Bga smd entegre sökme ve lehimleme
BGA tip entegreler artık bir çok cihazda kullanılıyor küçücük boyutları ile bir çok iş yapabiliyor özellikle çoklu işlevi bulunan cep telefonları,mp4,dvd divx oynatıcılar gibi bir çok cihazda kullanılıyor bir çoğumuzun alışık olduğu bacak yapısına göre BGA entegrelerin bacak pin bağlantıları çok karışık.
Onarım tamir işlerinde kart üzerinden sökmesi tekrar lehimlemesi zor ayrıca bu işler için kullanılan araç gereçlerin maliyeti yüksek gerçi tamir edilen cihazın getirisine göre fiyatlar göz önüne alınabilir fakat bu entegreler artık çok ucuz ürünlerde de kullanılıyor. Haliyle ucuz ürünlerin onarımı için,ara sıra kullanacağınız bir BGA lehimleme istasyonuna yüksek değerler ödemek zor oluyor
İş arkadaşım Hakan ile BGA entegrelerin sökülmesi lehimlenmesi hakkında bir çalışma yaptık kendisine çok teşekkürler imkanlarımız el verdiğince detaylı anlaşılır olması için video çekimleri ve resimler hazırladık.
BGA Sökme lehimleme için gerekli araç gereçler
Öncelikle kullanılan araçlardan bahsedeyim ilk olarak ayarlı sıcak hava tabancalı havyalı lehimleme istasyonu daha öncede bir kaç yazımda bahsetmiştim piyasada bir çok marka model altında satılıyor hepsi bir birinin aynısı fiyatları 60….90$ arası dijital ve analog göstergeli modelleri bulunuyor net 803,beb 803,zapp 852d gibi bir çok isimde piyasada bulabilirsiniz
BAG sökme işleminde sıcak hava tabancasının sıcaklığı 400…500 arası hava ayarı ise 5..6 kademesinde
Ve en önemli araçlardan birisi BGA bacak pin bağlantıları için kalıp plaketi birçok modele göre hazırlanmış entegreyi söktükten sonra kullanılıyor birazdan nasıl kullanıldığını göreceksiniz :) fiyatları uygun 3…5$ arası biraz uzun olduğu için resimi iki parça olarak çektim daha küçük boylarda plaketlerde bulunuyor cihaz üzerindeki entegreye en uygun kalıp aşağıda ki plakette
Lehimleme için kullanılan krem lehim daha çok sıvı lehim olarak bilinir gramına kalitesine göre fiyatları değişiyor 5….10tl arası piyasada bulabilirsiniz bizim kullandığımız Mechanic marka çok kalite sayılmaz ama iş görüyor
Flux dediğimiz lehimim daha sağlam olmasını sağlayan sıvı madde ayrıca temizleme içinde kullanıyoruz daha önce paylaştığım Çizgi TAGEM ekibinin hazırladığı “Yüzey montaj teknolojisi” hakkında ki bilgilerde detaylı açıklamalara ulaşabilirsiniz
Fluks (Flux): Yüzey montaj lehimleme için anahtar araç. Fluks metalden oksidi sökerek lehimin metale yapışmasını sağlar ve ayrıca ısının yayılmasına yardımcı olur.Tipik lehimleme işlemlerinde ( through-hole ) gerekli olan fluks tamamen lehim teli içinde bulunan flukstan elde edilirdi. Tel sıcak bağlantıya değdiği zaman fluks dışarıya akarak bağlantı noktalarını temizler ve böylece oksidasyonu engeller.
