Ana Menü

ATX SMPS Modifikasyonu

Başlatan sozdil, 17 Nisan 2024, 16:38:51

dede_salih

Merhaba @sozdil aramıza hoşgeldin.

Alıntı YapGenellikle TL494 veya KA7500 süpervizörü olanı kullanıyorlar.
İkisi aynı entegre. Sadece isimlendirme farklı. Fiyatı uygun, temini kolay ve üzerinde değişikliğe müsait olduğu için genellikle bu entegre kullanılıyor.

Alıntı YapBu entegrenin 1 no'lu terminalinin bağlantısını keserek , buraya, 12V'a ve 0V'a 5K-50K arasında bir pot bağlıyorlar, 12V hattından (SARI) 5V-23V elde ediyorlar.
Entegrenin nasıl çalıştığı hakkında bilgi eksikliğin var. Aşağıdaki linki incelemeni öneririm.
https://antrak.org.tr/blog/tl494-smps-kontrol-entegresi-hakkında/

Alıntı YapYeşil ve siyah bağlanmadan çalışıyordu.
Enetegreler aynı olsa da cihazdan cihaza yapılar farklılık gösterir. Bazı cihazlar ölü zaman (deathtime) ile oynayarak PSU'yu başlatır. Bazıları ise entegre beslemesi ile oynayarak.
Bu sebeple çalışmak istediğin cihazın üstten ve alttan resimlerini buraya yüklemelisin. Ancak o şekilde sana yardımcı olabiliriz.

Alıntı Yap12V üzerindeki voltajlarda yük bağlayınca YIĞILMA oluyordu, her iki PSU'da da oldu. 22V-23V, 10W (on vat) yükleyince 15V-16V'a düşüyordu.
12V ve 5V katı birbirinden ayrı düşünülemez. 5V katına bir miktar yük bağlamak gerekebilir. Sende ki sorunun bu olduğunu sanmam. Resim ve şema olmadan pek bir faydamız olmaz.

sozdil

Alıntı yapılan: sozdil - 29 Nisan 2024, 09:59:48İnternette bulduğum bir devreden acemilik gidereyim diye bir (https://www.youtube.com/watch?v=q39YfcpMyRY) BUCK KONVERTER yapmıştım. Fan 6V yerine 12V olduğundan, 7806 yerine 7812 takmıştım. 24V'a (SMPS) bağladım, 7812 PATLADI. Devreyi, şemadan çok defalar kontrol etmiştim, patladıktan sonra da kontrol ettim, ANLAYABİLDİĞİM bir sorun görmedim. BUCK kısmı patlamadan sonra çalışıyordu, beklediğim veya videodaki gibi geniş aralıkta regüle yapmadı.

Devreyi tasarlayan bilgli bir arkadaş diye düşünüyorum, ve BUCK kısmı çalıştı.

Ne olmuş olabilir, fikri olan bir arkadaş var mı?

7812'nin patlamasından sonra geriye kalan kısım çalıştığından konverteri biraz kurcaladım.

"GENİŞ ARALIKTA REGÜLE YAPMADI" demiştim, YÜKSÜZ olduğunda anlayabildiğim kadarı ile kapasitor BOŞALMIYOR ve regüleyi kapasitör voltajı ile, bir miktar kayıpla giriş voltajı aralığında yapıyor. 10 ohm,10 wat'lık bir direnç ile yük verince 3-27V aralığında güzelce ayarlama yapıyor. Güç kaynağının da fanı olmadığından fansız uzun süre kurcalayamıyorum. Bugün de muhtemelen AKIM'ı ölçerim.

Güç kaynağı 24V 5A bir SMPS, konverterde 6-7V civarlarına geldiğimde, SMPS girişindeki seri ampul yanmaya başlıyor ama bir azalıp bir çoğalıyor. Ölçünce belli olacak ama ampul 100W'lık olduğundan sanıyorum 60-70W civarında yanmaya başlıyor. %70-%75 verimle çalıştığını düşünürsek takribi 10A verebiliyor. Tabii bunlar BAKKAL HESABI.

Yüksüz ayar yapmak için, kapasitör ayakları arasına 300K1W (veya başka) bir direnç taksam, olur mu? diye düşünüyorum herhalde akımı kurcalarken bunu da deneriz. 

Geould

Alıntı yapılan: sozdil - 17 Nisan 2024, 16:38:51Herkese merhabalar, yeni üyeyim, elektronikten anladığım pek söylenemez ama 30 sene sonra birşeyler yapmaya tekrar başladım, mesleğim de mühendislik. Eskiden kalma bir alışkanlıkla, ANLAMADIĞIM şeyleri pek yapmam.

