ATX Colors iT Atrix 500T 5H0165R SG6105

COLORSit ATRIX 500T şeması, ana kontrol bölümünde SG6105, standby besleme tarafında 5H0165R kullanan klasik ama güçlü sayılabilecek bir ATX12V güç kaynağı yapısını göstermektedir. Bu tasarımda yarım köprü primer anahtarlama, bağımsız 5VSB bölümü, çift +12V çıkışı ve 3.3V hattı için ek düzeltme katı birlikte görülmektedir.

Colors iT Atrix 500T Teknik Özellikler

• Model: COLORSit ATRIX 500T
• Giriş: 95VAC-250VAC, 5A, 47Hz-63Hz
• Çıkışlar: +3.3V 30A, +5V 30A, +12VDC1 14A, +12VDC2 15A, -12V 500mA, +5VSB 2.5A
• Yapı: ATX12V v2.2
• Ana kontrol: SG6105
• Standby kontrol: 5H0165R

Colors iT Atrix 500T Devre Şemasının Genel Yapısı

Bu güç kaynağında giriş filtresi, köprü doğrultucu, iki adet 680uF / 200V ana filtre kondansatörü, yarım köprü primer anahtarlama katı, ana trafo, sekonder doğrultma bloğu ve bağımsız 5V standby bölümü açık biçimde ayrılmaktadır.

Yapı genel olarak klasik anahtarlamalı güç kaynakları SMPS mantığına dayanır.

Ancak SG6105 kullanılması nedeniyle kontrol, koruma, PS-ON ve PG tarafı eski TL494 tabanlı çözümlere göre daha bütünleşik bir yapıya sahiptir.

Primer Tarafta Teknik İnceleme

230V AC Giriş doğrultma ve yüksek voltaj bara

AC girişten sonra EMI filtre, köprü diyot ve seri çalışan iki adet 680uF / 200V kondansatör ile yüksek voltaj DC bara elde edilmektedir.

Seri bağlı bu kondansatörler yarım köprü topolojinin temel işaretlerinden biridir.

Dengeleme dirençleri, iki kondansatör üzerindeki gerilimin eşit dağılmasına yardımcı olur.

Bu bölümde köprü doğrultucu, NTC, ana filtre kondansatörleri veya primer sigorta hattında sorun varsa cihaz tamamen çalışmaz hale gelebilir.

Özellikle bu sınıftaki eski ATX güç kaynaklarında primer elektrolitiklerin kuruması ve ESR yükselmesi sık rastlanan problemlerdendir.

2SC2655 ile anahtarlama katı

Primer güç bölümünde iki adet 2SC2655 transistor kullanılmaktadır.

T2 sürücü trafosu ve etrafındaki 1N4148 ile FR104 diyotları üzerinden baz sürme hattı oluşturulmuş, iki transistor sırayla iletime geçirilerek ana trafo yarım köprü düzeninde çalıştırılmıştır.

Bu tip yapıda güç transistorlerinden biri kısa devre olduğunda çoğu zaman sigorta atar.

Sürücü trafosu, baz dirençleri veya hızlı diyotlarda arıza varsa kontrol bölümü çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.

Benzer SG6105 tabanlı bir örnek görmek isteyenler için Linkword LPK2-30 LPQ2 ATX Power supply sg6105d yazısı da karşılaştırmalı olarak incelenebilir.

SG6105 ATX PWM Kontrol Bölümü

SG6105 bu devrede yalnız PWM üretimi yapan basit bir entegre değildir.

Aynı zamanda gerilim algılama, hata denetimi, PS-ON değerlendirmesi, PG üretimi ve bazı koruma işlevlerini de birlikte üstlenmektedir.

Bu nedenle klasik ATX tasarımlarına göre daha toplu bir kontrol mimarisi sunar.

Şemada +3.3V, +5V, +12V, -5V, -12V ve +5VSB hatlarının SG6105 çevresine geri taşındığı görülmektedir.

Bu durum, ana çıkışlar oluşmadığında yalnız primer transistorleri değil kontrol entegresi çevresindeki algılama ağını da incelemeyi gerekli kılar.

5H0165R ile 5V Standby Bölümü

Bu güç kaynağında standby bölümü ana güç katından bağımsızdır.

5H0165R, T3 standby trafosu ile birlikte +5VSB hattını üretmektedir.

Sekonder tarafta SR360 doğrultucu, filtre bobini ve kondansatörler kullanılarak standby gerilimi düzeltilmiştir.

Optokuplör üzerinden de geri besleme sağlanmıştır.

+5VSB hattı yoksa cihaz çoğu zaman tamamen ölü görünür.

