Delta DPS200PB-59-H ATX TL494 Güç kaynağı şeması

Delta DPS-200PB-59-H rev.00 şeması, TL494 tabanlı ana PWM kontrolü, 2SC3306 primer güç transistörleri, LM339D gözetim bölümü ve ayrı 3.3V VRM katı ile klasik ekonomik ATX kaynaklardan daha düzenli tasarlanmış bir güç kaynağı yapısı göstermektedir. Şemada özellikle 3.3V hattının ayrı bir VRM kartı ile üretilmesi ve +5VSB hattının IC901 L7805 üzerinden elde edilmesi dikkat çekmektedir.

Delta DPS200PB-59-H Devre Şeması

Delta DPS-200PB-59-H Şemasında Öne Çıkan Yapı

Bu güç kaynağında giriş EMI filtresi, CR1 D3SB-60 köprü doğrultucu, ana primer güç katı, T2 sürücü trafosu, T1 ana trafo, +5V ve +12V sekonder doğrultma bölümü, ayrı 3.3V VRM kartı, LM339D tabanlı gözetim bölümü ve fan kontrol katı ayrı bloklar hâlinde okunabilmektedir.

Yapının en belirgin farkı, +3.3V hattının doğrudan ana sekonderden değil, ayrı bir düzenleme kartı üzerinden üretilmesidir.

Genel çalışma mantığı açısından bu şema, anahtarlamalı güç kaynakları SMPS yapısının daha kontrollü ATX örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.

SMPS Primer Tarafta Teknik İnceleme

EMI filtre ve doğrultma bölümü

AC girişte CX1 0.33uF / 275V, NTC1 5SSP 0.06, LF2805V13 ortak mod bobini, CX2 IEC384-14II ve CX3-CX4 RS332SU T68 EMI elemanları yer almaktadır.

Doğrultma tarafında CR1 D3SB-60 köprü diyodu kullanılmıştır.

Doğrultma sonrasında C1 ve C2 olarak görülen 680uF / 200V Nippon Chemi-Con elektrolitik kondansatörler primer DC bara hattını oluşturmaktadır.

Z1 ve Z2 olarak TNR G241K varistörleri de ani gerilim darbelerine karşı koruma sağlar.

Bu bölümde D3SB-60 köprü diyodu, NTC1, C1-C2 ana filtre kondansatörleri veya Z1-Z2 varistörleri arızalıysa cihaz tamamen ölü görünebilir.

TL494 ile ana PWM kontrolü

Ana PWM kontrol entegresi IC501 TL494’tir. TL494 çevresinde R503, R504, R508, R509, R511, R513, R514, R515, R517, R523, R524 ve C502, C503, C504, C505, C506, C509 gibi elemanlarla osilatör, hata yükselteçleri ve kararlılık ağı kurulmuştur.

TL494 ailesi ATX güç kaynaklarında çok yaygın kullanıldığı için bu bölümün çalışma mantığını bilmek arıza teşhisini ciddi biçimde kolaylaştırır.

Primer sürücü ve güç katı

Sürücü bölümünde Q501 ve Q502 olarak 2SC2459 transistörleri, D503, D504, D505 ve D506 olarak 4148 diyotları ile T2 sürücü trafosu birlikte çalışmaktadır.

ZD502 5V zener diyodu ve C503 1uF / 50V kondansatörü de bu bölümde yer almaktadır.

Ana güç katında Q1 ve Q2 olarak 2SC3306 transistörleri görülmektedir.

D1 ve D2 olarak 4148, D3 ve D4 olarak RGP10J hızlı diyotları, R4, R6, R7, R8, R9, R10, R11, R12 ve C3-C4 2.2uF / 50V kondansatörleri ile birlikte primer anahtarlama ağı oluşturulmuştur.

Bu yapıda 2SC3306 transistörlerinden biri kısa devre olduğunda sigorta atabilir.

2SC2459 sürücü transistörleri, RGP10J diyotları veya T2 trafosu arızalıysa TL494 çalışsa bile ana güç katı devreye girmez.

Sekonder Çıkışlar ve Doğrultma Yapısı

Sekonder tarafta +12V hattında D251 ve D252 RGP15D ile CR151 STPR10-20, +5V hattında CR101 STB34M, -5V hattında ise IC902 L7905 regülatörü yer almaktadır.

C151 1000uF / 16V, C252 470uF / 16V, C201 47uF / 25V ve C103-C104 2200uF / 10V gibi kondansatörler sekonder filtrelemede kullanılmıştır.

L101, L102, L103, L251 ve L10J bobinleri de sekonder ripple değerini düşürmek için görev yapmaktadır.

Bu yapıda +12V, +5V ve -5V hatlarının aynı ana sekonder bloktan, +3.3V hattının ise ayrı düzenleme kartından gelmesi önemli bir ayrıntıdır.

ATX kaynaklardaki çoklu çıkış mantığını daha temel seviyede okumak isteyenler için DC-DC dönüştürücü nedir yazısı yararlı olabilir.

3.3V VRM Kartı

Şemanın sağ alt tarafındaki 3.3V VRM kartı bu tasarımın en ayırt edici bölümüdür.

Bu kartta CR301 ve CR302 olarak STB34M doğrultucular, D301-D303 olarak GPR10B diyotları, Q301 A1244, Q302 2SD468C, IC301 A431 referans entegresi ve D305 SB160 diyodu yer almaktadır.