ATX SMPS modfikasyonuna  gelince, bir süredir internette araştırıyorum, genlellikle TL494 veya KA7500 süpervizörü olanı kullanıyorlar. Bu entegrenin 1 no'lu terminalinin bağlantısını keserek , buraya, 12V'a ve 0V'a 5K-50K arasında bir pot bağlıyorlar, 12V hattından (SARI) 5V-23V elde ediyorlar. Aşır akım ve voltaj korumasını kaldırmak için de bu entegrenin 4 no'lu terminalini 0K (short)- 4.4K aralığında bir dirençle toprağa (GND) bağlıyorlar. İlk önce bir ATX-PSU KA7500'ün bağlantı bacağı koptu, ikincisinde de aynı şey oldu, sonra entegreleri değiştirdim.

Bazıları da bu algılama hattında direnç değiştirerek 13.5V-14.5V verecek hale getirip, buna da AKÜ SARJ CİHAZI??? diyorlar. Bu arada, bu tip projelerde harcamaları daha avantajlı hale getirmek için ben bazen https://mostkupon.tr üzerinden indirim kodu yakalıyorum, özellikle elektronik parça ve alet alışverişinde baya işe yarıyor.

Yaptıklarımda Karşıma bazı sorunlar çıktı, tabii ben bilgili biri olmadığım için sebeplerini tam anlayamadım. 5K,10K ve 50K potlar arasında önemli bir fark olmadı.

1. 15V-16V sonrası psu kapanıyordu, korumayı kaldırmak için 4 nolu terminali toprağa bağlayınca, voltaj gezinir oldu. Bazı diyotları ve TL431'i değiştirdim, OLMADI, gezinme devam ediyordu. PSU'yu atmaya karar verdim ve biraz daha araştırma yapıp ikinci KA7500'lü PSU'yu ele aldım.

2. Onun da 1 numaralı terminali kırıldı, entegreyi değiştirdim ve 1 nolu terminali kesmeden bu terminal, 0V ve 12V'a bir 50K pot bağladım, o da 15-16V civarlarında kapattı. 4 nolu terminal ve toprak arasına 4.9K direnç taktım, pek birşey değişmedi, 3.5K taktım, kesme voltajı biraz yükseldi, 2.2K takınca kesme 24V'a çıktı fakat voltajda yine gezinme başladı.Yeşil-siyaha bağladığım anahtarı söktüm, gri siyaha bağladığım LED'i söktüm, toprak-4 no koruma iptal bağlantısını söktüm, tekrar enerji verdim, yeşil-siyah kablolar bağlanmadan çalışıyordu. 50K'lık potu söktüm, 1 noyu koparıp, 5K potu taktım, yine yeşil siyah bağlanmadan çalışıyordu, Voltajı yükselttim, 23V-24V'a kadar çıkıyordu ve işin garibi KORUMA İPTAL (4 nolu terminali kısa devre veya direnç ile topraklama) YOKTU. KORKTUM ve KAPATTIM.

3.Sonra, atmaya karar verdiğimiz PSU'yu tekrar ele aldık, korumayı söktük (4 nolu terminal), 1 nolu terminali orijinal hale getirdik, yeşil siyah bağlantısı ile çalıştırdık, bir sorun çıkmadı. Sonra 5K'lık bir pot taktık (sarı(12V)- siyah(0V)- 1 nolu terminal, ENTERESAN'dır öbürü gibi yeşil siyah bağlantısı olmadan çalışıyordu ve 4 nolu terminal topraklı DEĞİLKEN, koruma yoktu ve kapanmıyordu. Bunda da korktum ve kapattım.

Birşeyler öğremnebilirmiyim diye bazı araştırmalar yaptım ama MALESEF birşey elde edemedim.

Aaa, söylemeyi unuttum, 12V üzerindeki voltajlarda yük bağlayınca YIĞILMA oluyordu, her iki PSU'da da oldu. 22V-23V, 10W (on vat) yükleyince 15V-16V'a düşüyordu, 12 volt ve altında düşme bu kadar bariz değildi

Tecrübeli arkadaşlar merak etmesin, enerjiyi 100W'lık ampul ile veriyorum, çok teknik yazamadığım için de kusura bakmayın, Cesaret bulup PSU'ları tekrar ele aldığımda olan biteni sizlerle paylaşırım, tabii var ise sizin de youmlarınızı bekliyoruz.

ATX PSU modifikasyonu ile ilgili bir konu daha var, onu da bir sonraki mesajda anlatırız. ATX 24V'a nasıl çıkar.



