tip devreler, yüksek akım gereken uygulamalarda LM317’nin daha karmaşık yapılarda kullanılabileceğini gösterir.
Ancak burada ısı paylaşımı, akım dengesi, regülatörler arası eşit yük dağılımı ve uygun soğutma çok daha kritik hale gelir.
Yani bu devre, temel LM317 uygulamalarına göre daha ileri seviye bir tasarım örneğidir.
Şemada çıkış aralığı 4.5V ile 25V arasında verilmiştir. Bu da devrenin ayarlanabilir laboratuvar tipi güç kaynağı yaklaşımına yakın bir kullanım sunduğunu gösterir.Yüksek akım gerektiren ancak lineer regülasyon istenen özel uygulamalarda fikir vermesi açısından önemli bir örnektir.
LM317 Isı Hesabı Neden Önemlidir?
LM317 ile çalışırken en çok yapılan hata, çıkış akımına bakıp 1.5A değerini her durumda güvenli sanmaktır.
Oysa regülatörün üzerinde harcanan güç, giriş ve çıkış gerilimi farkına bağlıdır.
Temel güç kaybı yaklaşık olarak şöyle hesaplanabilir:
PD ≈ (VIN – VOUT) × IL
Örneğin 15V girişten 5V çıkışta 500mA akım çekilirse:
PD = (15V – 5V) × 0.5A = 5W
5W, küçük bir lineer regülatör için ciddi bir ısıdır. Bu durumda TO-220 kılıfta bile uygun soğutucu kullanmak gerekir.
LM317 Datasheet’te termal hesap için junction-to-ambient ısıl direnç değerleri ve soğutucu gereksinimi ayrıca verilmiştir.
Uygulamada regülatöre parmakla kısa süre dokunulamayacak kadar ısınıyorsa devre güvenli sınırların dışına yaklaşıyor olabilir.
Yüksek Akım Gereken Devrelerde Ne Yapılmalı?
LM317 tek başına yüksek akım isteyen devreler için ideal değildir. 1A üzerindeki uygulamalarda hem ısı hem de giriş-çıkış gerilim farkı dikkatli hesaplanmalıdır.
Daha yüksek akım gerektiğinde harici geçiş transistörü veya paralel regülatörlü yapılar kullanılabilir; ancak bu devreler basit ayarlı güç kaynağına göre daha dikkatli tasarım ister.
Datasheet’te yüksek akım için 2N2905 PNP ve 2N6486 NPN transistör kullanılan örnek bir devre verilmiştir.
Bu devrede LM317 çıkış voltajını belirleyen kontrol elemanı olarak çalışırken, yüksek yük akımının önemli kısmı harici transistör üzerinden taşınır.
LM317 PCB Yerleşiminde Dikkat Edilecekler
LM317 devresi basit görünse de PCB yerleşimi özellikle yüksek akımda önemlidir.
LM317 Giriş bypass kondansatörü regülatörün INPUT pinine yakın yerleştirilmelidir.
Giriş kondansatörü, regülatör ve toprak hattı arasındaki döngü alanı küçük tutulmalıdır.
- Giriş ve çıkış akım yolları mümkün olduğunca geniş çizilmelidir.
- TO-220 veya TO-263 kılıfta metal tabın elektriksel olarak OUTPUT ucuna bağlı olduğu unutulmamalıdır.
- SMD kılıflarda bakır alan yalnızca elektriksel bağlantı değil, aynı zamanda ısı yayma yüzeyi olarak da görev yapar.
- Yüksek akım ve yüksek güç kaybı varsa PCB bakır alanı tek başına yeterli olmayabilir; harici soğutucu gerekebilir.
Uygulama İçin Pratik Notlar
- LM317 girişine, istenen çıkıştan en az birkaç volt daha yüksek DC gerilim uygulanmalıdır.
- R1 için 240Ω kullanmak datasheet’teki klasik uygulamayla uyumludur.
- Potansiyometre kullanılacaksa çıkış voltajının istenmeyen şekilde yükselmesini önlemek için uygun seri direnç eklenebilir.
- Çıkışa büyük kondansatör bağlanıyorsa koruma diyodu ihmal edilmemelidir.
- Regülatör ısınıyorsa sorun yalnızca akım değildir; giriş ve çıkış gerilimi farkı da kontrol edilmelidir.
- Hassas devreler için çıkış voltajı yük altında multimetreyle ölçülerek ayarlanmalıdır.
LM317 ile Güvenilir Bir Ayarlı Besleme Yapılabilir mi?
LM317, doğru kullanıldığında hâlâ oldukça kullanışlı bir ayarlı regülatördür.
Az sayıda harici elemanla çalışır, hesaplaması kolaydır ve temel güç kaynağı deneyleri için iyi bir çözümdür.
Ancak lineer yapısı nedeniyle verimli bir regülatör değildir; yüksek giriş-çıkış gerilim farkında ve yüksek akımda ciddi ısı üretir.
Bu yüzden LM317 en iyi; düşük-orta akımlı, basit, düşük gürültülü ve ayarlanabilir DC besleme gereken uygulamalarda tercih edilmelidir.
Uygulamalı bir örnek görmek isteyenler için LM317 laboratuvar güç kaynağı projesi, 0-30V aralığında ayarlı besleme mantığını daha somut hale getirir.
LM317 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
LM317 nedir, ne işe yarar?
LM317, çıkış voltajı harici dirençlerle ayarlanabilen pozitif lineer voltaj regülatörüdür. Sabit 7805 veya 7812 regülatörlerden farklı olarak tek bir çıkış değerine bağlı değildir.
Uygun direnç veya potansiyometre seçimiyle 1.25V ile 37V arasında ayarlı DC çıkış elde etmek için kullanılabilir.