Kullandığımız Soldex marka flux resimi aşağıda direkt fırça,sperey kutuları yerine şırınga ile kullanıyoruz şırınganın ince iğne ucu sayesinde istediğimiz bölgelere uygulayabiliyoruz duruma göre iğneli iğnesiz kullanılıyor normalde daha koyu renkte flux kullanırız koyu renk olan lehim öncesi için daha iyi iş görüyor açık renk olan temizlik için ideal ama işimi gördü
Geriye kalanlar ise tanıdık temizleme için selülozik tiner fırça (diş fırçası küçük boya fırçası olabilir) Penset (cımbız) ve lehim pastası
BGA Sökme montaja hazırlanması
Yazı için kullandığımız örnek cihaz video,resim çekme özellikli mp4 oynatıcı cihazın ana kontrol entegresi ise ANYKA AK3221MB22405 hurda bir kart üzerinden sökülüp başka bir cihazın kartına takılacak
Sıcak hava tabancasının ısı göstergesi 440…460 civarı hava üfleme ise kademe 6 hava üfleme fazla kısık olduğunda sökme işlemi çok uzuyor
Şimdi sökülen entegrenin eski lehimlerini temizliyoruz lehim pastası çok işe yarıyor tüm pinlerin üzerindeki lehim kabartıları alınır sonrasında tiner ve flux ile temizlenir
BGA kalıp plaketini kullanarak daha önce söküp temizlediğimiz entegrenin bağlantı pinlerine lehim ekleyeceğiz piyasada “ayak yapma” deniyor :) kullandığımız “AK 3221MB22405” BGA için plaket üzerinde “CPU V66/70” kalıbını kullandık tüm modeller plaket üzerinde yazıyor
BGA üzerine etiket yapıştırıyoruz plakete sabitlemede işe yarıyor uygun şekilde yerleşim yapıldıktan sonra krem lehimi sürüyoruz tüm delikleri kaplıyoruz lehimi iyice yediriyoruz.
Fakat geniş açıda daireler çizmeli tek bir bölgede fazla yoğunlaşıldığın da içeriye fazla lehim geçebilir delikler tamamen dolmamalı yani sıfıra sıfır olmasın biraz boşluk olmalı dışarı taşmamalı ayrıca delikler yarım dolmamalı yukarıda ki resimde hatalı bölümler belirtildi bir kaç denemede alışırsınız
Lehim doldurma işleminden sonra penset ile plaketin ısıtma esnasında hareket etmesini engelliyoruz bir süre sonra krem lehim katılaşmaya başlıyor hafiften deliklerden yukarı çıkıyor tüm delikler dolunca ısıtmayı bırakıyoruz
İşlemlerin sonunda entegrenin soğuması için biraz bekliyoruz sonra selülozik tinerli fırça ile plaket üzerinde ısıttığımız bölgeyi fırçalıyoruz bu işlem ile BGA zarar görmeden daha kolay çıkartılabiliyor sonrasında BGA üzerindeki lehim artıklarını yine fırçalayarak temizliyoruz.
En son bacaklara şırınga ile flux sıkıp tekrar plaket olmadan lehimleri hafif ısıtıyoruz bu sayede BGA bacaklarındaki lehimler tam olarak oturuyor daha iyi tutunuyor ayrıca lehim topakları biraz küçülüyor montaja uygun hale geliyor sonrasında tekrar tiner ve flux ile temizleme yapılıyor
Bazen bazı pinler lehim tutmamış oluyor yukarıda ki resimde ki (bga plaket lehim doldurma hata.jpg) gibi az lehim doldurulması iyi ısıtılmaması vb. bu tip bir sorunda sağlıklı olan boş olan yerler için tekrar krem lehim sürüp ısıtma yapmalı (diğer sağlam pinleri fazla ısıtmadan).
Kolay yolu ise boş olan bölgeye flux sıkıp tezgahta ki minik lehim toparlaklarından uygun boyutta olanı boş yere yerleştirip sıcak hava ile ısıtarak tutmasını sağlamak kolay işin yahnisi hesabı artık ısıtılıp katılaşmış lehimi kullanmak ne kadar uygundur oda ayrı bir tartışma konusu :) ama işe yarıyor
Entegreyi takacağımız kartı hazırlıyoruz sökme işleminden sonra lehimlenecek olan yeri temizliyoruz burada lehim emme teli işimizi kolaylaştırıyor elinizde yok ise pc güç kaynaklarının içi kaplamasız (sarı) çıkış kabloları da işinizi görür lehim pastası ile kapladıktan sonra kullanabilirsiniz