Merhaba,

Paylaştığınız detaylardan anladığım kadarıyla hem voltaj yükseltme hem de koruma devresini devre dışı bırakma süreçlerinde PSU'nun davranışı biraz öngörülemez hale gelmiş. KA7500/TL494 tabanlı ATX SMPS'lerde bu tip modifikasyonlar teoride mümkün olsa da, koruma devreleri sadece aşırı voltaj veya akımı engellemek için değil, aynı zamanda kararlılığı sağlamak için de kritik rol oynuyor. O nedenle 4 numaralı bacağı topraklayarak korumayı kaldırdığınızda voltaj "gezinmesi" aslında beklenen bir durum — geri besleme dengesiz kalıyor.

Yaşadığınız ikinci durum (yeşil-siyah köprü olmadan çalışması, koruma devresi bağlı değilken de kapanmaması) muhtemelen devre üzerinde standby/PS_ON hattının veya koruma sinyalinin "kilitli açık" hale gelmesinden kaynaklanıyor. Bazı direnç değerleri ve pot bağlantıları, KA7500'ün dahili referans ve kontrol pinlerini normal dışı seviyelere çekerek bu etkiyi yaratabiliyor.

Yük bağlandığında yüksek voltajlarda yığılma ise tamamen güç katının tasarımıyla ilgili — ATX PSU'lar 12V hattı için optimize edilmiştir, 20V+ seviyelerde transformatörün verimi ve diyotların/swiching MOSFET'lerin kayıpları ciddi şekilde artar, bu yüzden voltaj düşer.

Bence bu modifikasyonları yaparken şu noktaları dikkate almakta fayda var:

Koruma devresini tamamen kaldırmak yerine sınırlarını değiştirmek daha güvenli olur.

Yükseltilmiş voltajlarda çıkış filtreleri (kondansatör voltaj değerleri) uygun olmalı.

Yüksek voltaj altında "gezinme" ve "yığılma" genelde geri besleme ve güç katı sınırlarından kaynaklanır.

İsterseniz size 24V'a çıkarmanın daha kararlı bir yöntemini, hem korumayı koruyarak hem de geri beslemeyi stabilize ederek adım adım anlatabilirim.

İsterseniz önce 4 nolu pinin güvenli sınırda nasıl ayarlanacağını anlatarak başlayabilirim.




mehmet2025

Olan olmuştur,
olacak olan da olmuştur.
Olacak bir şey yoktur.
---------------------------------------------
http://www.mehmetbilgi.net.tr
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.tr "CC BY"

sozdil

İki adet atx ps hurdaya çıkarınca biraz tamir etmeye çalışıp beceremeyince ara vermiştim. Tekrar başladık, herkese tekrar merhaba. Tabi acemi olduğumuzdan matkap test taraftan delmeye kalkınca veya pcb deliğine bir parçayı zorla sokmaya kalktiğınızda, devre yolları kalkıyor.
Tekrar hatırlatayım, ben bunları bir işe yaraması amacı ile yapmıyorum, biraz keyifli vakit geçirip, biraz da öğrenmek için yapıyorum.
Geçenlerde bilgisayarcıdan, bozuk diye bir tane aldım, giriş doğrultma diyotları yanmış ve sigortası atmış demişti,  değiştirdim çalışmadı, mosfetkerden biri ve hızlı diyotların hepinin bozuk olduğunu farkettim, hepsini değiştirdim yine çalışmadı. Hemen açılıp kapanıyordu, biraz uğraştım ama sonunda HURDA kutusuna kondu.

TL 494 veya KA7500 birinci bacak projesinden vazgeçip, atx güç kaynağını 24 volt yapıp, regülatör ile ayarlamaya geçtik.

Hepiniz mutlaka biliyorsunuz, 24 voltu mavi kabloyu (-12V), toprak niyetinine kullanıp, sarı ile 24 volt alabiliyorsunuz ama, ancak 0.5-1.0 A akım çekebiliyorsunuz. Bu akımı arttıralım dedik, yani, sarı (12V) için belirtilenin yarısına çıkaralım dedik. İki tane yaptık, çalışıyor, YÜK olmadığı için yükte deneyemedim. İlki çok da cicili bicili odu, ana anahtarı açınca KIRMIZI led yanıyor, yei ile siyaha da anhtar bağladım, onu açınca da YESİL led yanıyor.

Çok uzun yazdık, nasıl yaptığımızı, bir sonraki mesaja bırakalım.

sozdil

Yazarken, elektronik temayülerine uygun omayan birey yazarsam, umarım affederiniz.
Mavi kablo (-12V), sarı kablo (+12V) ile aynı trafo tellerinen çıkıyor. Sarı olan (+12V), HIZLI ve yüksek amperli diyotlarla (soğutucuya bağlı), artısı doğrutumu olan, mavi olan da, ŞOTKİ diyotlara (pcb üzerinde), eksisi doğrultumuş olan.
Sadece MAVİ kablo hattını tadil edeceğiz, yani bu hat üzerindeki düşük amperli kısımlar.