Hobi elektroniğinde küçük laboratuvar güç kaynakları, test beslemeleri, sensör devreleri ve düşük-orta akımlı regüle beslemelerde sık tercih edilir.
LM317 kaç volt çıkış verir?
LM317’nin çıkış voltajı genel olarak 1.25V ile 37V arasında ayarlanabilir. Ancak bu değer yalnızca entegre sınırı olarak düşünülmemelidir.
Gerçek devrede maksimum çıkış voltajı; giriş gerilimine, yük akımına, trafo veya adaptörün verebildiği gerilime ve LM317 üzerinde kalan giriş-çıkış farkına bağlıdır.
Örneğin 12V girişle 37V çıkış almak mümkün değildir. Çıkış voltajı her zaman giriş geriliminden daha düşük olur.
LM317 kaç amper akım verir?
LM317 uygun kılıf, uygun soğutma ve doğru çalışma koşullarında yaklaşık 1.5A seviyesine kadar kullanılabilir.
Fakat bu değer her durumda garanti edilecek pratik bir değer gibi düşünülmemelidir.
Giriş ve çıkış gerilimi arasındaki fark büyüdükçe entegre üzerinde harcanan güç artar ve LM317 daha fazla ısınır.
Bu yüzden düşük çıkış voltajı ve yüksek akım birlikte isteniyorsa soğutucu hesabı mutlaka yapılmalıdır.
LM317 neden çok ısınır?
LM317 lineer regülatör olduğu için giriş ve çıkış arasındaki fazla gerilimi ısı olarak harcar. Örneğin 18V girişten 5V çıkışta 1A akım alınırsa regülatör üzerinde yaklaşık 13W güç harcanır.
Bu oldukça yüksek bir ısı demektir. Isınmayı azaltmak için giriş gerilimi gereğinden fazla yüksek seçilmemeli, uygun soğutucu kullanılmalı ve yüksek akım gereken yerlerde anahtarlamalı regülatör veya harici transistörlü çözüm düşünülmelidir.
LM317 ile 5V güç kaynağı yapılır mı?
Evet, LM317 ile 5V regüle güç kaynağı yapılabilir. Bunun için çıkış voltajını belirleyen R1 ve R2 dirençleri uygun seçilir.
Yaygın uygulamada R1 için 240Ω kullanılır. 5V civarı çıkış için R2 yaklaşık 720Ω seçilebilir.
Ancak 5V çıkış alınacaksa giriş geriliminin biraz daha yüksek olması gerekir. 7V-9V civarı DC giriş çoğu küçük uygulama için daha mantıklıdır; 15V veya 24V gibi yüksek girişler gereksiz ısı üretir.
LM317 ile 12V güç kaynağı yapılır mı?
Evet, LM317 ile 12V çıkış alınabilir. 12V çıkış için giriş geriliminin yaklaşık 15V veya biraz üzerinde olması gerekir.
Trafodan doğrultma sonrası elde edilen DC gerilim yük altında düşebileceği için tasarımda bu pay hesaba katılmalıdır.
12V çıkışta yüksek akım çekilecekse LM317 üzerindeki güç kaybı kontrol edilmeli ve TO-220 kılıf kullanılıyorsa uygun soğutucu bağlanmalıdır.
LM317 bacak bağlantısı nasıldır?
TO-220 kılıflı LM317 için yazılı yüz size bakarken genel bacak sırası soldan sağa ADJUST, OUTPUT, INPUT şeklindedir.
Metal soğutucu yüzey yani tab kısmı genellikle OUTPUT ucuna bağlıdır. Bu yüzden regülatör metal kasaya veya ortak soğutucuya bağlanacaksa elektriksel izolasyon gerekebilir.
Farklı üretici ve kılıflarda pin dizilimi değişebileceği için montajdan önce kullanılan LM317 modelinin datasheet bilgisi mutlaka kontrol edilmelidir.
LM317 çıkış voltajı nasıl hesaplanır?
LM317 çıkış voltajı temel olarak VOUT = 1.25V × (1 + R2 / R1) formülüyle hesaplanabilir.
Datasheet formülünde ADJUST pin akımı da bulunur, fakat pratik hobi devrelerinde bu değer çoğu zaman küçük kabul edilir.
R1 genellikle 240Ω seçilir. R2 yerine potansiyometre kullanılırsa çıkış voltajı ayarlanabilir hale gelir.
Hassas çıkış isteniyorsa hesap sonrası mutlaka multimetreyle ölçüm yapılmalıdır.
LM317 devresinde potansiyometre kaç ohm olmalı?
Basit ayarlı güç kaynağı uygulamalarında 5kΩ potansiyometre yaygın kullanılır.
10kΩ potansiyometre de bazı devrelerde görülür; ancak ayar aralığı ve hassasiyet değişebilir.
Potansiyometrenin uç bağlantısı hatalı yapılırsa çıkış voltajı istenmeyen şekilde yükselebilir veya ayar kararsız olabilir.
Güvenli kullanım için potansiyometreye seri direnç eklemek ve ilk çalıştırmada çıkışı yüksüz olarak ölçmek iyi bir uygulamadır.
LM317 için giriş voltajı kaç volt olmalı?
LM317’nin regülasyon yapabilmesi için giriş voltajı, hedef çıkış voltajından birkaç volt daha yüksek olmalıdır. Pratikte yaklaşık 3V fark bırakmak güvenli bir yaklaşımdır.
Örneğin 12V çıkış için 15V civarı giriş gerekir. Fakat giriş voltajını gereğinden fazla yüksek seçmek doğru değildir; çünkü fazla gerilim LM317 üzerinde ısıya dönüşür.
En iyi sonuç için giriş voltajı, istenen çıkışa yakın ama regülasyon için yeterli payı olan bir değerde seçilmelidir.
