Elektronik / Güç Elektroniği/

Flyback atx güç kaynağı incelemesi ve modifiye bölüm 2

Sponsorlu Bağlantılar

Önceki yazımda flyback atx güç kaynağı sisteminden tecrübelerime göre az çok bilgi verdim şimdi güç kaynağını modifiye edip tek voltaj çıkış almak için modifiye işleminden bahsedeceğim

DİKKAT Devre yüksek voltaj ile çalışmaktadır dikkatli olun devreyi çalıştırırken, test ederken bağlantılarına dikkat edin. Sigortalı Elektrik Hattı,koruyucu gözlük kullanın

Öncelikle primer (yüksek voltaj bölümü 220v vb.) ve sekonder (düşük voltaj çıkış bölümü) arasında haberleşmeyi sağlayan opto kublörlere göz atalım. Devrede 3 adet kullanılmış (tcet1109, pc817) bir tanesi (IC4) yardımcı besleme için ikincisi (IC02) çıkış voltajını kontrol etmek için geri besleme UC3843 referans voltaj bölümüne bağlı.

Üçüncüsü ise sistemin uykuya geçmesini yani devrenin kapatılmasını sağlayan opto kublör (IC03) bu sistem çok işe yarar farklı devrelerde de kullanılabilir opto kublör primer bölümünde A1015 transistörünü iletime geçiriyor ve UC3843`ün çalışması için gerekli olan besleme voltajını (12v) iletiyor

uc3843-12volt-besleme-anahtari

Ben bu sistemi iptal ettim optoyu söküp 4 ve 3 numaralı bacakları kısa devre edip sürekli besleme verilmesini sağladım sonrasında çıkışta 12v dİyotu filtre kondansatörleri ve bir kaç malzeme dışında bir çok parçayı devre dışı bıtaktım

Şimdi burada duralım UC38XX smps (farklı entegre kullanılan bir çok uygulamada) sistemlerinde (bu uygulama hariç) entegre beslemesi için ek bir devre kullanılmaz klasik sistemde ana trafoda bir sargı daha olur bu sargı basit bir sistem ile doğrultulup direkt entegreye verilir. ATX sistemde yardımcı besleme olmasının sebebi uyku modu içindir ayrıca 5 volt stantby voltajı içinde ek besleme gerekli eski tip AT güç kaynakları direkt 220v girişine bağlı anahtar ile kapatılırdı uyku modu (stantby ) yoktu bu sebeple ek beslemede yoktu zaten uzun ömürlü olmalarının bir sebebide bu şimdi UC3842 ile hazırlanmış AT güç kaynağı şemasına bakalım durumu daha kolay anlatacaktır ayrıca bu uygulama çok iyi bir kaynak önemli hesaplama bilgileri, formüller bulunuyor

uc3842-at-guc-kaynagi-power-supply

Kırmızı daire içine aldığım bölümler UC3842`nin besleme bölümü bu sistemde R2, R3 dirençleri sistemin çalışması için ilk başlangıcı verir 220v şebeke voltajı doğrultulur yaklaşık 300..320v dc gerilim vardır bu iki direnç ile voltaj düşürülerek entegreye gider bu sayede sistem çalışır sonrasında trafodaki diğer sarğıda voltaj oluşur R2, R3 direncine destek çıkar :) çünkü bu dirençeler ile yapılan beslemenin gücü yeterli değildir. Böylece sistem sonsoz döngüye girer çalışmaya devam eder :)

Ek olarak mesela yukarıdaki AT güç kaynagının trafosunda entegreyi besleyen sargı koptu ya da çalışmıyor arızalandı bunun yerine ek trafolu bir besleme yapıp sistemi çalıştırabiliriz :) çok eskiden başıma gelmişti değerli bir cihazı bu yöntem ile kurtarmıştım

AT güç kaynağına ait bilgilerin bulunduğu dosya (AN-9015 A180W, 100KHz Forward Converter Using QFET) : uc3842-at-guc-kaynagi

Modifiye işlemine devam..

flyback-smps-modifiyesi

Yukarıda gördüğünüz şemada durum daha net anlaşılıyor sistem oldukca basit oldu en basit temel geri besleme sistemi haline geldi desem yeridir. Sekonderde işaretli 1 ve iki numaralı dirençleri 2.5v ref voltajı için ayarlamalısınız ben bunun için program kullanıyorum ya da hazır uygulamalara göre denemeler yapıyorum mesela 13v çıkış için 1 numaralı direnç 47k 2 numaralı direnç 11k olabilir bunları orjinal devredeki değerlere göre ayarlamak daha iyidir