Bunlar,
- PCB yolları, lehim ile kalınlatırıcak
- Diyotlar, yüksek ampere dayanıklı olanlarla değiştirilecek
- Kapasitör(ler) büyütülecek
- Choke (lar) büyütüecek.

Devamı var.....

sozdil

İlk yaptığımı şu şekilde yaptım.

PCB yollarını takip ederek bulmak benim için KOLAY olmadı ama sonunda becerdim. Choke yoktu. İlk önce DİYOTLARI buldum. 5-6 tane güç kaynağı incelediğim için, şöyle söyleyebilirim,

HEPSİNDE 3 diyot var, küçük diyotlar, muhtemelen şotki. Eksi (-) geçirim için TERS bağlanmışlar. İlk ikisi PARALEL sonraki onları takip ediyor. Paralel olanların yerine 1 adet "F16C20A TO-220 Fast Recovery Diode" kullandım. Üçüncüsünün yerine CAMPIR taktım. Yapanlar öyle yapmıs.

Yüksüz çalıstırmayı denedim çalıstı.

1 Kapasitor vardı, özellikerini hatırlamıyorum ama küçüktü. Yerine +12V (sarı) hattakinin aynısını taktım.

Yüksüz çalıstırmayı denedim çalıstı.

PCB kaplamasını tiner, aseton, metanol, etanol ile çıkarmayı denedim, OLMADI. Zımpara ile birazını çıkardım, ama bazı yollar çok ince, hasar veririm diye korktum. Bıraktım ama kalınlastırma özeikle İNCE yollar için gereki. Napacağız düünüyoruz. Zımparaladıklarımı lehim ile kalınlatırdım.

Yüksüz çalıstırmayı denedim çalıstı.

Sonra açıp kapama (PS) için ANAHTAR, stand-by (SB) için KIRMIZI LED, power good (PG) için YESIL led taktım.

Henüz yükte denemedim, zaten yoları kalınlastırmadan doğru değil. Tabii MAVİ kabloyu da değiştirdik ve kalın birşey taktık.

İnternette POPÜLER izlenen bir arkadas 24V 10A diye iki video yayınlamış, mosfet ve pot ile voltaj ayarı koymuş.

-12V (mavi hattı kullanmış, kablo kalınlığı dahil hiçbir tadilat yapmadan 6.5A çekmiş ve el ile OK işareti yapmış. İkaz etmişer ama, böyle de olur demiş. Siz güç arttırımı ile ilgili herhangibir tadilat yaptığınızda, MAKSİMUM YÜK altında 1 SAAT çalıştırmanız lazım ve bu sürede hiçbir duman, şerare, plastik erimesi, yanık kokusu, garip sesler, vs,vs anormallik farketmemeniz gerekli. Bazıları yarım saati de yeterli buluyor ama emniyetli olakta fayda var.

Asagıdaki videolarda faydalı birşeyler bulabilirsinz.

https://www.youtube.com/watch?v=biFFUR0Mk0o

https://www.youtube.com/watch?v=Kfx2d4d-oko






sozdil

Tabii sizleri bilgilendirirken önemli birşeyi unutmuşuz. Yaşlanınca unutkanlık ve öğrenme kabiliyeti azalıyor. Bir de 12, 5 ve 3.3 V'un, Trafo sonrası, soğutucu üzerindeki hızlı diyotlarla doğrultulmasından sonraki ANA CHOKE var. -12V da, bu choke'a sarılı ve ince bir tel. Teli ölçüp, 2-3 amper taşıyabileceğine kanaat getirmiş, hem tembelliğimden, hem de choke'u sökersen elime yüzüme bulaştırırım diye, olduğu gibi bırakmıştım. Aslında bu -12 hattının sargısının da sökülüp, 12V hattı gibi aynı kalınlık ve turda sarılması gerekli.

İkincisinin tadilatına gelince,

İkinci PSU'nun, -12V hattında, küçük bir choke'u vardı ve kapasitör yoktu. Biraz fantazi yapayım diye soğutuculu hızlı diyor yerine, elimde 5A'lik şotki diyorlar vardı. Paralel olan iki adet diyotu bunlarla değiştirdim, sonraki diyotun yerine de CAMPIR koydum.

Yüksüz test ettim ÇALIŞTI.

Küçük choku da söküp. onun yerine de bir CAMPIR koyup, yine yüksüz test ettim çalıştı.

Kendimde cesaret bulursam ana CHOKE'u da söküp -12V hattının sargısını da daha kalın bir tel ile değiştirmeyi yani +12V hattı gibi yapmayı düşünüyorum.