LM317 ile 0V çıkış alınabilir mi?
Standart LM317 bağlantısında minimum çıkış yaklaşık 1.25V civarındadır. Bu nedenle klasik iki dirençli devrede doğrudan 0V çıkış alınamaz.
0V’a kadar inen ayarlı güç kaynağı yapmak için negatif yardımcı gerilim veya farklı devre yapıları gerekir.
Basit hobi uygulamalarında çoğu zaman 1.25V alt sınır kabul edilebilir. Gerçek 0V çıkış gerekiyorsa devre şeması buna göre özel tasarlanmalıdır.
LM317 ile 10A güç kaynağı yapılır mı?
LM317 tek başına 10A veremez. 10A gibi yüksek akımlar için LM317 yalnızca kontrol veya referans elemanı olarak kullanılabilir; yük akımını harici güç transistörleri, paralel regülatör yapıları veya daha uygun bir güç kaynağı devresi taşır.
Bu tür tasarımlar basit LM317 devresinden çok daha fazla dikkat ister.
Akım paylaşımı, soğutma, kısa devre koruması, şönt direnç ve transistör güvenli çalışma alanı hesaba katılmadan yüksek akımlı devre yapılmamalıdır.
LM317 kısa devre olursa yanar mı?
LM317 içinde kısa devre akım sınırlama ve termal koruma bulunur. Bu korumalar entegreyi birçok hatalı durumda korumaya yardımcı olur.
Ancak bu, devrenin her koşulda zarar görmeyeceği anlamına gelmez. Uzun süreli kısa devre, yetersiz soğutma, çok yüksek giriş gerilimi veya hatalı bağlantı regülatörü zorlayabilir.
Güç kaynağı tasarımında giriş sigortası, uygun soğutucu ve doğru kablolama ihmal edilmemelidir.
LM317 ile batarya şarj devresi yapılır mı?
LM317 sabit akım kaynağı olarak bağlanabildiği için düşük akımlı batarya şarj uygulamalarında kullanılabilir.
OUTPUT ve ADJUST uçları arasına bağlanan dirençle akım sınırı ayarlanır. Yaklaşık hesap I = 1.25V / R şeklindedir.
Örneğin 50mA akım için 24Ω-25Ω civarı direnç seçilebilir. Ancak batarya tipi, şarj sonlandırma yöntemi ve güvenlik gereksinimleri farklı olduğundan özellikle lityum pillerde yalnızca basit LM317 devresine güvenilmemelidir.
LM317 mi LM338 mi tercih edilmeli?
Düşük ve orta akımlı basit ayarlı güç kaynaklarında LM317 yeterlidir. Daha yüksek akım gerekiyorsa LM338 gibi daha yüksek akım verebilen regülatörler veya anahtarlamalı güç kaynağı çözümleri değerlendirilebilir.
Seçim yapılırken yalnızca maksimum akıma bakılmamalıdır. Giriş voltajı, çıkış voltajı, ısı kaybı, soğutucu alanı, verim ve devrenin kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir.
LM317 devresinde hangi kondansatörler kullanılmalı?
LM317 girişine regülatöre yakın bir bypass kondansatörü eklemek iyi bir uygulamadır.
Çıkış kondansatörü geçici yük değişimlerinde çıkışın daha kararlı kalmasına yardım eder.
ADJUST pininden toprağa bağlanan kondansatör ise ripple bastırma performansını iyileştirebilir.
Çıkışta veya ADJUST ucunda büyük kondansatör kullanılıyorsa, kondansatörlerin regülatör içine ters yönde boşalmasını önlemek için koruma diyotları eklenmelidir.
LM317 devresi adaptörle çalışır mı?
Evet, LM317 devresi uygun DC adaptörle çalıştırılabilir. Adaptörün çıkış gerilimi, istenen LM317 çıkış geriliminden yeterince yüksek olmalıdır.
Ayrıca adaptörün verebildiği akım, yükün çekeceği akımdan fazla olmalıdır.
Örneğin 12V çıkış isteniyorsa 15V-18V civarı DC adaptör kullanılabilir; fakat düşük voltajlarda yüksek akım çekilecekse 18V giriş fazla ısı oluşturabilir.
Bu yüzden adaptör seçimi çıkış voltajına göre yapılmalıdır.
LM317 ile LED sürülür mü?
LM317, sabit akım kaynağı olarak bağlanırsa LED sürmek için kullanılabilir. Bu özellikle güçlü LED’lerde voltaj yerine akım kontrolünün önemli olduğu durumlarda işe yarar.
Akım, OUTPUT ve ADJUST arasındaki dirençle belirlenir. Ancak yüksek güçlü LED’lerde LM317 üzerinde oluşacak ısı mutlaka hesaplanmalıdır.
Verim önemliyse veya bataryalı kullanım varsa anahtarlamalı sabit akım LED sürücüler daha uygun olabilir.
LM317 Güncel Datasheet Dosyası: Texas Instruments LM317 Datasheet
selamlar.acaba 5k pot yerine 10k pot veya trimpot kullansak devrenin hassasiyeti değişir mi yani potta boşluk oluşur mu? şu potlardaki k nın devreye etkisi nedir.k değeri düşünce pot daha mı hassas olur?
Merhaba
Yukarıda hesaplama için uygulama var. 5k pot dediğiniz R2 direncidir. Eğer 5k kullanırsanız (R1=240 ohm için) 27volta kadar çıkış voltajını ayarlayabilirsiniz. Bunun şartı 30V tan yüksek giriş gerilimidir.
30V giriş gerilimiyle R2 yi 10k kullanırsanız %50 ye kadar potu çevirdiğinizde max. değere gelirsiniz. (1,25V ila 27V arası)
Potu çevirmeye devam etseniz bile çıkışta artış olmaz.