BGA Lehimleme montaj işlemi
Artık BGA montaja hazır montaj yüzeyini temizlediğimiz karta yerleştiriyoruz ve sıcak hava ile ısıtmaya başlıyoruz yerleşimde göz kararı en uygun şekilde yaptık pinleri tam tutturamazsak sorun olmuyor lehimler eridiğinde BGA yerini buluyor sonrasında biraz daha ısıtıp işlem bitirilir tabi ki aşırıya kaçmamalı en uygun yerleşimi yapmalı bazen şansa pinler 1/1 denk geliyor o zamanda lehimler eridiğinde entegre aşağı doğru çöküyor o zaman ısıtmanın bitirilebileceğini anlıyorsunuz
Aşağıda ki görüntüyü dikkatli izleyin BGA`ın yerini bulma anını yakaladık
Evet sizinde gördüğünüz gibi BGA entegreleri yaklaşık 200tl maliyetli ucuz bir donanım ile değiştirebiliyoruz piyasada gelişmiş lehimleme sistemleri 1000……..5000 Euro arası fiyatları var
Bu yazıda okuduklarınız gördükleriniz bizim kullandığımız teknikler ile ilgili profesyonel bir donanımımız yok ama fiyatlar belli bu işleri yapmak için mecbur elimizde ki ile yetinip en iyi işi çıkartmalıyız sonuca bakınca onarılan cihaz sorunsuz çalışıyor hatta lehimleme eskisinden daha iyi özellikle ucuz Çin mallarında fabrikasyon lehimleme yeteri kadar iyi değil bir çok arıza bu sebepten dolayı oluyor
Sizlerinde “Lehimleme Teknikleri” hakkında uyguladığınız çalışmalarınız var ise paylaşmak isterseniz bekleriz ;)
Ekleme 17-07-2009 : Yazıda bahsetmiştim kullandığımız flux uygun değil ama iş görüyor diye bu ğün daha koru kıvamda flux kullanma fırsatımız oldu sökme işlemini çok daha düşük ısı ve hava kademelerinde yapabiliyorsunuz.
Test: İstasyon analog Isı kademesi : 3.5 hava kademesi: 4 (bir cep telefonu kartından yazıda ki bga`dan biraz daha küçüğü söküldü)
Kullandığımız krem flux özellikle kurşunsuz lehim kullanılan cihazlarda çok işe yarıyor (cep telefonları) sıcak hava tabancası ile ısıtmanın daha etkili olmasını sağlıyor incelediğimiz flux %70 flux 30% asit içeriyormuş entegre kenarlarına biraz sürülüyor ısıtılınca eriyip entegre altına doğru akıyor ayrıca soğuduktan sonra çok az tortu bırakıyor
Özellikle hassas bölgelerde kullanmak gerekli bir çok flux çeşidi var şimdilik bu kadar yeni gelişmeler olursa yazıya eklenecek.
Yazar: gevv
Yazarımızın 320volt.com Blog üzerinde şu an okuduğunuz yazı dahil 1952 yazısı bulunmaktadır. Yazarımız hakkında bilgileri ve diğer yazılarını görmek için bakınız; gevv
merhaba bu işle uğraşıyorum latop bga gayet güzel yapabiliyorum hatta yurtdışından kızılötesi ısıtma getirdim ama sonuç olmuyor bga ısıtma dereceleri çok önemli sizce nerde yanlış yapıyorum klip güzel ama ayrıntılar yok en önemlisi ısı dereceleri temizlik nasıl yapılacak kaç derecelerde kullanmalıyız stencillar var reballing krem lehim, top lehim ısıya dayanıklı bant,hepsi var ama sonuç biryerde hata yapıyorum ama nerde ?
Ben yaptığınız işi taktir ediyorum. Bence olumsuz yorum yapan kardeşimiz kolay para kazanmayı düşünen birileri. Eski kafalıdırlar. Çağdaş değillerdir. Bilgi paylaşıldıkça güzelleşir, yenilikler çıkar. Teknoloji ilerlemez.
Yazmıyacaktım ama sayın mehmet yanılıyorsunuz enver haklı biz bu işi öğrenene kadar ne kadar emek zaman harcıyoruz hatta bazılarımız bu işi öğrenmek için masrafa giriyor ve bu işten geciniyoruz sonra birisi çıkıp ne var ne yok ortaya döküyor artık sıcak hava alan herkes bu işlere sarılıyor.