Bu tadilat gören her iki PSU'da da biraz zor da olsa, diyotlara ulaşıp sökebildim ve değiştirdim. Zorluk diyotların bazılarının ANA CHOKE altına doğru konumlanması idi. İnternette gördüğüm bazı resimlerde, bu diyorların bazıları, ANA CHOKE'un altında olabiliyor, bu durumda diyotları tadil etmek için CHOKE'un sökülmesi gerekli. Henüz tadilatına başlamadığım bir PSU'da böyle bir durum var.

LM317 ve IRFP250 mosfet ve 10K bir pot ile BASİT bir voltaj ayarlama düzeneği yaptım. İnternette özellikle YOUTUBE'da bu konuda çok video var, yanlız bazıları iyi çalışmıyor. Maksimum'da 24V, 21V'a, 12V, 9V'a, 5V da 1.5V'a düştü. 5K,10K ve 20K pot denedim, pek birşey farketmedi, LM317 ye 220, 240, 330 ohm direnç taktım, yine birşey farketmedi veya ben farkedemedim. Tabii bunları cicili bicili şekilde lehimleyerek söküp taktık ve bir gün uğraştık. Bir bredbordumuz olsa idi daha çabuk yapabilirdik. Emekli olunca para harcamak ZOR GELİYOR.

sozdil

Ben teknik konular dışında bir şey daha unutmuşum, aslında çok önemli.

Herhalde 40 senedir bazı sitelere üye olup birşeyler paylaşma isterim. Üyeliğin ve ilk mesajların hemen başlangıcında, YENİ ÜYEYE bu kadar çok destek yardımı gelen bir siteye İLK DEFA rastlıyorum. Destek veren ve teklif eden arkadaşlara ÇOK TEŞEKKÜR ediyor ve bu siteyi kuran arkadaşları kutluyorum.

Kusuruma baklamayın bunları yazmakta geç kaldım ama birkaç rahatsızlığımdan dolayı, kısa dönem unutkanlığım var. Umarım affedersiniz.

Bir örnek vereyim, çok güleceksiniz,
Sanıyorum yazın temmuz veya ağustos ayı idi. Su ATX GÜÇ KAYNAGI işine çok ara verdik, tekrar bir başlayalım çalışmalara dedik ve kendimizi İNTERNETE attık. Youtube'a fazla güvnmem, konuyu GERÇEKTEN BİLEN birilerinin sitelerini veya forumlarını bulmaya çalışırım.
Gezinirken bir sitede, YENİ BİR ÜYE'nin mesajı çıktı karşıma. Okuyunca, "ulan herife bak, sanki benim kafamın içini okumuş, benimle aynı şeyleri yapmış ve niyeti aynı" diye düşündüm. Mesajları okumaya başlayınca, birşeyler hatırlayıp, ben buraya daha önce girip okumuş gibiyim diye düşündüm. Hatta isim olarak benim kullandığım yaygın ismi kullanıyordu.

Bir arkadaşın, "yapmak için uğraşacağına, parayı bastır, satın al, başın ağrımaz" veya benzeri düşünceli mesajını görünce, bir anda JETON DÜŞTÜ ve birşeyleri hatırlamaya başladım.

Biraz düşününce bu siteye üye olduğumu, mesajların da bana ait olduğunu hatırladım.

Yaşlanınca böyle oluyor.



sozdil

ATX güç kaynağı çalışmalarımız devam ediyor. Bir KA7500 çipli olanı, 1 numaralı bacağını 12V ve 5V sense hatlarından ayırarak, 12V, toprak ve 1 nolu bacağa bir pot bağlayarak ayarlı yapmaya niyetlendim. Daha önce bir tanesine yapmıştım.
 
Birkaç sene önce 30TL'ye aldığım, birçok tamir görmüş 250W'lık bir PS vardı. Test ettim çalıştı, herşey normaldi. Birkaç hesap yapıp kendimizce birşeyler yapalım dedik, birşeyleri söktük, taktık olmadı, tekrar eski haline getirip test ettik, çalıştı.
Birşeyleri söküp takarken, kartın kasaya, fana ve birsürü kabloya bağlı  olması işleri biraz zorlaştırdığından, Fan, kasa ve Kabloları SÖKTÜM.

Test ettim ÇALIŞMADI.

Benzer bir durum 5-6 sene önce de başıma gelmişti. Eskiden Kabloları keser, üzerlerini sıcak yapıştırıcı ile izole ederdim, yakışıklı olsun diye fazla kabloları sökelim demiştik ve çalışmamıştı.

3-4 tane daha önce kablosunu söktüklerim vardı, onlarda bir sorun olmadı.