Bunu düzeltmenin bir yolu R1 değerini (iki katı) değiştirmektir. 470 ohm kullanırsanız , 10K pot ile kullanabilirsiniz.
Ancak bu uygulamayı 100k pot , 470K pot ile yapmayın. O hattan geçecek akım çok düşürülmemelidir. (I = 1,25V/240 ohm)
Çıkış voltajınız en fazla 14,4V olsun istiyorsanız: R1: 100 ohm R2: 1K pot + 56 ohm direnç olabilir.
Yukarıdaki uygulamada direnç değerleri ve çıkış geriliminin ilişkisi gözlemlenebilir.
Kolay gelsin.
Sunduğun aydınlatıcı bilgiler için teşekkürler lakin sorular bitmez 🙂
12v ile lm317 +10k pot+1k direnç kullanmayı düşünüyorum bu devreye ekstra bir komponent gerekiyor mu? özellikle çıkış voltajının stabilliği için.
ikinci olarak lm338 i 19v dizüstü adaptörüyle kullanmak için 10k potun yanında hangi direnci kullanmam gerek.voltaj düşümlerini falan kavrayamadım da 😀
son olarak misal 10k veya 5k potansiyometre yerine eşdeğer olarak çok turlu trimpot kullanırsam voltaj ayarlama hassasiyeti artar mı? elektronikle hobi olarak ilgileniyorum ve eğitimim yok.durumuma göre izah edersen müteşekkir olurum.şimdiden çok sağol
Ayrıntılar önemli. 12V giriş gerilimin ise , akü ile besliyorsan:
https://320volt.com/lm317t-ile-1-3-22-volt-ayarlanabilir-reguleli-guc-kaynagi/
Bu uygulamayı yapabilirsin.
Giriş gerilimi , çıkış gerilimi ve max. çıkış akımı bilinmeli.
Bu devrede giriş gerilimi ve kaynağın türüne göre C1 kapasitesi ve voltajı değişir.
R1 ve R2 sen seçeceksin. Diğer elemanları olduğu gibi kullanabilirsin.
Harcanan güce göre soğutucu gereği ve hesabı düşünülür.
Giriş gerilimin 19V , vazgeçilemeyen 10k pot ile 820 ohm direnç kullanıldığında 16.5 volta kadar ayar yapabilirsin. Daha yüksek voltaj elde edemezsin. Regülatör 19V girişe müdahale edip 16V a sabitleyebilir. (ya da daha düşük voltaja) Giriş çıkış farkı 3volttan büyük olmalı.
Bu tip regülatörler için R1=240 ohm değerini fazla oynamadan pot değeri seçilir.
Bu pot 5K ise normali 270′ açıyla bu değeri verir. Çok turlu potlar 10 tur da bu değeri verir. Çok turlu trimpotların bazıları daha fazla tur sayısına sahiptir.
Voltaj çıkış formülünde üssel bir ifade olmadığını görürsün. Bu direnç değişiminin oransal olarak çıkışa etki ettiği anlamına gelir. Doğrusaldır.
Örnek verecek olursak Voltajı %10 arttırmak için birini 27′ diğerini 360′ çevirmek gerekir. Daha hassas veya daha rahat ayarlama imkanı sağlar.
Kolay gelsin.
Merhabalar öncelikle vermiş olduğunuz önemli bilgilerden dolayı size çok teşekkür ederim benim sorum şu şekilde ben Lm338t ,240ohm ve 800ohm luk direnç kullanarak araç için telefon şarj aleti yapmayı düşünüyorum yalnız benim endişem şu zaman içerisinde bu devre elemanlarından birisi yanarsa acaba telefon zarar görürmü.
Şimdiden teşekkür ederim. Saygılar
Merhaba
LM338 , 800/240 ohm ile 5,4V çıkışınız var. Bu biraz yüksek değil mi?
Endişelenmekte haklısınız. Kabaca tüm malzemeler için açık devre veya kısa devre arızası olabilir. Devrenin tamamı için ; açık devre olursa şarj etmez , kısa devre için telefona zarar verir diyebiliriz.
Çıkış voltajının aşırı yükselmesini kontrol edebilirsiniz. Crowbar olarak veya over voltage protection olarak arama yapın.
https://320volt.com/smps-voltajini-yukseltmek/
Link te tristör ile yapılan crowbar devresini , kendi devrenize uyarlayabilirsiniz.
LM338 çıkışını 5,25V ve zener voltajını 5,6V yapmak , sigortayı istenilen şarj akımının biraz üstünde seçmek (2A için 2,5A gibi)
Ancak bir büyük sıkıntı bu tip devrelerin ısı kayıplarıdır. (Vakü – Vçıkış) x Içıkış = Harcanan Güç
İri bir soğutucuyla hantal bir yapı demektir bu.
Hazır , kaliteli bir ürün kullanmanızı tavsiye ederim. ( elbette onlar da bozulabilir)
Kolay gelsin.
Selam
44V çıkışlı LM317 hesaplaması yaptım..300 ohm ve 10K pot değeri verdi..Aynen uyguluyorum ancak minimum voltaj 8,9V un altına inmiyor..Max.Voltaj 44,5 olarak alıyorum ancak 1,4V alt sınırı tutturamıyorum..Nerede yanlış yapıyorum..Bilgi var mı bu konu da..??
Çıkışından 44,5V alabildiğiniz LM317 nin tam adını yazabilirmisiniz. Bir de girişine kaç volt uyguluyorsunuz?
Eğer sonu hvt şeklindeyse bir de 12V gibi düşük voltajda deneyin. min voltaj değeri normal ise , giriş , çıkış arası farkın önemini araştırmak gerekir.
Kolay gelsin.
