Opto Kuplör Nedir Nasıl Çalışır Çeşitleri

| Mart 13, 2022 Tarihinde güncellendi
Opto Kuplör Nedir Nasıl Çalışır Çeşitleri

Opto Kuplörler Bir infaruj Led ve foto alıcıdan oluşur aralarındaki iletişim ışık ile sağlanır led ışık kaynağıdır Foto alıcı diyoruz biraz daha açarsak kontrolü ışık ile sağlanan transistör triyak vb. olabilir elektronik devrelerde en çok gördüğümüz transistörlü optokuplörler dir.

Opto-izolatör, optokuplör , fotosel veya optik izolatör olarak da bilinir. Işık kullanarak iki izole devre arasındaki elektrik sinyallerini aktaran elektronik malzemedir. En yaygın opto-izolatör tipi, aynı pakette bir LED ve fototransistörden oluşur

Optokuplör Nasıl Çalışır

Optokuplör içinde ki Led`e voltaj uygulandığında ışık verir ve kontrol ucu ışığa hassas olan alıcı eleman iletime geçer.

Transistör, triyak, mosfet,tristör, ttl, lojik, cmos vb. farklı çeşitleri vardır darlington,paralel bağlantı vb. LED ışığı dışında alıcı elemanın kontrolü için bazı Optokuplör çeşitlerinde tetikleme ucları bulunur. Örnek; PC817 Optokuplör`ün 4 bacağı vardır iki led için diğer ikisi transistör kollektör ve emiter uçları için beyz ucu yoktur. 4N25 Optokuplör`ün ise 6 bacaklıdır ve beyz ucu vardır.

PC817 Opto Kuplör iç ve dış görünümü
pc817

4N25 Opto Kuplör iç ve dış görünümü
4n25

Optokuplör Çeşitleri Optokuplör Sembolleri

Çok farklı uygulamalar için bolca çeşit var karmaşık yapıda olanlar sadece belli elektronik elemanları kontrol etmek için olanlar vb.

optokuplor-cesitleri-optokuplor-sembolleri-optocoupler-symbols

İki farklı devre arasında izolasyonu sağlamak için kullanılır örnek olarak bilgisayar ile cihaz kontrolü yazısındaki devreler bilgisayarın paralel portundan alınan voltaj bir transistörü sürmek çalıştırmak için yeterlidir fakat ana kart değerli 🙂 transistörün arızalanıp kısa devre olduğunu düşünün ya da kontrol edilen elemanların geri gelen parazitleri gürültüleri zararlı olabilir optokuplör içindeki led çok az akım çeker arızalanması çok zordur aşağıdaki şemada tek kanalı incelediğinizde durumu daha iyi anlayacaksınız bilgisayar ile kontrol devresi arasındaki optokuplör izolasyonu sağlıyor

lpt-relay-bord-sch

Opto kublör devreler arasında izolasyonu sağlamanın yanı sıra farklı işler içinde kullanılabilir örnek geribesleme elemanı olarak kullanılabilirler birden fazla devrenin çıkışlarını toplama için kullanılabilirler işin içine birazda animasyon katalım 🙂 görsel olarak çalışmasını daha iyi anlarsınız

photocoupler-mos-fet

Değişik çalışma düzenekleri kurulabilir örnek aşağıdaki devre optokublör girişinde led bölümünde voltaj yok iken çıkışında transistörün kollektörü üzerinde 10 direnç ile sınırlanmış voltaj vardır optokublör girişine voltaj uygulandığında transistör iletime geçer ve direncin kollektör ucuna bağlı olan ucunu şaseye çeker ve voltaj çöker 0v olur

opto-coupler-lojik-5volt-test

Benzer bir devre daha anahtar 1 konumuna alındığında devreye besleme voltajı (12v) verilir BC237 transistörü iletime geçer ve röle kontakları çekilir gösterge için kullanılan led yanar sonrasında devredeki S anahtarı kapatıldığında 12v 1k direnç üzerinden optokublörün ledini yakar içindeki transistör iletime geçer ve BC237 beyz ucunu şaseye çeker iletimi keser röle kontakları bırakır gösterge için kullanılan led söner