Bu durumda öncelikle 5H0165R, T3 trafosu, SR360 diyot, optokuplör ve geri besleme çevresi kontrol edilmelidir.

Aynı standby kontrolcüsünü kullanan benzer bir yapı için KA3511 KA1H0165R Aopen ATX AO400-12A PFC yazısı da faydalı olabilir.

SMPS Sekonder Çıkışlar ve Regülasyon Yapısı

Sekonder tarafta +12V ve +5V hatlarında hızlı doğrultucular, ortak filtre bobinleri ve düşük ESR kondansatörler kullanılmıştır.

+3.3V hattı ise yalnız sekonder sargıdan alınmamış, ayrıca ayrı doğrultucu ve düzeltme ağı ile desteklenmiştir.

Bu yaklaşım özellikle anakart yükü altında 3.3V hattının daha kararlı kalmasına yardımcı olur.

Bu güç kaynağı ATX12V yapısına uygun olarak iki ayrı +12V çıkışı göstermektedir.

Etiket üzerinde +12VDC1 ve +12VDC2 olarak ayrılan bu yapı, yük dağılımını daha kontrollü tutmak için kullanılan döneme özgü bir çözümdür.

Çoklu çıkış yapısının temel mantığını kavramsal olarak okumak isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı da yararlı olabilir.

ATX 3.3V hattı ve ek düzeltme katı

Şemada +3.3V hattında 2SA733 transistor ve referans ağı ile kurulan ayrı bir düzeltme bölümü görülmektedir.

Bu bölüm, +3.3V hattının kablo düşümleri ve yük değişimlerinden daha az etkilenmesini sağlar.

3.3V düşükse yalnız çıkış kondansatörlerine değil, bu yardımcı regülasyon katına da bakmak gerekir.

Ayrıca +3.3VS hattı da gösterildiği için bu kaynağın 3.3V regülasyonunu biraz daha dikkatli ele aldığı anlaşılmaktadır.

Sense hattında kopukluk veya direnç artışı varsa 3.3V hattı normalden sapabilir.

ATX PS-ON, PG ve Koruma Mantığı

PS-ON hattı doğrudan SG6105 çevresine bağlanmıştır. Güç kaynağı anakarttan gelen açma komutunu bu hat üzerinden değerlendirir.

PG hattı ise tüm ana çıkışlar belirli seviyeye ulaştıktan sonra üretilir.

OVP, UVAC ve benzeri koruma sinyalleri de aynı kontrol katı içinde işlenmektedir.

Pratikte +5VSB mevcut olduğu hâlde cihaz başlamıyorsa sorun çoğu zaman primer güç katında, SG6105 çevresinde veya PS-ON algılama hattında bulunur.

PG oluşmaması da bazen primer arızadan değil, algılama ağındaki küçük bir elemandan kaynaklanabilir.

Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar

• Cihaz tamamen ölü ise: sigorta, köprü doğrultucu, ana filtre kondansatörleri ve standby bölümü kontrol edilmelidir.
• +5VSB yoksa: 5H0165R, T3 standby trafosu, SR360 diyot, optokuplör ve geri besleme hattı incelenmelidir.
• +5VSB var ama ana çıkışlar yoksa: PS-ON hattı, SG6105, sürücü trafosu ve 2SC2655 primer transistorleri ölçülmelidir.
• Sigorta atıyorsa: 2SC2655 transistorleri, köprü diyot, FR104 diyotlar ve primer snubber elemanları kontrol edilmelidir.
• +3.3V düşükse: 2SA733, ilgili düzeltme ağı, sense hattı, filtre bobini ve çıkış kondansatörleri gözden geçirilmelidir.
• +12VDC1 veya +12VDC2 zayıfsa: ilgili doğrultucu diyot, çıkış bobini ve ortak filtre elemanları ayrıca değerlendirilmelidir.
• PG oluşmuyorsa: SG6105 çevresi, algılama dirençleri ve referans hatları ayrıca incelenmelidir.

COLORSit ATRIX 500T, SG6105 kontrollü ve 5H0165R standby beslemeli klasik ATX12V güç kaynakları arasında teknik olarak faydalı bir örnektir.

2SC2655 primer anahtarlama katı, bağımsız 5VSB bölümü, çift +12V çıkışı ve 3.3V için ayrı düzeltme yapısı sayesinde hem şema inceleme hem de tamir yaklaşımı açısından öğretici bir yapı sunar.

Arıza teşhisinde giriş doğrultma, standby, sürücü, primer güç katı, sekonder doğrultma ve kontrol bölümlerini ayrı ayrı değerlendirmek en sağlıklı yöntemdir.