Elektronik Devreler Projeler Elektronik ve biraz daha fazlası İletişim - Araçlar - Dikkat - Topluluk
Elektronik / Güç Elektroniği/

Akım voltaj ayarlı ATX smps güç kaynağı (modifiye)

Sponsorlu Bağlantılar

Elektroniğe ilk başladığım günleri hatırlıyorum da atölyemde kullanmak için akım, voltaj ayarlı güçlü bir güç kaynağı almak hayaldi :) fiyatları çok yüksekti bu yazımda paylaşacağım modifikasyon ile çok ucuza 0.9v….30v 0.1…..7 amper ayarlı smps güç kaynağı yapabilirsiniz.

Gerekli olan TL494 pwm kontrol entegresi kullanılan bir ATX P4, P3 güç kaynağı ve potans, direnç vb. gibi pasif elemanlar. Modiye devreyi uzun süre test ettim akım sınırlama yük testleri sorunsuz tamamlandı yük olarak ilk 12v 50v lambaları kullanıyordum detaylı testlerde transistörlü elektronik yük kullandım.

DİKKAT Devre yüksek voltaj ile çalışmaktadır dikkatli olun kondansatör bağlantılarına dikkat edin + – kutupları ters bağlarsanız yüksek voltajda büyük patlamalar olabilir devreyi çalıştırmadan önce Sigortalı Elektrik Hattı,koruyucu gözlük kullanın

atx-modifiye-tl494-akim-voltaj-smps-diy

Devre www.chirio.com sitesinden alındı daha önce benzer modifiyeler yapmıştım ama bu sistemin daha basit olması dikkatimi çekti fakat ilk denemelerde sağlıklı çalışmadığını gördüm uzun süre uğraştıktan sonra devreyi daha iyi çalışır hale getirdim. Bu sebeple pcb kazırlamadım kontrol devresini delikli plaket üzerine kurdum baya bir sök, tak malzeme değişikliği yapıldı gerçi sadece 1 kondansatör ile sorun çözüldü ama tespit çok uğraştırdı :)

Modifiye atx smps devre şeması;

tl494-modiye-atx-smps-devre-semasi

Şemada mavi renk ile çizilen 4.7uf kondansatör 3 numaralı pine bağlanmaz ise sürücü trafo çok ses yapıyor ve çıkıştaki kare dalga oldukca bozuluyor

smps-kare-dalga-osiloskop-bozuk-sinyal

4.7uf kondansatör eklendikten sonraki osiloskop görüntüsü;

smps-kare-dalga-osiloskop-iyi-sinyal

Şimdi yapılacak işlemlere gelelim öncelikle güç kaynağındaki devreyi düzenlemek yerine küçük bir plakete aşağıdaki devreyi yapalım direkt devre üzerinde modifiye karışık oluyor ayrıca TL494 farklı bağlantı şekillerinde kullanıldığı için her güç kaynağına uymayabilir

atolye-tl494-modiye-atx-smps-devre-semasi-2

ATX Güç kaynağındaki kontrol bölümündeki entegreyi sökün hatta diğer pasif elemanlarıda temizleyebilirsiniz sonra modülden kablo ile bağlantı yapın aynı entegre kullanıldığı için bağlantılar söktüğünüz entegrenin boş bacak yerlerine yapılacak.

Güç kaynağında modifikasyona engel olabilecek bağlantılar, malzemeler çıkarsa onlarıda temizleyin çıkışta köprü diyot kullanacağız şidiye kadar hızlı diyotlarda paket kalinde köprü diyot görmedim ya 4 tane kullanarak yaparız ya da 3 tane kullanırız ben aşağıdaki bağlantıyı kullanıyorum.

hizli-diyot-kopru-byq28-f12c20-f6c

Kullanılacak diyotlar BYQ28E,F12C20C F6C20 olabilir (pc güç kaynaklarında 12v çıkışında kullanılıyorlar) . Köprü diyotun – (eksi) çıkışı kontrol entegresi, bağlantı olan diğer pasif malzemelerin ve sistemin beslemesi için kullanılan stantby beslemsinin şasesi olarak kullanılacak aynı zamanda buraya 0.6 ohm şönt direnç bağlanıyor şönt direncin diğer ucuda çıkış oluyor bu uca TL494`16 numaralı pini bağlanıyor yani tüm şaseler dirençten önce ya da sonra alınmalalı sadece 16 numaralı pin direncin filtre kondansatörüne giden ucuna bağlanacak.