Hallettim teşekkürler..Bendeki 317T ler 5K pot ve 160 ohm ile 1.2V ile 44V arası voltajı verdi..10K 240 ohm gibi değer birçok şemada verilmiş ama nasıl bu kadar farklılık olabilir anlamak mümkün değil..
Evet pek çok uygulamada 10k pot kullanılır. Yukarıda örnek vermiştim.
40Voltun altında değerler için kullanılır.
LM317T ile 1,2 ile 44V arası uygulama yapmamalısınız.
Üretici bu değerleri belirtmiş.
İsteğiniz için farklı ürün kullanmalısınız.
Ben bir videodan esinlenerek (youtube) aynı değerlerde yaptım ancak daha başlangıçta 12V-46V tutmadı..İlgili video ve şema >>>>
Merhaba,
Bilgim yok denecek kadar az fakat tarif edildiği taktirde gerekenleri yapabilecek durumdayım.
Elimde bir bilgisayar PSU’su var, sanırım 250 watt. Bu PSU ile 3,3v – 5v – 12v ve birde 12 yada 24 volt, amper ve volt ayarlı bir çıkış yapmak istiyorum. Bir çok video ve çalışma örneği izledim fakat anlattığım gibi uygun bir çalışma bulamadım maalesef.
PSU’nun 12 volt çıkışlarından birini kullanarak amper ve volt ayarlı 12 yada 24 volt çıkış alabilmem mümkün mü ve bu mümkünse hangi voltajlarda maksimum ne kadar akım çekebilirim. Konu hakkında yardımcı olabilirseniz çok memnun olurum.
İyi çalışmalar dilerim
Lm317 veya LM338 kullanarak ayarlı -12 +12 birleştirilerek 24V ayarlı güç kaynağı yapabilirsin..Güç kaynağına bağlı ne kadar akım çekebileceğin..Ucuz bir güç kaynağı ise 3-4 Amp anca.. Açtığım 3-5 güç kaynağında 5 amperlik köprüleri gördüğümde şok olmuştum..Zira 12V 8 Amp yazıyordu..Böyle bir köprüden nasıl 8 amp alırsın orası da ayrı gerçek ..
Peki PSU’ya akım ayarı için pot nasıl eklenir hangi komponentler gerekli ?
Uğur sana bunu nasıl yapacağını buradan anlatmam zor..Youtube de tonlarca video var.Bak aşağıdaki linke tıkla..Tane tane anlatımlar var,,oradaki anlatımlara göre devreni kur ..Tıkla:
https://www.youtube.com/results?search_query=317t+ayarl%C4%B1+g%C3%BC%C3%A7+kayna%C4%9F%C4%B1
Teşekkürler…
Merhaba
12/60 Dc çıkışlı motorsiklet alternatörün çıkışı var(alternatör çıkışını köprü ile doğrulttum) fakat çıkış voltajını 13,8 v da sabitlemem gerekiyor nasıl yaparım çıkış akımı 5 /10 ampere dayanmalı
çok aydınlatıcı bir bilgi olmuş peki ben 18 voltluk bir adaptör kullanırsam nasıl bir hesaplama yapıcam
Akim ayarı nasıl olacak??
Yazıcıdan söktüğüm Yaklaşık 41 volt dc güç kaynağım var bunu kullanarak ayarlanabilir güç kaynağı yapmak istiyorum, potansiyometre ve direnç değerlerim ne olacak yardımcı olur musunuz
elimde 19 volt ac birtrafo var 4 amper. bunubir devrede kullanmak istiyorum 24 veya 30 volta dc olarak nasıl yükseltebilirim saygılar
Şuan bulunduğun sayfa kısacası Boost-Down devresine ait bir regulator elemanın sayfası diyebilirim. (Kabul ettiği sınırları içerisinde) kaç volt giriyorsan 3 volt aşağısını alman gerekiyor. Boost-Up modüllere bak internetten. Elindeki trafoyu diyot ve kondansatör ile doğrulttuğunda hatırladığım kadarıyla zaten 19v’tun üstünde alacaksın. Yani %1.41 kadar fazlası. Fakat boştaki voltajı olacak o. Yüke binince tekrar 19v olta dönecek. Sen Boost-up modülleri araştır. Trafon ile doğrulttuğunda Boost-up’a girersin. Fakat hiç bunlarla uğraşma. Büyük Trafo ile doğrultmalar bitti artık diyebilirim. Switch mode devri var artık. Bildiğimiz Led trafosunu gir Boost-up’a yükseltir. Bildiğim 38v-6amper’lik boost-up modül var internette. Yaz çıksın. Hiç uğraşma trafoyla. Elektronik meraklısıysan 18650 pillerle uğraşacaksındır. Trafo ozaman lazım olacakdır. Punta Kaynak. İyigünler.
İnternette hassas ayar için boşuna aramayın, bulamazsınız, yani 2 potansiyometre ile hassas ayarlamak istiyorsanız kendi yaptığım yöntemi vereyim.