Bu çalışmayanda 220V var, sigorta OK anck SB'de bile voltaj YOK.
Kabloları sökerken lehimleri yayıp kısa devre yaptığım yer var mı diye inceledim bir sorun bulamadım, Bazılarında SENSE hatları oluyor, (aynı renkte daha ince kablo ve başka yerden çıkıyor), genellikle 3.3V (turuncu) hattında oluyor ama eskilerin 5V ve 12V'larında da vardı diye hatırlıyorum. Bazı PS'ler aynı renkteki bu sense hatlarını birbirine bağlamasanız da çalışıyor, bazıları bu bağlantıyı yapmazsanız çalışmıyor. (yeşil ve siyah gibi) Bu çalışmayanda SENSE kabloları YOKTU.

5V hattına 10W, 10R yük bağladım, yine çalışmadı.

Konu hakkında yardımcı olabilecek bir arkadaş var mı?

sozdil

#30
Çalıştığım fabrikalarda, bazı kartları elektronikçi arkadaşlar, kartların baskı devreleri iyi gözüksün diye pisten kirden arımdırmak için bulaşık deterjanı ile yıkarlardı, ben de biryerlerde BULAŞIK MAKİNASINDA yıkanabileceğini okumuştum. İlk önce elle yıkadım, iyi olmadı, sonra bulaşık makinasında. Tabii, İYİ KURUTMAK gerekli. 220'ye bağladık, SB çalıştı, ancak diğerlerinde voltaj geziniyordu. Harhalde 5V ve 12V feedback hatlarında bir sorun var diye düşündüm, birşey bulamadım. Çalıştırmak için, tekrar 220'ye bağladım, bu sefer SB de 5V civarında gezinmeye başladı ve diğerleri de çok düşük 5V,3V,1V civarında geziniyorlardı, sinirlendim hurda kutusuna attım.
Elimde eskilerden kalma HP güç kaynağı vardı, ele onu aldım, muhtemelen pentium bilgisayar zamalarında kalma. 3.3V (kahverengi) ve 5V (pembe) hatlarında SENSE hatları var. Acaba bağlantıları koparırsam çalışmayı durduracak mı diye kabloları kestim, ÇALIŞMAYA DEVAM etti.
İnternette biryerlerde bu SENSE kabloları ile ayar yapıyorlardı, bakalım orayı tekrar bulabilecekmiyim.

sozdil

İnternetteki SENSE kabloları ile ayar anlatan yeri buldum.

https://hardforum.com/threads/psu-mod-guide-how-to-adjust-you-voltage-lines-and-list-of-psus-with-internal-pots.765175/

Anlatılan PSU çok eski, bizdekinden farklı olarak 12V hattında da bir SENSE kablosu var. Bir Fikir verdi ve çalışmaya başladık.

3.3V sense kablosunu kestiğimizden toprak ile arasına 22 ohm direnç taktığımda, 3.6 V'a çıktı. 12V ve 5V değişmedi. Tabii bu denemeyi 1M direnç ile başladığımızdan, 22 ohm'u bulana kadar herhalde, azaltarak 25 direnç ile test ettik.
5V sense kablosunu da kesmiştik, ona da bu sefek küçük dirençten başlayalım dedik, 7-8 denemeden sonra 680 ohm'da 5.5V'a çıktı. Her iki hatta da voltaj takribi %10 artınca PSU kapanıyordu. Bir başka deyişle, bu dirençlerden küçük kullanıldığında, PSU kapanıyordu.

5V sense hattına taktığımız 680 ohm direnç, aynı zamanda 12V hattının da voltajını 13.5 V'a arttırdı 3.3V hattında birşey değişmedi.

Çok ağır bir PSU idi, şimdikilerin iki katından fazla. İçini açtım, çok kalabalık görünce, gözüm KORKTU ve kapattım, biraz da tembellik var tabii. Şimdikileri, 4 vida ile söküp içini açabiliyorsunuz, bunu açmak için 8 vida söküyorsunuz. Kartı çıkarmak için sökülecek vida sayısı da 8-9 tane olunca, cazibesini kybetti.

sozdil

Alıntı yapılan: mustafaaxu - 18 Nisan 2024, 09:19:070 ila 30 volt 0 ila 20 amper ayarlı yapabilirsen
deneyimlerini paylaşırsan güzel olur
Bu konu benimde ilgimi çekiyor sanırım Tl 494 ve Tl 431 işin temeli
dediğiniz gibi aslında 5v+15v =20 volt ac alıp kullanmak ta mantıklı
kolay gelsin

Mustafa bey,

Birkaç youtube RUS videosu seyrettiğimi hatırlıyorum, nasıl olduğunu tam hatırlamıyorum ama 30V ve 10A'in üzerine çıkarak hem volt hem de amper ayarı yapabiliyorlardı. Bir ara arayıp bulup adresini yazarım.