Ayrıca mikrodenetleyici çıkışlarında yüksek güçlü elemanları kontrol etmek için izolasyon için kullanılırlar

pic-ile-optokublor-kullanimi

connecting-the-optocoupler-and-relay-to-a-microcontroller

Optokuplör Sağlamlık Testi

Optokuplör ölçümü 2 multimetre ile yapılabilir veya aşağıda ki basit Optokuplör test devresini kullanabilirsiniz butona basıldığında Optokuplörün transistörü Ledi yakar.

optokublor-saglamlik-testi-test-opto-coupler

Güncelleme: 13-03-2022

Optokuplör Kullanım Notları

optokuplor-kullanim-notlari-led-akimi-anod-katod-seri-direnc

ŞEKİL 10. LED akımı, anoda (a) veya katoda (b) bağlanabilen bir seri dirençle sınırlandırılmalıdır.

optokuplor-kullanim-notlari-led-diyot-ters-voltajlara-karsi-korunabilir

ŞEKİL 11. Giriş LED’i, harici bir diyot aracılığıyla ters voltajlara karşı korunabilir.

Optokuplör LED’ine giriş akımı, Şekil 10’da gösterildiği gibi , LED’in anot veya katot tarafına bağlanabilen, seri bağlı bir harici direnç aracılığıyla sınırlandırılmalıdır . LED, bir AC kaynağından çalıştırılacaksa veya LED’e ters voltaj uygulanma olasılığı varsa, LED, Şekil 11’de gösterildiği gibi bağlanan harici bir diyot aracılığıyla ters voltajlardan korunmalıdır .

Fototransistörün çalışma akımı, cihazın kolektörüne seri olarak harici bir direnç bağlanarak bir voltaja dönüştürülebilir. Bu direnç, Şekil 12’de gösterildiği gibi fototransistörün ya kolektörüne ya da emitörüne bağlanabilir. Bu direncin değeri ne kadar büyük olursa, devrenin duyarlılığı o kadar büyük olur, ancak bant genişliği o kadar düşük olur.

fototransistor-direnc-kollektor-emitor-baglanabilir

ŞEKİL 12. Fototransistör ile seri olarak bağlanmış bir harici çıkış direnci, kollektöre (a) veya emitöre (b) bağlanabilir.

beyz-fototransistor-fotodiyot-ctr-rv1

ŞEKİL 13. Beyz terminali mevcutsa, fototransistör bir fotodiyot (a) olarak işlev görebilir veya CTR değerleri RV1 (b) aracılığıyla değiştirilebilir.

Normal kullanımda, fototransistör, temel terminali açık devre ile birlikte kullanılır. Ancak istenirse, fototransistör, Şekil 13(a) ‘da gösterildiği gibi beyz terminali kullanılarak ve emiter terminali yok sayılarak (veya beyze kısa devre yaptırılarak) bir fotodiyota dönüştürülebilir . Bu bağlantı, büyük ölçüde artan bir bant genişliği (tipik olarak 30 MHz), ancak büyük ölçüde azaltılmış bir TO değeri (tipik olarak %0,2) ile sonuçlanır.

Alternatif olarak, Şekil 13(b) ‘deki Darlington örneğinde gösterildiği gibi, beyz ile emitör arasına bir harici direnç (RV1) kablolayarak optokuplörün CTR değerini değiştirmek için kullanılabilir . RV1 açık devre ile, CTR değeri normal bir Darlington optokuplörünün değeridir (tipik olarak minimum %300); RV1 kısa devresinde, CTR değeri diyot bağlantılı bir fototransistörün değeridir (tipik olarak yaklaşık %0.2).

Kaynak: https://www.nutsvolts.com/magazine/article/optocoupler-circuits

Yayım tarihi: 2008/12/14 Etiketler: , , , , , , , , , , ,



22 Yorum “Opto Kuplör Nedir Nasıl Çalışır Çeşitleri

  1. güven elekktronik

    mükemmel bir anlatım devre şemalarıyla fln daha da mukemmel olmus ellerine sağlık arkadaşım ..