Eskiden 10 kazanıyorsak şimdi 5 olacak kalite düşecek eskiden 10 kişi çalışırken şimdi 5 kişi çalışacağız yapmayın her işin uzmanı vardır ayağa düşürmeyin bu işleri…
Bence enver arkadaşımızın yaptığı bencillik ona bu bilgiler gökten inmedi oda birilerinden öğrendi bu görüntüyü izliyen herkes oturup bga sökecek hali yok çoğu kişi hobi olarak ilgileniyor sizin düşündüğünüz şekilde ülkemiz yerinde sayar bırakında arkadaşlarımız bişeyler öğrensin sizinde öğreteceğiniz bişey varsa paylaşın ama öğretme hevesi olan arkadaşlarımıza köstek olmayın ben bu işi yapmıyorum ama ilgiyle izledim lütfen öğreten ve öğrenen arkadaşlarımıza mani olmayın 1 kelime bile katkısı olan arkadaşa binlerce kere teşekkürler
Gevv kardeşim sagol aslında yukarıdaki sorum BGA kalıbını nerden bulabilirizdi kısaca neyse benbuldum araştırmak isteyen arkadaşlar googlede şunları aratsınlar (BGA Reballing Kit,BGA Rework Stencil Kit,bga Stencil) sonuçlar çıkıyor Bunları neden buluruz diyen arkadaşlara adres vereyim ama fiyatları bence pahalı
http://www.e-erpamonitor.com/kategori/bga-rework/stencil.aspx
haa birde bazı arkadaşlar elektronik işlerini ayaga düşürmeyin diyor ya arkadaşım edisonda elektronikten çok iyi anladığını sanmıyorum ama adam lamba gibi çok önemli bir buluşa imza atmış Şimdi Oda benim gibi işletmeciymiş ama hayalgücünün sınırı yok hem özamanlar şimdiki gibi bilgiye ulaşmakta kolay değildi hatırlatırım
İnanmıyorsan okumanı tavsiye ederim (http://tr.wikipedia.org/wiki/Thomas_Alva_Edison)
Ayrıca bu kalıplar bence ellede yapılabilir denemelere başladım sanırım kolay olacak herhalde kağıt kadar ince aliminyum bula bilirsem veya yaptırabilirsem kesim kalıp yaparım aliminyum lehim tutmuyordu sanırım veya teneke kola,veya yagtenekeleri ile deniyecegim bakalım sonuç ne olacak
Bilgiler için teşekkürler @sercom
Daha önceki yorumlarda belirttiğim gibi kullandığımız kalıplar istanbul tahtakalede var fiyatları 5…10tl arası bir ara işim düşerde gidersen satılan yerlerin kartlarını alıp bu yazıda bildiririm iyi çalışmalar
çok teşekkür ler elinize saglık
Bazı şeyleri açıklıpa kavuşturmak gerek.
1- Stanciller ebayda bulunmakta. Ebayda “bga stencil” yazarak arama yaparsanız 365 tane sonuç gelmekte. Neredeyse bulamaycağınız chip stencili yok sanırım. Ebaydan alımlar 1 adetlerde gümrüge takılmaz rahatlıkla alım yapabilirsiniz.
2- Bir uyarıda bulunmak istiyorum. Lehimi yapan arkadaş bu işlerde uzmanlaştığından biraz güvenliği elden bırakmış. Eminim kendiside farkındadır ama gençliğin verdiği vurdum duymazlık sebebiyle dikkat etmiyor. Lehimleme proseslerinde kullanılan flux, krem lehim gibi malzemelerde kurşun bulunmaktadır. Kurşun ağır metaldir. Vucuttan atılması çok zordur. Elle temas ediliyor videolardan birinde. Bu sağlık açısından yanlış bir uygulamadır. Ayrıca lehimlenen çipin tam üzerinde durulmamalıdır. Lehimleme sırasında ortaya çıkan duman direk olarak burun ve göze ulaşmaktadır. Ciğerlere ulaşan duman direk olarak kana karışmakta ve vucuda yayılmakadır. Gözlere olan zararını ayrıntılı bilmiyorum ama gözler içinde zararlı olduğu bir çok kere geçmişti.
3- Son olarak bu işleri saklayın gibisinden yazanlar gelirlerinin düşeceği endişesine kapılarak yazmışlar. Bu tip bilgilerin saklanması günümüzde imkan dahilinde değildir. Youtube da bir çok video bulunmakta. Çeşitli elektronik sitelerinde bir çok kişi bu tip videolar yayınlamıştır. Bunu engellemeye çalışmak matbaanın osmanlıya girmesinin engellenmesi mantığı ile eşdeğerdir. Bazı kişilerin gündelik çıkarları ugruna gelişmeyi engelleme düşünceleri. Oysa daha çok bilen olması paranın azalmasına sebep olmaz aslında. Gelişecek piyasada işlerde artar aslında….