Ben tabii elektronikçi olmadığımdan, birçok şeyi bilemiyorum. Yapılanı sizler biliyor olabilirsiniz, ben yine aklımda kalanı anlatayım.

Sanıyorum 250W'lık bir ATX güç kaynağı, tl494 (veya KA7500) var, komparatör ne hatırlamıyorum ama lm339 olabilir.
STAND-BY hariç güç kısmını (3.3,5.0, 12.0, -5.0, -12V) tamamen söküyorlar, ve 12V hattını, 30V taşıyacak şekilde döşüyorlar. Tranzistör( veya mosfet), trafo, hızlı diyot(şotki) değişmiyor. Sonra ne olduğunu hatırlayamadığım birşeyler yaparak, volt ve akım ayarlı hale getiriyorlar. Hatta bu ruslardan birisi bu değişiklikleri yapıp güç kaynağını satıyordu. Ben becerebileceğimi düşünmediğimden pek alıcı gözü ile izlememiştim. Arayıp bulup adreslerini burada yayınlarım.






 

sozdil

Alıntı yapılan: sozdil - 12 Aralık 2025, 12:30:08Mustafa bey,

Birkaç youtube RUS videosu seyrettiğimi hatırlıyorum, nasıl olduğunu tam hatırlamıyorum ama 30V ve 10A'in üzerine çıkarak hem volt hem de amper ayarı yapabiliyorlardı. Bir ara arayıp bulup adresini yazarım.

https://www.youtube.com/watch?v=ygLMY6TrCcE&list=WL&index=13&t=20s

Türkçe altyazılı yapılabiliyor.
 

sozdil

Alıntı yapılan: sozdil - 12 Aralık 2025, 12:30:08Mustafa bey,

Birkaç youtube RUS videosu seyrettiğimi hatırlıyorum, nasıl olduğunu tam hatırlamıyorum ama 30V ve 10A'in üzerine çıkarak hem volt hem de amper ayarı yapabiliyorlardı. Bir ara arayıp bulup adresini yazarım.

 https://www.youtube.com/watch?v=oGUfY_5oU48&list=WL&index=8

Konuşma İNGİLİZCE, altyazılar da TÜRKÇE yapılabiliyor.

sozdil


sozdil

Bizim ANTİKA sayılabilecek HP atx güç kaynağını kurcalamaya cesaretimiz yetmediğinden, HURDA kutusuna attığımız, çalıştığı halde kabloları söküldükten sonra çalışmayan ve incelemek için BULAŞIK MAKİNASINDA yıkadığım kartı tekrar önümüze aldık.
Avometre ile ölç, kabloları kıvırarak bağla yerine, yeşil-siyah kabloya bir anahtar, mor-siyah kabloya bir kırmızı led, gri-siyah kabloya da bir yeşil led taktık.
Bağladık 200V'a, hareket yok, kırmızı bile yanmadı.
Fırçala, kazı, sök, tak, 15-20 dakika sonra kırmızı yandı, 2-2-5 saat sonra yeşil yanıp sönmeye başladı, yani sürekli yanmıyordu, Geceyarısına doğru da YEŞİL SÜREKLİ YANMAYA başladı. Ölçtüm, bütün voltajlar vardı. SEVİNDİK.
Yeşil yanıp sönmeye başladığında, lm339'dan süphelendim, biraz biliyordum, dörtlü bir komparatördü, ancak gittim, nedir? nasıl çalışır, hangi bacağı ne diye biraz çalıştım, pek bi işe yaramadı. Anlamadım da zaten.
Tek bulduğum ARIZA, 5V kablo bakırının, komparatöre giden, ince sense hat bağlantısı, pertinaksdan kalkmış ve sense hattı kopmuş gibi idi. Lehimi biraz sense hattını üzerine yayınca, güç kaynağı çalıştı.