R1= 685 ohm,
R2 = (Toplam 2 potansiyometre’den oluşacak, enerjinin (-) eksi hattını yönetiyorum)
yani kısacası
R2 = 1.pot 10k değerindedir, (1.bacağa eksi’yi girin)
R2 = 1.pot (orta bacakdan, 2.potun 1.bacağına)
R2 = 2.pot (1. ve 2. bacaklar arasına 550 ohm yani paralel direnç bağlayın)
R2 = 2.pot 1.8k direnç değerindedir (orta bacakdan, LM338’in 1.bacağına bağlantı yapın, yani sistemin (-) eksi hattını işlemiş oluyoruz, yaptığım voltaj ayarı bu hat üzerinden işleniyor. Yani (+) artı hat üzerinden ayar yapılmayacak)
SONUÇ:
Power Supply 23.85v’ luk sistemden LM338’e (-) hattını bu pot düzeneği sonundan girerek,
0.73v ile 20.5v arası dolaşabileceğim bölümü yapmış oluyorum. RESİM KOYARIM DA BURAYA RESİM YÜKLEMEK İÇİN BUTON GÖREMEDİM, SADECE YORUM YAPILIYOR. HERKES BİRŞEYLERİ SAKLIYOR. BEN BUNDAN NEFRET EDERİM. BUYRUN BANA AİT ÇÖZÜMÜ VERDİM. MANTIĞINIZ ŞU ŞEKİLDE OLMALI. SİSTEM İLE LM338 ARASI EN AZ 3V OLMALI. Eğer 30v kaynaktan enerji alacaksan (yani LM338’e 30v vereceksen) BU SAYFANIN TEPESİNDEKİ LM338 (İstenilen voltaj kısmına) 27v yazacaksın (yani en fazla 27v ver bana LM338 amca diyeceksin ve R1 (sabit) direnci ile fazla oynamadan R2 (potansiyometre) değerini bulacaksın. Eğer 15v bir kaynaktan enerji alacaksan yukarıya 12v yazacaksın. Kısacası püf nokta bu. Yani 23.85v luk adaptörümden 20.5v almış alıyorum. Yukarıya (istenilen voltaj kısmına 20.5 yazdım. R1 (685 ohm sabit), R2 (10.7k değerli potansiyometrem) + (1.818k potansiyometrem) + (paralel 550 ohm direnci ile 422 ohm) SONUÇ yukarıya toplam R2 olarak 10.7k. yazdım. Toplam 2 potansiyometre ile hassas ayar yapmam için elimdeki potansiyometre değerleriyle küsüratlı bir R2 ortaya çıktı. Püf noktaların hepsini açık yazdım. Sevgi ve saygılarımla. Çağatay Galolar.
Buarada şunu söyleyim, eğer sistemi çalışır durumda bırakıp gidip mutfağa yemek yiyecekseniz, (potansiyometre ile) sistemin toplam voltajının yarısı kadar voltta bırakın. ÇÜNKÜ, eğer en düşükte bırakırsanız Dirençlere yüklenilmiş oluyor, en yüksekte bırakırsanız, dirençlere “sen karışma otur oturduğun yere” demiş olup, LM338, LM317 vs.. nin üzerinden yüksek volt geçip ısınmasına neden oluyorsunuz. Yarı voltajda bırakıp kardeş payı yaptırın derim. Yoksa Direnç veya Entegreyi uzun sürede yakabilirsiniz.Unutmayın; DİRENÇ ve REGULATÖR istediğiniz voltajda sistemi tutmak için ISI ile atarak yapıyorlar. Bütün voltajı tek bir görevliye yüklemeyin.
DİRENÇ: “30v girdi bana, 1.25’de tutucam diye dötüm terliyor, sıcak bastı, şunu üzerimden alsana LM amca”
REGULATOR: “Ah yiğenim, daha önce iylik yapayım dedim aldım ama sabah terleyip uyandım, yengen CORONA oldum sanıp evi terk etti. Zor barıştım, birazını verde yakma ömrümü”
bilgiler için teşekkürler @Çağatay Galolar resimleri imgbb.com sitesine yükleyip verilen linki yoruma ekleyebilirsiniz
iyi çalışmalar
bilgiler için teşekkürler yeni şeyler öğrendik sağolun ilginize iyi günler.
Ben teşekkür ederim. Ayrıca Youtube (Kanal Elektronik) kanalım için tüm bunların ve çok daha fazlasının videosunu hazırlıyorum 2 gündür. Büyük bir pdf dosyası ve videolu anlatım hazırlamaktayım. LM338T ve BD905 ile yaptığım 1350w ayarlı güç kaynağımı yotube’a koyacağımı tahmin etmeden yaptım geçen yıl. Kanalı 2 ay önce açtım. 1350w güç kaynağım hala pırlanta gibi çalışıyor. Herşeyde kullanıyorum. Çift üniteli. Ayrıca Elektronik konusunda farkına vardığım birçok konuyu bu videoda işleyeceğim. Artık insanlar ömürleri boyunca akılda kalıcı Transistör ayarları, Base direnci hesaplama kolaylıkları, formüllerin akılda kalıcı birbirleriyle alakaları, bağlantıların hepsini milim milim anlatıyorum. Çok fazla konuyu 1 videoda işliyorum. Bitmek üzere. Ayrıca sitenizde üye ol kısmı gördüm. Üye olunca konu açılıyor mu veya özelliği nedir bilmiyorum üye olmanın. Fakat eğer öyle ise, bildiğim herşeyi ve püf noktaları konu konu açarak sitenizde yayınlamak isterim. Videomun linkini buraya bırakacağım ayrıca. Videom bitince üyeniz olup konulara adapte olup sağlıklı paylaşımlar yapacağım sitenizde. Sevgi ve saygılarımla arkadaşlar.
LM serisi regülatör entegrelerinde kısa devre koruması veya yüksek akım koruması olan varmı.
Akım sınırlama olarak var entegrelerin datasheet dosyalarından gerekli bilgilere ulaşabilirsiniz
Örneğin LM317;
• Dahili kısa devre akım sınırlaması
• Termal aşırı yük koruması
Selam herkese. Potansiyemetre ile başım dertte. sürekli bozuluyor. Güç kaynağıma converter devresi ilave ettim. Ondan sonra volt ayarı yaptığım 5 k lık potansiyemetre dayanmaz oldu. ilk düzgün çalışır gibi oluyor, ondan sonra voltaj aşağı yukarı zıplıyor. Ondan sonra bir daha ayar tutmuyor. Bir tanesinden de resmen duman çıktı. Kısa devre yok. Converter ilavesinden sonra 15 amper 25 volt gücünde çalıştırıyorum. Nedir bu pot dayanmama sorunu ? Ne yapabiliriz saygıdeğer hocalarım ?