Sayın elektronikçi kardeşlerim yazılanları ara ara takip ediyorum olay şu bga kalıpların hepsi elimde mevcut getirttim flux krem lehim vs bu iş kalıplarla oluyor buraya kadar tamamda şimdi cep telefoncu kardeşim küçük entegreler yaptıgından iş oluyor ancak pc+laptop cihazlarda telefon gibi ısıtma sistemi ile olmuyor bu iş için bga rework istasyonu şart ve fiyatlar oldukça pahalı şimdi siz eski cihazlardan cip sökerek bu işi yapacağım derseniz o iş yaş nedeni 1 çipi sökerken ısıttınız 2 ayaklarını yaparken ısıttınız dengesiz ısılarla 3 takarken ısıttınız çip deforme oluyor yani bu iş yaş kalıpla filan olacak bişi değil komple set almanız gerekli.
Rework kalıplar hepsi aynı yerin üretimleri olmalı ebaydaki stencillar sadece kalıp olarak kullanmak için ısıttınızmı eğiliyor fırınlamanız lazım boşa paranızı harcamayın tabiki istasyon alacaksanız başka bide aliminyumla kalıp yaparım diyen arkadaşa sevgiler :)) yurdışından gelen kalıpları ostimde kalıpcılara gönderdim
hiç kimse o mikronları açamıyor lazer torna istasyonunda titanyumdan yapılıyor ama makbul olanı çelikmiş sevgilerimle alparslan
@alparslan uğraş ve tecrübe ile hepsi oluyor büyük entegreleri sökmek için hava tabanasının ucunun değişmesi lazım genişletme ucu takılacak ayrıca entegreyi ısıtmadan önce köşelerden krem flux sürülmeli kolayca çıkıyor. Ya da piyasada sadece sıcak hava tabancaları satılıyor büyük matkap buyutunda onlarlada sökülür.
Ayrıca videolarda gördüğünüz cin malı mp4 oynatıcıyı çıkma bga ile tamir ettik (1 değel 2 değil sayısını unuttum :) ) önce arızalı cihazdan bga entegreyi söküyoruz havya, tiner, flux temizliyoruz sonra arızalı olan diğer cihaza takıyoruz hem sökülürken hemde tekrar takılırken yüksek ısıya mağruz kalıyor ve cihaz çalışıyor.
Bga sağlam ise ısı ile kolay kolay bozulmaz benim çalışma tarzım zorunlu olarak genelde bu şekilde oldu imkansızlıklar içinde çözüm yolları bularak bir çok cihazı onardım. Belki bu yazıdaki bilgileri bir çok kişi bizim kadar kolay uygulayamayacak ama bir başlangıç olacak web üzerinde bu konu hakkında bir çok video yazı var ama bu kadar detaylı değil hepsi zaten kalıplanmış hazır bga entegrelerin lehimlenmesi ile ilgili
Tabiki illede dandik çin malı hava tabancası kalıp önermiyorum keşke zengin olsamda keskisinden tut havyasına lehimine kadar herşeyim kalite olsa ama bu mümkün değil sağolsun firmalarda 1`e 5000 koymayı çok seviyor uzun sürede kalite kullanmak mümkün olmaz sanırım. Ama her işre bir hayır vardır :) şimdi tam donanımlı 5000….10000 euroluk cihazlar ile bu yazıyı hazırlasam kaç kişiye faydası olurdu :D
Tam donanımlı kalite cihazlar alamıyoruz kullanamıyoruz ama tecrübe el becerisi uğraş ile bir çok iş çözülür inatcı olmak gerekli hemen pes etmemeli :)
Öncelikle yazı süper hazırlayan arkadaşlara teşekkürlerimi sunuyorum hele birde videolu olunca daha bir güzel olmuş.
Merak ettiğim bir konu var ostimde falan göstertim yapamadılar demişiniz ellerinde kalıp bulunan arkadaşlardan rica etsem pozitif 20 ile kapladıkları ince aliminyumu kalıp üzerindeyken bir flurasanla pozlasalar daha sonra kalıbı söküp bir aside atsalar acaba delikler delinip diğer yerler kalırmı yanlız aliminyumu komple kaplıyoruz pozitif20 ile bir deneyin tecrübelerinizi bekliyorum..