sozdil

Hazır istim üzerindeyken, -12V hattındaki (mavi) küçük şotki diyotları söktüm, paralel olan iki taneyi 5A'lik şotki diyotlarla değişirdim, üçüncüsüne CAMPIR taktım.
Test ettim, kırmızı led yanmadı yani SB yoktu. Nasıl sinirlendiğimi anlatamam, küfürler gırla giderken bir anda SERİ LAMBA kendi kendine yandı söndü ve kırmızı led yandı, yani kendi kendine SB gelmişti. Yeşil-siyahtaki sviçi açtım, yeşil led (gri-siyah, PG) de yandı. Voltajları ölçtüm, güç kaynağı çalışıyordu.
Biraz inceleyince SB hattındaki KAPASİTÖRÜ, daha önce tamir yapan değiştirmiş, etrafındaki elemanlar da yatık olduğundan, muhtemelen EBAT ve KAPASİTESİ büyük bir kapasitör takmış diye düşündüm. Bulunduğu yer çok kalabalık olduğundan kapasitörün üzerini okuyamadım ama elektronikten pek anlamadığım için doğru mu yanlış mı bilemiyoum ama kapasitör büyük, dolması biraz zaman alıyor diye düşündüm.
8-10 kere açtım kapadım bir sorun çıkmadı.
-12V hattındaki 480nF kapasitörü de 1000nF ile değiştirdim, tekrar test ettim, herzamanki gibi seri lamba yandı södü fakat yine çalışmadı, yani SB yoktu.
Bu sefer sinirlenmedim, 15-20 saniye bekledim, Seri lamba kendi kendine tekrar yandı söndü ve kırmızı led yandı. sviçi açtık yeşil led de yandı. Yine 8-10 kere açtım kapadım, bir sorun çıkmadı.
Lehim sonrası birşey oluyor, zaman ile alakalı olduğu için, ben bir kapasitör problemi olabilir diye tahmin etim, ama doğru mudur, nasıl bulurum, hiçbir fikrim yok.
Bakarsınız bir cesaret gelir, ana CHOKe'u da söker, ince olan -12V sargısını da kalın tel ile sararım. İyi ki kalın telim yok, yoksa elime gözüme bulaştırabilirdim.

dede_salih

Alıntı Yapİyi ki kalın telim yok, yoksa elime gözüme bulaştırabilirdim

Öyle deme. Bu işler bu şekilde öğreniliyor. Sadece primary tarafla oynarken dikkatli ol yeterli.

PCB üzerinde numara, sürücü entegreleri, anahtarlama elemanları v.b. gibi bilgileri yazarsan yardımcı olmaya çalışırım. Şemasını bulabilirsek daha rahat kurcalariz. Şahsen benim ilk yaptığım şey uygun şema aramak oluyor.

Aşağıdaki linkte birçok ATX smps şeması mevcut. Aynısı olmasa bile yakınını bulabilirsin.
ATX Şemaları

İyi çalışmalar.

sozdil

Sevgili DEDE_SALİH, şemalar ve yardım teklifi için çok teşekkürler. Acaba yanlış birşey mi yazdım da yardım alamıyorum diye düşünmeye başlamıştım. Neyse dün akşam yine KÖTÜ bir aksamdı.
Mutlu bir şekilde, bulaşık makinasında temizlenen ve yavaş açılam PSU'nun başına gittik, -12Vda dahil olmak üzere GÜZEL ve  KALIN kabloları lehimledik. Taktık 220'ye, KIRMIZI LED yandı. Yeşil-siyah swiçi açtık, TIK YOK. Nasıl olsa yavaş açılıyor diye beklemeye başladık, bekleye bekleye AĞAÇ oldum, yeşil bir türlü yanmadı, yani PSU açılmıyordu. Defalarca kapattım açtım, NAFİLE.

Bizim KAPASİTÖR YAVAŞ DOLUYOR farazyesi anlayacağınız çöpe gitti. Zaten KOMİK gibiydi.

Bir korumayı kaldırayım, ne olacak dedim. Bir kablo aldım, bir ucunu KA7500'ün 4 nolu bacağına, diğer ucunu da toprağa değdirince, ÇIT diye bi ses geldi. Hala SB çalışıyordu, çıt nereden geldi diye aradım taradım, rengi değişen, patlayan, kopan birşey göremedim. Tamam, atık kesin HURDA KUTUSUNA gidecek dedim.

En çok üzüldüğüm, -12V hattınan yüksek amper almak için DİYOT'lar ve KAPASİTÖR'ü değiştirdiğim oldu.

Bugün bizim KÖYCEĞİZ'de PAZAR var, hanım birazdan beni pazara yollar, sonra yeni bir hurda yaratmak için başka bir tane PSU mu kurcalarız yoksa ÇIT SESİ ne demek? onu mu bulmaya çalışırız.

Bir rahatsızlığımdan dolayı ELLERİM iyi çalışmıyor, küçük şeyleri zor tutuyorum, çok da güçsüzler, o nedenle bir aksilik olmasın diye PRIMER tarafı, kazara elim değerse diye BANT ie kapatıyorum. Lastik eldiven denedim iyi olmadı. Güzel bir SERİ lamba yapmıştım. 220 giriş fişi IŞIKLI ve ANAHTARLI, SERİ LAMBA ünitesi de IŞIKLI ve ANAHTARLI. Seri lamba oarak 100W dirençli ampul, ışığı için de 5W led ampul kullanıyorum.