Akım şönt direnci 0.6 ohm 10w kullanılmış bulamazsanız 4 adet 0.22 ohm taş direnci paralel bağlayıp kullanabilirsiniz. Devredeki kıritik değerdeki (4740= 4.7,40k, 7200= 7.2k) dirençleri bulamazsanız yerine uygun değere ayarlanmış çok turlu timpot kullanabilirsiniz.

tl494-atx-power-smps-pwm-switch-mode-powersupply tl494-atx-power-smps-pwm-switch-mode-powersupply-2 tl494-atx-power-smps-pwm-switch-mode-powersupply-3

Son olarak bir kaç not eklemek istiyorum devre testlerde sorun çıkartmasada daha sağlıklı çalışması için düzenlemeler yapılabilir öncelikle devre için 01….10 amper deniyor piyasadaki bir çok pc güç kaynağı 30v üzerinde bu gücü veremez kısa süreli olur ama uzun süre bu güç sorun yaratır bu yüzden ben sınırı 7 amper olarak belirlerdim bunun için 1 k akım ayarlama potunu 600, 680 ohm bir değer kullanın ya da akım algılama için kullanılan şönt direncin değerini değiştirin

formül: 06 bölü çekilecek akım= direnç değeri

Voltaj ayarı için 20k pot bulamazsanız 22k kullanabilirsiniz çıkış 2v daha fazla oluyor.

Ayarlama yaparken potans üzerinden devrenin etkilenmemsi için potların dış kasasına kablo lehimleyin kabloların diğer uçlarını şaseye bağlayın

Resimlerde gördüğünüz standart kalitesiz potlar yerine daha kaliteli pot kullanmazını öneririm (hatalı bir potanss çok sorun çıkartmıştı) ayrıca ikişer tana potans kullanılarak hassas akım ve voltaj ayarı yapılabilir yada çok turlu potans kullanılabilir (fiyatları çok pahalı)

Filtre için atx güç kaynağında bulunan toroid nüveli bobin değer olarak yetersiz geliyor daha iyi filtre için 100uh kullanılabilir. çıkış filte kondansatörleri iki şer tane 1000uf 50v ve ek olarak 100nf kullanılabilir

TL494 Kontrol katının şemasındaki C11 1.5NF R16 12K RC osilatör malzemelerini modifiyesini yapacağınız güç kaynağındaki değerler ile aynı kullanmanız daha iyi olur.

Kontrol devresi için küçük bir baskı devre hazırlayıp güç kaynağındaki soğutucu üzerine monte edip kullanabilirsiniz

Stantby beslemesi nedir kontrol katının beslemesimi ? onlarda ne ? Flyback atx güç kaynağı incelemesi ve modifiye bölüm 1 (3 numaralı açıklama)

TL494 Hakkında daha fazla bilgi varmı ? TL494 Smps Kontrol Entegresi Hakkında

Şimdilik aklıma gelenler bu kadar yeni bir şeyler çıkarsa yazıya eklerim

  • fahri

    kendi soruma kendim cevap vereyim yine :)
    bayabir beyin cimnastiği yaptıktan sonra gördüm ki:benim modifiyesini yaptığım ikinci devrede güç trlerinin beyzindeki yıldız bağlı dirençlerden 2.7k değerli dirençler direk beyze bağlıydı ben bunu 2.2r direncin ucundan bağlantısını yapınca devre coştu :)
    tespit edinceye kadarda baya güç tr bozdum:)

  • fahri

    gevv ustam bu devre transistör dayandırmıyor aacaba ne hata yapıyor olabilirim? voltaj çalışması herşey normal fakat sıra testlere geldiğinde 12 volt far ampuluyle 5 dakika çalıştığında transistörler sıcaktan patlıyor . çıkıştaki diyotları büyük kılıf kullandım onlar ise hiç ısınmıyor acaba diyotlara yüklenemeyince ditek transistörlere mi yükleniyor anlamadım gitti
    bu yaptığım devre çok güzel sessiz ve stabil çalışıyor fakat bu ısınıp bozulma sorunu var neyapmalıyım bu konuda bir yardım

  • fahri

    bir not ekliyeyim:transistörler soğutucuya bağlı fan çalışıyor ve kasa içinde

  • fahri

    bu güç tr lerini paralel arttırıp gücü dağıtmak gibi bir lüksümüz olabilirmi?

