Bu devrede TDA7377 entegresi kullanılarak tek kaynak beslemeli, kurulumu oldukça sade bir stereo güç amplifikatörü elde ediliyor. TDA7377 özellikle araç elektroniği ve 12V civarı beslemeli ses uygulamaları için tasarlanmış sınıf AB bir güç amplifikatörüdür. Entegrenin güzel tarafı, az sayıda harici parçayla çalışabilmesi ve köprü bağlantıda tatmin edici çıkış gücü verebilmesidir.
Bir Arkadaşım için hazırladığım 2x30w anfi devresi en basitinden bu işi halletmem gerekiyordu 😀 tda7377 iyi seçim oldu entegre tek kaynak besleme ile çalışıyor 14 voltta 2×20 watt güç verebiliyor max besleme voltajı 18 volt dc pasif elemanlar çok az 3 kondansatör 1 direnç 🙂 Sprint Layout ile Hazırlandı
Burada önemli bir nokta var: TDA7377 için kullanılan “2x30W” ifadesi datasheet içinde EIAJ test koşullarına karşılık gelir. Günlük kullanımda daha gerçekçi teknik karşılık, 14.4V besleme altında 4 ohm hoparlörde, 1kHz ve %10 THD seviyesinde yaklaşık 2x20W çıkıştır. Yani entegre güçlüdür, ancak 2x30W ifadesini sürekli temiz RMS güç gibi yorumlamamak gerekir.
TDA7377 neden iyi bir seçim?
İçerik
TDA7377, tek beslemeyle çalıştığı için özellikle araç aküsü, 12V adaptör veya akü destekli ses projelerinde işi kolaylaştırır.
Harici bootstrap kondansatör istememesi, Boucherot hücresi gerektirmemesi ve kazancın entegre içinde sabitlenmiş olması devreyi sadeleştirir.
Ayrıca standby özelliği, dahili korumalar ve teşhis çıkışı da pratik kullanımda avantaj sağlar.
Benzer yapıda ama ton kontrollü bir uygulamaya bakmak isteyenler için TDA7377 ton kontrollü stereo amplifikatör projesi de faydalı olabilir.
Bu projede kullanılan bağlantı tipi
Entegre aynı gövde içinde birkaç farklı kullanım şekli sunar. ST’nin referans uygulamalarında 4 kanal tek uçlu kullanım, 2 kanal köprü kullanım ve stereo/bridge karışık kullanım açıkça gösterilir. Bu projede tercih edilen yapı 2 kanal köprü bağlantıdır.
Böylece iki hoparlöre daha yüksek çıkış gerilimi uygulanabilir ve tek beslemede daha iyi güç alınır.
Köprü bağlantının önemli sonucu şudur: hoparlör uçları şaseye bağlanmaz.
Her hoparlör, entegre içindeki iki çıkış arasında çalışır. Bu yüzden hoparlör eksi uçlarını ortak şaseye indirmek ciddi hataya yol açar.
TDA7377 ile çalışan devrelerde en çok dikkat edilmesi gereken ayrıntılardan biri budur.
TDA7377 Uygulama Devre Şemaları
Dört çıkış stereo devre
Not: Çıkış ayırma kapasitörleri (C9,C10,C11,C12), 2 ohm çalışma gerekmiyorsa 1000uF’ye düşürülebilir.
Çift köprü devresi
Stereo + köprü devresi
Besleme ve temel pasif elemanlar
Devrenin en rahat çalıştığı bölge araç tipi 12V–14.4V besleme aralığıdır.
Datasheet tarafında 8V ile 18V arası normal çalışma bölgesi olarak verilir.
Bu nedenle 12V adaptörle de çalışır, ancak 14.4V civarında elde edilen çıkış gücü daha yüksek olur.
Besleme hattında entegreye yakın yerleştirilen 100nF ve büyük elektrolitik filtre kondansatörü kararlılık açısından önemlidir.
Giriş tarafında kullanılan kuplaj kondansatörleri ses sinyalinin DC bileşenini keser.
ST-BY hattındaki 10k direnç ve 10uF kondansatör ise entegreyi daha kontrollü şekilde devreye alır.
SVR hattındaki kondansatör de açılışta ani ses patlamalarını azaltmaya yardımcı olur.
Devrenin sade görünmesine rağmen bu pasif parçalar ses kalitesi ve kararlı çalışma için gereklidir.
TDA7377 bağlantı mantığı
Bu tip bir uygulamada temel olarak besleme, giriş, standby ve çıkış tarafını doğru kurmak yeterlidir.
Entegrenin besleme pinleri doğrudan filtrelenmiş DC hatta bağlanır. Girişler kuplaj kondansatörleri üzerinden verilir.