Selam,
biraz daha detay güç kaynağınız nedir smps ? YOKSA lmxx serisi ile yapılan bir devremi ? konvertör devresi nedir hazır modül ? resim şema ?
5k pot orjinalde varmı modifiyemi eklememi ?
Hocam, kendi yaptığım 4 adet TIP3055 ve bunları sürdüğüm LM317 – TIP41C ile Volt Amperi ayarladığım regüle , akım sınırlamalı bildiğiniz klasik devre. Convertör de hazır değil, onu da kendim yapıp entegre ettim. Convertör den önce 10 amperi görebiliyordum ve çalışıyordu. Convertörü 25 Volta kadar ayarladım. Çalıştırdım ölçemedim ama akım baya bir arttı. 15 yada üzeri olabilir. giriş beslemesi ve convertör sonrası için de ne olur ne olmaz diye 30 Volt sınırlamalı TL431’den oluşan voltaj koruması da koydum. Böyle bir iki çalıştırdım ancak Pot sürekli yanıyor ve bozuluyor. Daha demin pot bağlantıları yeniden kontrol edip yeni bir tane daha taktım yine dumanı tüte tüte yandı. Dikkatimi çeken Voltaj pot sıfır konumundayken gösterge 3 ila 5 volt arasında kalıyor inmiyordu. bazen 6 üzerine de çıkıyordu. En son demin söylediğim 10K potu takıp, LM317 gereken bacaklarına 470 ohm direnç koydum. Voltaj bu sefer sıfır konumda 10 volt civarındaydı. Bir iki sağa sola çevireyim derken de yandı işte.. 5 tane pot yaktım. Aynı güç kaynağı üzerinde Telefon şarjı için de devre yapmıştım. LM7806 üzerinden beslediğim için telefonu takıp şarj ediyorum, convertör çalışıyor, 3055 çalışıyor, akım sınırlama ısınıyor, soğutucular ısınıyor fan devreye giriyor çıkıyor falan.yani pot haricinde herşey çalışıyor. Sadece fanların yetersiz kalıp soğutamadığı durumda aşırı ısıdan devreyi kesip, soğuduğunda devreye girmesi içinde yaptığım devredeki BD139 da bozulmuş, onu da değiştirdim. Yani o neden bozuldu , bu konuyla ilgisi var mı, kısa devre testlerim sonucunda mı oldu bilmiyorum. Bunların hepsini toparlayıp düşünüyorum ama bir sonuç çıkaramadım.
Bu arada, Kendi sardığım 20 Volt trafo ve elimde bulunan 12 Volt SMPS led trafosu ile deniyorum. Her ikisinde de sorun aynı.
Mesajı düzenleyip, atladığım şeyleri yazıp kaydeteyim diyorum ama maalesef mesaj panosunda öyle bir özellik olmadığı atladığım şeyleri yazıyorum. Kusura bakmayın Hocam. Devrenin şeması yok, resmini çekip koysam birşey anlaşılmaz. PCB değil. 23×13 Delikli Plaket üzerinde uyguladım. İlaveten üzerinde aşırı akım koruması, Akü şarj otomatik devresi, dolum sonrası Otomatik Desulfe için PWM devresi, Led seviye göstergesi ve normal güç kaynağı olarak kullanabilmem için bir iki devre daha ekli. O yüzden Plaketin altı kablo yığını. Kısa devre olmaması için resmen saat işçiliği yaptım. Bu bir nevi ne derler protatip mi ne, onun gibi birşey Elbette İstediğim duruma gelince çok zamanımı alsada çizimini yapıp PCB baskısını çıkarıcam ama Şu durumda hiçbirşey anlaşılmıyor. Dediğim gibi Pot haricinde sorunsuz çalışıyor. Yinede resim isterseniz atarım Hocam.
Hocam bu konuda cevap vermenize gerek kalmadı. Sorun converter çıkışındaki shotky diyotun sanırım uygun olmadığından bozulmasından kaynaklıymış. Voltajın sıfırlanmama nedeni ise girişe fazla voltaj koruması için koyduğum koruma devresiymiş. Belki de diyot bu yüzden bozuluyor ve potansiyetmetreyi yakıyordu. Aslında bu koruma devresi doğrultmadan hemen sonra ve regüle edilmiş voltajtan ayrı beslenmesine rağmen neden böyle yaptığını anlayamadım. direnç oluşturuyordu sanırım. Mecbur iptal ettim onu. Aynı devreden, Converter çıkışında da var o bir sorun çıkartmıyor. adım adım devredeki değişiklikleri takip ederek, Amper ayarı için kullandığım TIP41C’yi de bozulmuş olabileceğini tahmin edip yerine BD139 koyarak yeniden bozulan parçaları ve bağlantıları düzelttim. Şimdilik sorun yok gibi. İlginize teşekkürler.
Hocam bir yazıcıdan çıkardığım 18v çıkışlı güç kaynağım var. Bunu 12volta sabitleyip, bir devreye bağlamak istiyorum. Devrede bir adet 5 watt anfi, 1 adet 12 volt beslemeli 32 ledli stereo vumetre ve bir adet çin malı blututlu fm radyo var. yukarıda verdiğiniz şema ve hesaplama ve hesaplama modülüne göre 240 ohm sabit dirençten sonra port yerine 2,2 K direnç koysam, devre ne kadar dayanır, işimi görür mü? Şimdiden teşekkürler.