  • mje13009 kullanın 2sc3306 daha iyidir olmadı emiterleri 0.22ohm direnç ile birleştirerek pralel bağlayabilirsiniz büyük ihtimal sorun çıkmaz ama hiç denemedim

    fakat başka bir sorun var transistörler düzgün sürülmüyor galiba devrede başka değişiklik yapıldımı transistörlerin beyz dirençlerinin değerini düşürdünüz mü ?

  • fahri

    orjinal devrede 2,2 ohm direncin ucunda 15 ohm vardı ben 39 ohm yaptım birde orjinal devrede 2,7k direnç direk beyzden geliyordu ben onuda bu verilen şemadaki gibi 2,2 ohm direnç ucundan aldım değişiklikler bunlar

  • hocam hiç bir şey anlamadım :)

    sizin güç kaynağı AT mi ?

    sistemin yani tl494 beslemesi nereden alınıyor

    mümkünse transistör kısımını şemasını gönderin

  • fahri

    hocam 494 besleme 12 bacakta giriyor ben olduğu gibi deverenin kendi üzerinde modifiye yaptım orjinalinde de öyleydi sadece 13-14-15 nolu bacaklar bitişikti ben 15 nolu ayadı ayırdım normal bu şemadaki gibi standby trafosu beslemeyi sağlıyor dediğim gibi tek değişiklik dediğim dirençlerde akşam tekrar orjinalindeki gibi dirençleri takıp denedim busefer yük bağlamama bile gerek kalmadan transistörler bozuldu ve sigorta attı

    yalnız bir not eklemek istiyorum ben 13007 transistör burada bulamadığım için satıcının muadil diye verdiği but56 ları kullanmaya çalıştım ama maalesef hiçbiri dayanmadı belki transistörlerde sorunlu olabilir diye düşünüyorum daha önce ilk testlerimde elimde poverlerden çıkma transistörler vardı 13009 olanlar onları baya zorlamamdan sonra bozmuştum nasıl olmuştu 24 voltta 8 amper gibi bir zorlama ve ısıdan patlama

  • Ahmet

    Üstadım devreyi şemaya göre gerçekleştirdim voltaş ayarını 0.6-35v aralıgında ayarlıyabiliyorum ama akım ayarlıyamıyorum.akım potunu degişitirdigimde voltaş degerleri akımla logaritmik olarak artıyor.budurumda nasıl bir yol izlemeliyiz… SAYGILARIM İLE…

  • büyük ihtimal bir hata var ben sorun ile karşılaşmadım kullandığınız malzemeleri, bağlantıları kontrol din

  • fahri

    sorun kullandığınız şönt drençte olabilir büyük ihtimal değerini yüksek kullandıysanız akım algılamaz bende aynı şeyleri yaşamıştım zamanında 022 r yerine 4 tane 22 r direnç kullanmıştım paralel olarak
    05r değer olması gerekirken 5 r değer oluyordu buda akım algılatmıyordu

  • Ahmet

    değerli üstadım vermiş olduğunuz bu değerli bilgiler ve ilgi alakanıza teşekkür ederim sistemi tekrar gözden geçirip ,sonucu bu platformda sizlerle paylaşacağım.SAYGILARIMLA…

  • Ahmet

    Değerli üstadım tüm kontrollerime rağmen ,değerlerde bunun içinde olmakla beraber sistemin kurulumunda sorun yok şönt direncini veston köprüsünde çok hassas bir şekilde ayarlamama rağmen sonuç değişmedi. Akım potunu ayarladıkça gerilim bir kaç vol değiştiriyor akımda onun ile logaritmik bir şekilde artıyor.Yüke göre akım değişiyor,ama ayar kontrol işlev görmüyor zaten en son deneyde yükü 7A.kadar arttırdım giriş sürücüleri çok güzel patladı bu arada ellerime saglık. Onca emek boşa gitti. Biraz acele ile olmasına rağmen performans çok iyiydi…SAYGILARIM İLE ESEN KALIN…

  • fahri

    Selamlar

    ara ara vakit buldukça elimde atıl durumda duran bu modifiye üzerine tekrar düştüm ve güç tr lerini tekrardan bir el atarak değiştirdim bu sefer 3erli gurup olarak altı tane kullandım emiterlerine 0.47 r direnç kullanarak paralel yaptım maksadım ısının önüne geçmek ti geçtimde bu sefer diyotlar çok ısınıyor sürücü trafo ses yapıyor 3 nolu bacağa bağladığımız 4,7u kondansatörü deneme yanılmayla 100u 25 v olarak kullanınca çok stabil çalışmaya başladı ve ayar oynamalarında bile hiç ses yapmıyor yalnız diyotlar dayanmayacak düşük voltajlı kullanımlarda diyotların üzerine çok yük düşüyor buda ısı olarak ortaya çıkıyor
    şimdi sormak istediğim ben bu diyotları poverlerin çıkışlarındakilerden yani yukarıda gevv ustanın verdiği şemadaki gibi bir paket yaparak kullandım bu diyotları birazdaha arttırmanın yolu varmıdır varsa nasıl yapmalıyım?