Çıkış tarafında ise hoparlörler köprü çıkış çiftlerine bağlanır.
Diagnostics pini zorunlu değildir ama istenirse clipping ve bazı hata durumlarını izlemek için kullanılabilir.
| Bölüm | Görevi |
|---|---|
| VS pinleri | Entegrenin ana besleme girişidir. Filtreleme kondansatörleri bu hatta yakın tutulmalıdır. |
| GND pinleri | Güç dönüş hattıdır. PCB üzerinde kalın ve kısa yol tercih edilmelidir. |
| ST-BY pini | Standby kontrolü içindir. Basit kullanımda 10k ile + beslemeye çekilebilir. |
| SVR pini | Açılış davranışı ve besleme dalgalanma bastırma tarafında görev alır. |
| Çıkış pinleri | Köprü modunda hoparlörleri diferansiyel sürer. Şase ortaklanmaz. |
| Diagnostics pini | Clipping ve bazı hata durumları için izleme imkanı verir. |
TDA7377 Devresi bağlantı şeması;
Standby pini nasıl kullanılmalı?
Standby özelliğini kullanmak istemeyenler için en basit yöntem, 7 numaralı ST-BY pinini 10k direnç üzerinden beslemenin artı ucuna bağlamaktır.
Sessiz açılış için datasheet uygulamasındaki 10uF kondansatör de faydalıdır.
Böylece entegre doğrudan sert şekilde devreye girmek yerine daha kontrollü açılır.
Bu kısım küçük görünse de özellikle araç tipi sistemlerde açma-kapama anındaki “pat” sesi üzerinde etkisi vardır. ST’nin referans bağlantısında bu RC yapısı boşuna kullanılmıyor.
Soğutma ve hoparlör seçimi
TDA7377 sınıf AB bir entegredir ve güç yükseldikçe ısınır. 4 ohm hoparlör ve yüksek ses seviyelerinde mutlaka düzgün bir soğutucu kullanılmalıdır.
PCB ne kadar temiz olursa olsun, soğutucu yetersizse entegre termal sınıra yaklaşır ve performans düşebilir.
Hoparlör tarafında 4 ohm kullanım bu devre için en mantıklı tercih olur.
12V ile çalışan araç tipi amplilerde besleme akımı da küçümsenmemelidir. İnce kablo, zayıf adaptör veya yetersiz filtreleme kullanılırsa kağıt üzerindeki güç değerine yaklaşmak zorlaşır.
Besleme kalitesini iyileştirmek isteyenler için hoparlör koruma devresi ve düzgün güç hattı düzeni de dikkate alınmalıdır.
Ses ayarı ve giriş kullanımı
Devreye ses ayarı eklemek istenirse stereo potans bağlantısı doğrudan giriş hattına uygulanabilir.
Bu sayede TDA7377’yi bir preamfi katından bağımsız, doğrudan kaynak sinyalle de kullanmak mümkün olur.
Elbette daha gelişmiş ton kontrol veya giriş seçici eklenecekse ön kat tasarımı ayrıca düşünülmelidir.
Bu tür entegrelerle yapılmış başka ses projelerine bakmak isteyenler için ses devreleri arşivi de iyi bir referans kaynağıdır.
Devreye ses ayarı için potans bağlantısı
TDA7377’in öne çıkan teknik tarafları
- Tek kaynakla çalışır ve araç tipi 12V sistemlere uygundur.
- 2 kanal köprü veya 4 kanal tek uçlu bağlantı destekler.
- Harici parça sayısı düşüktür.
- Bootstrap kondansatörü ve Boucherot hücresi gerektirmez.
- Dahili standby, clipping ve hata teşhis özellikleri vardır.
- Kısa devre, termal sınırlama, load dump ve ters kutup gibi korumalar içerir.
Entegrenin iç Yapısı
TDA7377 Bacak numaralandırması
TDA7377, az parça ile çalışan, tek kaynak beslemeli ve uygulaması görece kolay bir oto anfi entegresidir.
Bu projede 2 kanal köprü bağlantı tercih edildiği için sade bir yapıyla güçlü bir stereo çıkış alınabiliyor.
Ancak “2x30W” ifadesinin test koşullarına bağlı bir katalog değeri olduğu, pratikte besleme gerilimi, hoparlör empedansı, soğutucu ve distorsiyon sınırı gibi etkenlerin sonucu doğrudan belirlediği unutulmamalıdır.
Doğru besleme, düzgün soğutma ve köprü çıkış mantığına dikkat edildiğinde TDA7377 hâlâ çok kullanışlı bir entegredir.
Basit ama sağlam bir 12V ses amplifikatörü arayanlar için iyi bir seçim olmaya devam eder.