Ayrıca C302 ve C303 3300uF / 10V, C301 472K, C306 105M, C307 104K ve R301-R310 ağı bu düzenleme kartının kararlılığını ve çıkış ayarını belirlemektedir.

Bu bölüm +3.3V hattını ayrı bir düzenleme mantığı ile oluşturarak kablo ve yük değişimlerinden daha az etkilenmesini sağlar.

+3.3V hattı düşükse yalnız sekonder ana doğrultma kısmına bakmak yeterli değildir.

STB34M, A1244, 2SD468C, A431 ve bu kart üzerindeki RC ağı ayrıca incelenmelidir.

+5VSB Yardımcı Besleme Bölümü

Bu şemada +5VSB hattı IC901 L7805 üzerinden oluşturulmaktadır.

Q901 D1207 SSL, Q902 C1815, ZD901 4.2V zener, D901 RGP10B ve C901-C902 kondansatörleri bu yardımcı hatta bağlıdır.

Bu yaklaşım, yardımcı sargıdan gelen hattın L7805 ile regüle edilmesi mantığına dayanmaktadır.

+5VSB hattı yoksa cihaz tamamen ölü görünebilir veya PS_ON komutuna cevap vermez.

Bu durumda L7805, D1207, C1815, ZD901 ve ilgili yardımcı doğrultma hattı birlikte kontrol edilmelidir.

LM339D Gözetim ve Koruma Bölümü

Şemanın alt sol bölümünde IC601 LM339D kullanılmıştır.

Bu bölümde D701-D705 ve D602 olarak 4148 diyotları, ZD602 3.1V zener, Q601 A673AC, Q602 C1815, Q505 C1815 ve R701-R713 ile C701-C706 ağı birlikte çalışmaktadır.

LM339D çıkış hatlarını izleyerek hata koşullarını, koruma kararlarını ve bazı kontrol işlevlerini yönetir.

Bu yüzden cihaz standby verdiği hâlde ana çıkışlara geçmiyorsa yalnız TL494 ve primer bölümü değil, LM339D çevresi de ayrıca değerlendirilmelidir.

PS_ON, PG ve Yardımcı Kontrol Ağı

PS_ON hattı girişte Q606 C1815 ve küçük +5V referans bloğu ile işlenmektedir.

Bu blokta Q1 A673AC, R1-R5 ve C1-C2 elemanları görülmektedir. PG hattı ise LM339D ve yardımcı transistor ağı ile oluşturulmaktadır.

Bu nedenle cihazda +5VSB mevcut olduğu hâlde sistem başlamıyorsa arıza yalnız primer tarafta olmayabilir.

Q606 C1815, Q601 A673AC, Q602 C1815 ve ilgili direnç-diyot ağı da ayrıca kontrol edilmelidir.

Fan Kontrol Kısmı

Fan sürme bölümünde Q161 D468C ve Q162 A673AC transistörleri, HS2 TTC502 sıcaklık elemanı, ZD161 10A3 ve ZD162 5V C3 zener diyotları ile Panaflo FBM-08A12M 12V 0.16A fan birlikte çalışmaktadır.

Fan hiç dönmüyor, geç devreye giriyor veya sürekli tam hızda çalışıyorsa bu bölüm ayrıca incelenmelidir.

Güç kaynağı normal görünse bile fan kontrol kısmındaki arıza uzun vadede ısınma problemine yol açabilir.

Arıza Tespiti İçin Dikkat Edilecek Noktalar

• Cihaz tamamen ölü ise: CR1 D3SB-60, NTC1, C1-C2 ana filtre kondansatörleri ve Z1-Z2 varistörleri kontrol edilmelidir.
• +5VSB yoksa: IC901 L7805, Q901 D1207, Q902 C1815, D901 RGP10B ve C901-C902 hattı incelenmelidir.
• Ana çıkışlar yoksa: IC501 TL494, Q501-Q502 2SC2459, Q1-Q2 2SC3306 ve T2 sürücü trafosu birlikte değerlendirilmelidir.
• +12V zayıfsa: D251-D252 RGP15D, CR151 STPR10-20, L101-L103 ve C151 hattı kontrol edilmelidir.
• +5V zayıfsa: CR101 STB34M, L10J-L102, C103-C104 ve ilgili filtre ağı gözden geçirilmelidir.
• +3.3V düşükse: CR301-CR302 STB34M, Q301 A1244, Q302 2SD468C, IC301 A431 ve D305 SB160 incelenmelidir.
• PG oluşmuyorsa: IC601 LM339D, D701-D705, ZD602, Q601 A673AC ve Q602 C1815 ayrıca ölçülmelidir.
• Fan çalışmıyorsa: Q161 D468C, Q162 A673AC, HS2 TTC502 ve Panaflo fan hattı ayrıca kontrol edilmelidir.

Delta DPS-200PB-59-H rev.00, TL494 kontrollü primer yapısı, 2SC3306 anahtarlama katı, LM339D gözetim bölümü, L7805 tabanlı +5VSB hattı ve ayrı 3.3V VRM kartı ile klasik basit ATX kaynaklardan daha gelişmiş bir mimari sunmaktadır.

Bu tip güç kaynaklarında en doğru yaklaşım; giriş filtresi, primer sürücü, ana güç katı, +5VSB hattı, 3.3V VRM kartı, LM339D gözetim bölümü ve fan kontrol kısmını birbirinden ayırarak adım adım ölçüm yapmaktır.