LM350 veya LM338 işinizi görebilir fakat çok ısınır iyi soğutma gerekli.. lm2596 dcdc modül daha iyi olur fiyatıda çok uygun
Teşekkürler. Modül aldım. Sorunumu çözdüm. Kolay gelsin.
Hocam merhaba lm317 ile gerilim regüle ettim 1 ampere ihtiyacım var akımı nasıl regüle ederim cihaz bir amperden fazla çeksin istemiyorum lityum şarj cihazım 2 amper çekiyor nasıl sınırlandırırım watlı direnç bağlasam seri bi şekilde
Merhaba, şarj cihazı 2 amper çekiyorsa ona göre tasarlanmıştır kullandığınız pilin gücü nedir ?
https://320volt.com/li-ion-pil-sarj-entegreleri-mcp73831-tp4056/ yazısında lion Pil Şarj Akımı hakkında bilgi vermiştim
normal şarj akımından daha az akım ile şarj etmek pilin ömrünü olumsuz etkileyebilir
Lm317 ile voltajı regüle ettiniz çıkışına bir lm317 daha ekleyin onuda akım regülatörü olarak kullanın https://320volt.com/lm317-lm338-lm350-akim-regulatoru-hesaplamasi/
ama entegreler çok ısınacak iyi soğutmak gerekli
iyi çalışmalar
Teşekkürler hocam yardımcı oldunuz bir bilgi daha edindim
Neden 470k bir pot kullanamıyoruz
Dostlar yeni bir bilgi edindim oldukça faydalı olacak inanıyorum..Direnç hesabı yapmaya son..LM317 nin adj ve out ayakları arasına 100 ohm luk bir direnç bağlayın. ( yarım watt) 1.1 ile 42V çıkış değeri alın..37V çalışma voltajı olan bu eleman yanar diyeceksiniz ama deneyin görün,,el oğlu yapmış.. youtube.com/watch?v=49vN60rSVas
Merhabalar,
Lm338t ile devre kurdum misal 15 volta ayarladım çıkışına 1,5 amper max çekebilecek bir lamba bağladığımda aninda entegre yanıyor ve besleme değerine yakın bir değere çıkıyor direnç değerleri normal
ama çıkış kondansatörüm yoktu ondan olmuş olabilirmi yada bağladiğım lamba bobin etkisi yapıp ters voltaj basıp yakıyor olabilirmi. Entegre giriş ve çıkış kısa devreye gidiyor maksimum besleme voltajım 28 volt bu arada
Datasheet’inde ayar bacağına “bypass” 10uF kapasitörü bağlanarak “ripple”(basitçe dalgalanmalar diyebiliriz) azaltılması hedeflenmiş. Çıkışına da 1uF kapasitör konularak transistörün tepkisini iyileştirdiğini söylemişler. Gerek olmadığı belirtilmiş. Girişine 0.1uF kapasitör eklenmesi beslemedeki istenmeyen gürültüleri azaltmak için kullanılıyor.(Güç kaynağından uzaksa koyun diyorlar.)
LM338T’ye soğutucu bağladınız mı? Kendisi 22.9°C/W gibi bir ısı iletim değeriyle geliyor çünkü. 28-15=13. Yani 13V luk bir enerjiyi ısıya dönüştürerek regüleli bir çıkış alıyorsunuz. 13V*1.5A=20W’a denk gelmekte. Buradan da 20*22.9=458°C değeri çıkmakta. Burada yanlışım varsa düzeltin çünkü bugüne kadar hep böyle hesapladım. LM318 kullanırken sorun yaşamadım hiç bu yöntemle. Bu sebeple kesinlikle soğutucu eklemelisiniz.
Devrenin güvenilir olmasını da istiyorsanız diyot eklemelisiniz. Çıkıştan girişe gidecek şekilde 1N4002+ kullanabilirsiniz. Böylece yükten gelen akımların transistöre zarar vermesini engellersiniz.
Bu arada eğer bypass kapasitörü koymayı düşünüyorsanız, oraya da bir direnç eklemelisiniz. Datasheet’de paylaşılmış. Ekliyorum.
https://ibb.co/HFtZMq1
Lm 317 t için yukardaki devreyi yaptık diyelim giriş 24 volt çıkış kaç volt olur burda takıldım.yeni başlıyorum.yani arz talep mevzusumu yoksa dirençle bu değişebilirmi
LM317 gibi, benzer yapıda olan voltaj regülatörleri giriş gerilimini azaltarak istenilen oranda (direnç oranı yani çıkış formülüne göre) sabit tutmaya çalışır.
Genel olarak giriş – 3Volt kadar değer max çıkış kabul edilir.
24Vdc uygularsanız, 1,2V ila 21V arasında istediğiniz (direnç oranı) çıkış voltajını elde edersiniz. Ayarlı direnç ile ayarlı çıkış voltajı elde edersiniz.
Kolay gelsin.
Hayırlı günler giriş voltajı yükseldikçe çıkış voltajı yükselen Dc – Dc gerilim yükseltici devre lazım bilen yardımcı olursa sevinirim
Dc – Dc yükselteçler giriş voltajı yükselsede çıkış voltajı ayarlanan değerde sabit kalıyor aynı oranda yükselmiyor bana
Giriş voltajı: 10 – 15 v arası kademeli arttığında
Çıkış voltajı: 20 – 30 v arası kademeli artacak
Giriş voltajı İle çıkış voltajı arası 2 katı olacak Amper değeri düşük olabilir 2 a civarı böyle bir devre şeması var mı lm 317 ile
Hazır Çin malı DC-DC step-up devreler var..Google de arat veya en yakın bir Elektronik mağazaya git…
merhaba elimde lm 7824 var 12 volt almak istiyorum dathashette vol. düşürme ile bilgiyok sanırım yardımcı olabilirmisiniz
Youtube de tonla devre var neden oradan bakmıyorsun..