  • Merhaba @Fahri kardeşim

    kusura bakma pek ilgilenemiyorum bu sıralar yine zor günlerimdeyim bu devre üzerinde çalışmayı bıraktım geliştirme fırsatım olmuyor

    diyotları komple değiştirmelisin daha hızlı güçlü diyotlardan paralel bağlayarak daha fazla verim alırsın

    bulabilirsen mbr20200ct http://skory.gylcomp.hu/alkatresz/mbr20200ct-d.pdf kullan

    ilk ve son bacakları birleştir tek diyot gibi olacak yani tam güç (20a) kullanabileceksin bundan 4 adet kullanıp soğutucuyuda büyütürsen performans artar

    mbr20200ct

    birde güç trafosunun çıkışında bir direnç, kondansatör seri şekilde bağlı olsun 39ohm 1w 10nf olabilir zaten bu orjialde var ama belki sökmüşsündür sökmediysende değerlerini değiştirirsin

    ei33-cap-res-filt

    son olarak köprüdeki her diyota seri direnç, kondansatör bağlayabilirsin sanırım bir nevi koruma ters gerilim vs. gibi etkileri önlüyor yada aza indiriyor ama hesabını bilmiyorum en son onuda deneye bilirsin

    diot-rc-filtre

    ben genelde 1k 1nf görüyorum

  • fahri

    ustam ilgine teşekkür ederim sıkıntılarınızın ne olduğunu bilmiyorum inşallah tez zamanda refaha kavuşursunuz

  • fahri

    Selamlar,

    artık bu devrede son noktayı koyuyorum dün yaptığım son denemelerde artık tatmin oldum 24 volt far ampulünü 33 volt 5 amper gibi güçlerde denemelerimde gayet stabil değerler aldım potlar çok güzel tepki veriyor ve cihazın pals trafosu ses yapmıyor sadece bir ara doğrultucu diyotları daha büyük kılıf ve kuvvetli diyotlar ile değiştirip kutuluyacağım bunun yanında yine kendi yapmış olduğum 7107 li display volt ve ampermetre devresinide ekleyeceğim birtane ısı ayarlı fan devresi ve çıkışa ekstra röleli elektronik sigorta devresi ekleyip kullanmayı düşünüyorum benim diyen güç kaynağına taş çıkartacak bir devre bu hemde çok daha ucuz:))

  • fahri

    voltaj çıkışında + – 1 volt civarları dalgalanma var
    bu filitreleme denmi kaynaklanıyor acaba

  • merhaba,

    hocam sanırım baya bir düzenleme yaptınız devrenin son durumunu anlamak için bir şema hazırlarsanız bir şeyler söylenebilir

  • fahri

    aslında devrede fazla bir değişiklik yaptığım söylenemez sadece güç trlerini arttırdım kontrol entegresi 3 nolu bacaktaki 4,7u kondansatörü 100u yaptım köprü diyotları fep16 kullandım 3 adet filitre bobini güç kaynağı çıkışındaki yuvarlak nüvelilerden kullandım değerini ölçemiyorum çıkış kondansatörleri iki tane 4700 u değişiklikler bunlar cihazda voltaj dalgalanması başka bir durum yok

  • 3 adet bobini nasıl kullandınız ? ard ardamı bağladınız yoksa 3 nüveyi birleştirip sarımmı yaptınız

    normalde tek nüve yeterli olur orjinalinde 12v sargısı 10…12 tur falan 1mm telden düzgünce 25tur sarıp lullanabilirsiniz ama nüve biraz daha büyük olsa daha iyi

    kondansatörleride 4 adet 1000uf kullanın

    birde orjinal devrede 12v çıkışında ana büyük nüveden sonra çubuk nüve üzerine sarılan bobin var onuda kullanın onunda sarımını bir kat arttırıp sarabilirsiniz

    ATX-PC-power-supply-mod

    son olarak tl494 beslemesi kaç volt ? boşta ve yük üzerinde voltajı değişiyormu kontrol edin

  • fahri

    ne yaptıysam dalgalanmanın önüne geçemedim işin aksi 494 beslemesi de 100-200 mv dalgalanma yapıyor ne yapmam lazım?

  • hocam dalgalanma derken voltajmı çöküyor ? skoplamı bakıyorsunuz ?

  • fahri

    çökme yok hocam cihaz canavar gibi sadece voltmetre de + – 1 volt civarı dalgalanma var
    mesela 12 13 12 13 bu şekilde aynı şekilde 494 beslemeside dalgalanıyor stabil değil

  • fahri

    yorum yokmu usta?

  • fahri diyor ki:
    Eylül 14, 2011, 11:13
    yorum yokmu usta?

    yorumsuz ..

    :)

    hocam şaka bir tarafa elimden gelen yardımı yaptım yazıda bir sürü yorumum var hazırladığım şemalar vss.. var ama bir yere kadar siz orada ben burada devreyi görmüyorum hemen bir çözüm yorum beklemeyin…

    son olarak bu sorun daha önce yokmuydu ? bunca zaman bahsetmediğinize göre tahminen yoktur diyorum

    eğer yoksa son yaptığınız değişiklikler etki etmiş olabilir onları kontrol etmeniz lazım

    tl494 beslemesi için 12v düşük bence

    tl494 çıkışındaki 2sc945 transistörlerin beyzinden beslemeye giden dirençlerin değeri nedir

  • fahri

    standby trafosundan gelen 494 kontrol entegresine gelen besleme nin dalgalı olması voltaj çıkışınında dalgalı olmasına sebebiyet verirmi?eğer öyleyse 494 beslemesini stabilleştirmem lazım
    çünkü hiçbir şekilde voltajı stabil hale getiremiyorum sürekli bir iki volt aşağı yukarı dalgalanıyor

  • fahri

    yukarıdaki sorunuzu atlamışım 945 lerin beyzlerindeki dirençleri sormuşsunuz bendekiler de aynı 3,3k yukarıdaki şemada olduğu gibi
    494 beslemesi düşük demişsiniz yükseltmek için ne yapmalıyım?

  • fahri

    benim devrede bu videoda voltmetredeki dalgalanmayı görebilirsiniz

    [vimeo]http://vimeo.com/29476530[/vimeo]

    • merhaba,

      hocam resimdeki son hanedeki oynamadan bahsediyorsunuz sanırım 1…2mv oynama yapıyor o sorun değil hatta ölçü aletinden de olabilir

      atx-voltaj

  • fahri

    analog ölçü aletinde dalgalanma hissedilmiyor videodaki deneme iki tane 24 volt far ampulu paralel bağlı yapıldı bu şekilde 5,7 amper gücü 30 voltlarda çok rahat veriyor

  • sekai

    Hi,I would want to know if i got resisters value right.
    7200 = 7.2 Kohm
    658 = 658 Ohm
    1220 = 1.22 KOhm
    all of this have a tolerance of 1 %. I dont have the exact numbers so i replacet the 7200 with 2 resisters in series 6K+1.2K = 7.2K, and 658 with 680 OHM, 1220 with 1K.
    I didnt have a 0.06 Ohm and put 2 resisters in paralel of 0.22 and 0.1 Ohm.I have the Vref 5V and the 0.6V when i modifie the 1K pot it changes value from 0.3 to 0.6 but I have no output.
    This is all done on breadboard.I triplechecked the wires and everything checks alright.I dont know what to do.Any ideas?
    Thanks.

  • emrah

    hocam bu atx in model numarası nedir?

  • Ercan Topuzoglu

    merhaba,

    şematikte 0,06ohm diyor, ve yazıda 0,6 ohm ayrıca 0,22ohm direnc seri bağlanırsa 0,055 yapar. yazıdaki 0,6ohm ile değerini 0,06ohm olarak değiştirmeniz gerekiyor.

  • murat yaman

    bilgi için teşekkürler ben yeniyim bu işte
    volt ve amper kablolarını nereye bagladınız
    ve 6 volt 12 amper ile 6 volt 12 amper akulu araba akulerını şarj edecegım
    ve nette buyuk oto araçlarının akusude şarj edılıyor dıye gordum 12 volt 90 amper
    mumkunmu birde cok yanlış bılgı paylaşanda var normal adaptorle aku şarj edılmıyormuş bunu herkes bılsın bana oğrenmek pahalıya mal oldu