Garip bir başlık ama konuyu açıklamak için uygun 🙂 Bir çoğumuz için basit bir detay ama yeni başlayan kişiler için önemli olabilir.
Bir çoğumuz gerektiğinde ya da kendimizi geliştirmek için çeşitli devreler yapıyoruz bir çoğu 12 volt ile çalışır bazıları 5 volt 24 volt bu devreleri çalıştırmak için güç kaynağı kullanmak şart en çok kullandığımız ise standart sac nüveli trafolar klasik köprü diyot ile doğrultma yapılır gerekirse regüle devresi eklenir ve yapılan ana devre trafo ile çalıştırılırdevre kurulanır kullanılır
Açıklama için örnek olarak 2×12 volt trafo olarak bahsediyorum tüm voltajlar için anlatılanlar geçerlidir
Piayasada standart 9v, 12v, 24v vb. çeşitli voltajlarda güçlerde trafolar bulunuyor devremize en uygun olanı seçeriz ve satın alırız işte bu noktada iyi düşünmelisiniz özellikle hoby amaclı uğraşlarınız çok oluyor ya da elektroniğe yeni başladıysanız.
Örnek: 12 volt ile çalışan bir devreniz var regüle kullanacaksanız 15v regüle olmayacaksa 12v trafo işinizi görür tek sarım 12v trafo yerine iki sarım 2×12 volt trafo almalısınız
Neden 2x çıkışlı trafo ?
Azda olsa tasarruf sağlar dc doğrultma için 4 diyot yerine iki doyot kullanırsınız
Tabiki 2x çıkışlı trafo kullanmamızın sebebi bu kadar basit değil. Devremizi dağıttık artık kullanmıyoruz ya da çok nadir lazım oluyor ileride daha yüksek voltjlı bir devre çalıştıracağımız zaman 2×12 volt trafonuzu 24v olarak kullanabiliriz bu seferde 4 adet diyot ile yapılan tam dalga doğrultucu kullanılır trafonun orta 0 ucu kullanılmaz
Ayrıca simetrik besleme + 0 – ile çalışan devreler içinde kullanabiliriz zaten trafoların 2x olarak sarılmasının asıl amaçlarının başında bu geliyor aşağıdaki bağlantı şekli ile +12v -12v ve 0 v elde edebiliriz özellikle bir çok anfi devresinde simetrik besleme kullanılır
Gördüğünüz gibi tek trafo ile 3 farklı voltaj elde ettik. Elektronik bu olurya trafoyu 2x değilde normal tek sarım şeklinde kullanmamız gerekebilir o zaman bir kaç düzenleme ile tek sarıma çevirebiliriz aşağıda bu işlemin nasıl yapılacağını anlattım gerçi trafonun sadece 1 sarfısını kullanarak tek sarım yerine geçebilir ama tam güç alamayız. Benim kullandığım trafo bir ses sisteminden sökülen cim malı arızalı trafo “Tamir Bakım İpuçları Püf Noktaları” yazısındaki yöntem ile tamir etmiştim
Yapılacak işlem sarımların birleştirilmesi kullandığım trafo çıkışları kablolu olduğu için ben biraz daha fazla uğraştım piyasada satılan trafoların çıkışları açık istenirse kablo lehimlenebilir şekilde olduğu için sizler düzenlemede fazla zorluk çekmezsiniz
Sekonder çıkış bölümünüdeki bantları söktükten sonra sargılara ulaşıyoruz
Sonra ortak uc olan 0 bölümünü ayırıyoruz burada bir 2x trafonun bir faydası daha ortaya cıkıyor 2 adet bağımsız çıkış oldu
Ayırım işleminde sargıları ölçü aleti ile test ederek bulabilirsiniz en düşük değerde direnç ölçme ya da buzer kademesinde ölçüm yapın tellerin iki ucu arasında ölçü aleti ses verir
Son olarak ayırılan sarımları ortak uc olmadan birbirleri ile birleştiriyoruz
iki sarımın birisinin orta uca giden bölümünü diğer sarımın orta uca gitmeyen bölümüne diğer sarımda ise aynı işlemi yapıyoruz
Önemli Not: Sarımları birbirine bağlarken hatalı bağlantı yaparsanız trafo yanabilir kullandığınız elektrik hattının sigortaları atabilir koruma için trafonun 220v girişine 220v 100w lamba bağlayın ters bağlantı yaptırsanız lamba ışık verir trafonuz rarar görmez sigortalar atmaz
Tabiki diyot çıkışları sonrasında bağlanan filtre kondansatörü dc voltajın yükselmesine sebep olacaktır bunları belirtmedim fazla detaya girmedim “En basitinden temel elektronik başlangıç” yazısında gerekli açıklamalar yapıldı
Detaylara indiğimizde ileriyi düşündüğümüzde iki sarımlı trafo almak çok daha uygun benim bir çok defa başıma bu tip şeyler geldi bir çok devre yaptım sonrasında devreleri dağıttım malzemeler ile farklı devreler yaptım trafolarını farklı işlerde kullandım çoğu zaman iki sarımlı trafolar beni masraftan kurtardılar bir sürü şey geçti başımdan aklınızda bulunsun bir gün işinize yarayabilir 😉