Akım sınırlamasını ise primerde mosfetin source bacağına bağlı 0.22ohm ve UC3843`ün ISENSE (akım algılama) ucuna bağlı r9 1k dirençlerinin değeri değiştirilerek ayarlanabilir bu işlemin detayları için UC3843 data sheet dosyasını inceleyin

İşte böyle uğraştıkca bul bol uygulama ile smps güç kaynaklarının çalışma sistemini çözersiniz bir çok modeli modifiye edebilirsiniz

Devrenin trafo sargı bilgilerini nasıl bir yöntem kullanıldığını resimli olarak yakında bu yazıma ekleyeceğim şuan elimde kumpas yok tellerin kalınlığını tam olarak kestiremiyorum :)

  • mehmet

    hocam konuyla alakası pek yok meraktan MOSFETLER diyot olarak kullanılınmış demiştiniz bir yazınızda stps 3045 diyodunu mosfet gibi kullanabilirmiyiz?
    smps konusunda en kullanışlı entegre tl419 mu? teşekkürler.

    • Diyot mosfet gibi kullanılamaz. En kullanışlı entegre sorusunun kesin bir cevabı olamaz istediğimiz güce, elimizdeki malzemeye vb. bir çok koşula göre değişir. Fakat sürücü entegreler (tl494, uc384x, sg3525 vb) güç açısından daha üstün çok yüksek güçlerde devreler tasarlanabilir

  • mehmet salih özkara

    ustam biraz önce 1. bölümü okudum. gerçekten detaylı açıklamalar yapmışsın. teşekürler. takipdeyiz…

  • mahmut yılmaz

    güzel bir çalışma olmuş. aynı power supplyden elimde mevcut. merak ettiğim devrenin modifiye kısmında ei trafosunu primeri 2×20 tur seconderi 2×14 tur sarmamız durumunda ( primer kısmında 1mm kalınlığında 4 tel, seconder kısmında 1mm kalınlığında 2 tel) dirençlerle ref. voltajı olan 2.5 voltuda sağladığımız takdirde 2×33 voltluk 300 wattlık (ei33 ile) bir sistem elde edebilirmiyiz. siz 12 volt için açıklamışsınız ama olması durumunda ben bu şekilde modifiye etmek istiyorum. gerçi direk bende denemeye başlayacağım ama sağlıklı olurmu diye fikir almak istedim

  • kadir

    Gerçekten çok güzel bir yazı dizisi olmuş. Birçok sorumun cevabını buldum. Umarın en kısa zamanda trafo sarımıyla ilgili yazınıda yayınlarsınız. Bu konuyuda halledersem epey yol almış olacağım.

    Nacizane size bir öneride bulunmak isterim kumpas almaktan bahsetmişsiniz. Ben ucuz olanlardan almıştım tabii bir noktayı atladım 0,02 mm hassaslıkta olandan aldım aldığımada pişman oldum. (İkinin katı olmayan değerleri ölçemezsiniz örneğin 0,15) Mikromtere almanızı tavsiye edebilirim.

    İyi çalışmalar dilerim.

  • murat

    bu siteyi seviyorum. hele de gew gibi harika bilgiler veren bilgi birikimini paylaşan kişiler oldukça..
    Allah cc hepsinden razı olsun..

  • mwert999

    yazılarınızı zevkle okudum çok güzel bir bilgi paylaşımı olmuş elinize sağlık.

  • erdoğan

    burhan bey harika bilgiler veriyor bilgilerini zevkle izliyorum bilgisini bizimle paylaştığı için ona çok teşekkürlerimi bildiririm Pc güç kaynakları hakkında devre şemaları ve açıklamalarının daha detaylı bir şekilde anlatırsa memnun oluruz çünkü bu konuda daha derin bilgilere sahip olduğunu düşünüyorum saygılarımla

  • TURAN

    Konuyu rastgele gördüm. Anahtarlamalı güç kaynaklarıyla da uğraşan bir elektronikçi olarak, benim gibi konuyu sonradan görenlerde kafa karışıklığı oluşmasın. Arkadaşlar, STPS3045 MOSFET transistör değildir. SMPS güç kaynaklarında yüksek verimlilik göz önünde bulundurulduğu için, SMPS trafosu çıkışında ya Fast Recovery diyotlar kullanılır, yada STPS3045 vb. Schottky Barrier diyotlar kullanılırak doğrultma işlemi yapılır. STPS3045 30Amper 45V’luk şotki diyotudur. STP serisi MOSFET’ler ile karıştırılmamalıdır.