    CEVAPLA
  2. sami sağlık

    eğitimi ve bilgisi her düzeyde olan elektronikçinin kolaylıkla anlayabileceği şekilde izah edilmiş,anlatılmış bilgi teşekkürler.

    CEVAPLA
  3. Ramazan

    Çok teşekkür ederim anlaşılır bir anlatım olmuş. Orada optokuplerin çalışmasını anlatan butonlu güzel bir resim var. Anahtarı açıp kapatarak farklı gözlemler yapabiliyoruz.O resmi nasıl yaptınız?

    CEVAPLA
    1. gevv

      O flash animasyon arşivimde bulunuyordu kendim yapmadım nasıl yapıldığını öğrenmeye çalışıyorum ama yeterli kaynak bulamadım 🙂 eğer bu şekilde animasyon hazırlamasını öğrenebilirsem bu tip bol bol örnekler olacak yazılarımda

      CEVAPLA
  4. uğur

    bana optokuplörlü basit bi devre lazım çalışma prensibiyle birlikte okulda anlatacağım bana yardımcı olursanız sevinirim..

    CEVAPLA
  5. harun dat

    selam

    öncelikle burada (site de ) bulununan bilgiler çok aydınlatıcı.
    Emeği geçen herkese çok teşekür. Arkadaşında eline sağlık mukemmel bir iş çıkartmış ortaya….

    CEVAPLA
  6. Zafer

    ellerinize sağlık 4N25’li devreyi proje ödevi yaptım 🙂

    CEVAPLA
  7. ÇakırTürk

    çok güzel bir anlatım olmuş. çok teşekkür ederim 🙂
    ilerde çok işime yarayacak siteniz 😀

    CEVAPLA
  8. mkilickap

    Çok özenerek hazırlanmış eline sağlık paylaşım için teşekürler

    CEVAPLA
  9. mkilickap

    Gevv arkadaşım bir başka merak ettiğim konuda datasheetler.
    Mesela BC237 transistör önünde 10kohm direnç neden kullanıyoruz. Base ucunun çekebileceği maksiumum akım ve çalışma voltajı hiç bir datasheet içinde yok yada ben yanlış yere bakıyorum base ayağı için maximum (peak base current) 2mA yazıyor ama bunun ile 10 k ohm nasıl buluyoruz anlayamadım doğrusu

    CEVAPLA
  10. koko

    SORUN == 4n25 ile pc tuşlarını çalştırmaya deniyorum.. Fakat optokuplörün emiter kollektör uçlarına klavyeden gelen kabloları taktığımda 4n25 e elektrik vermesem bile tuş basılı kalıyor. Opto kuplör yerine başka ne kullanabilirim veya neden ötürü bu sorunu yapıyodur ??

    CEVAPLA
  11. Kemal

    merhaba en basit şekliyle optokuplör izolasyon devresi lazım acaba yardımcı olabilirmisn..

    CEVAPLA
  12. Fatal

    arkadaşlar yardımcı olursanız çok sevinirim PC817 nin uçlarından kaç Amper çekebilirim tek başına bir röleyi çalıştırıp durdurabilirmi ??

    CEVAPLA
  13. Miyop

    Ben isiste pc817 optocoupler ını bulamıyorum. Bana 4 pinli opto lazım. Bu konuda yardım edebilecek olan var mı?

    CEVAPLA
  14. ALİ

    Merhaba bu optocoupler in led bacakları acaba 0.10 – 0.30 v ile tetiklene bilirmi ?

    CEVAPLA
  15. mustafa

    merhaba optokuplör ile tur sayıcı devre yapılabilir mi acaba?

    CEVAPLA
  16. KÜBRAENES

    Merhaba optokuplör ile optoizolatör aynı eleman mı değilse farkları nedir ?

    CEVAPLA

gevv için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir