TP4056 hakkında bilgi

[07 Osman]

Arkadaşlar merhaba,

Aşağıdaki saatin aynısından var hem 2 adet AAA pil hem de dc 4,5 volt beslemesi var. Piller saati, dc besleme de, aydınlatma ve projeksiyonu besliyor. Ama nedense piller çok çabuk bitiyor. Oraya şarjlı pil koysam da dc besleme pilleri şarj etmiyor.

Neyse gelelim esas soruma, elimde bir adet 1500ma cep telefonu, bir adet de 4000ma tablet bataryası var. Bunlardan birisi + tp4056 + step down modül ile  şarjlı bir  batarya sistemi yapmak istiyorum. Aydınlatma için gereken dc beslemeyi de tp4056 nın girişinden almak istiyorum.

Bu nedenle de 5 voltluk bir besleme sürekli olarak hem bataryayı şarj ediyor hem de saat için aydınlatmayı sağlıyor olacak. Bu bağlamda bataryanın sürekli şarj alıyor olması ona sorun yaratır mı, yoksa tp4056 bu gibi durumda (batarya ful dolu olduğunda) şarjı keserek bataryayı koruyor mu ?
 

[mgozalan]

Merhaba üstadım,
Tp 4056 ile lityum ion pil olduğu sürece şarj edebilirsin,akıllı şarj ve deşarj korumalı oluyor.ben bir çok uygulamada kullandım sorun yaşamadım.pilin kapasitesine göre şarj akımını ayarlarsan daha sağlıklı olacaktır.

[seron]

Sorun olmaz.

Ama batarya her zaman "yavaş şarj" modunda şarj olacak bilgin olsun.

5Volt, sadece yavaş şarjı destekler. Ayrıca 4056 da sadece 5V ile çalışıyor. Girişe daha fazla veremezsin.

Bu durumda batarya hatırı sayılır bir süre şarjda kalmalı.

Günümüz telefonlarında şarj nasıl?

Telefon, şarjı bataryanın durumuna göre başlatır. Mesela tam bitikse, yavaş şarj ile başlatıp önce pile hasar vermeden şarja hazırlıyor. Daha sonra standart şarj prosedürü başlıyor. Telefonun şarj adaptörü orjinal olmalıdır. Bunu taktığında, telefon şarj adaptörünün içindeki çip ile konuşuyor. Duruma göre 5V-9V-12V uygulayarak hızlı şarj uyguluyor. Orjinal olmayan şarj adaptörü kullandığın zaman telefonun yazılımı farklı olduğu için, hem şarj adaptörü hem de telefon zarar görebiliyor. Görmese bile, telefonun içindeki bir çip, taktığın şarj adaptörünün orjinal olup olmadığını tespit ederek hafızasına logluyor ve ilerde servise götürdüğünde orada anlıyorlar ve garanti varsa iptal, yoksa "kullanıcı hatası" basıp gönderiyorlar. Buyur burdan yak.

[07 Osman]

 O zaman zaten klasik 5v 1000ma lık bir cep telefonu şarj aleti kullanacağım için hiç sorun olmayacak. Birde yavaş şarj modunda olması benim de işime gelir. Şarj cihazı hiç çıkmayacak ki, sürekli takılı kalacak.

[07 Osman]

Ürünü aldım, 1500 mah batarya ile taktım, araya step down converter koymadan da çalışabilirdi ama o zaman 4.1 volt falan veriyor. Bir süre çalıştırdım ama yine de cesaret edemedim ve LM 2596 ile 3.2 volta ayarladım şimdilik bir sorun yok bakalım.  Aslında LM 2596 yı oraya harcamak yerine  10 ohm 1 wattlık bir seri dirençle işimi basit bir şekilde görebilirdim belki. Ama ben garantiye gittim sanırım.

[seron]

Direnç olmaz.

Hassas cihazlarda voltaj stabilizasyonu çok önemlidir. Direnç kirşof kanununa dayanarak üzerine voltaj düşürse de bu bir voltaj regülasyonu değildir. Doğru olanı yapmışsın.

[07 Osman]

Eski konudan devam edelim o zaman, yeni bir konu açmaya gerek olmasın.

Proje aynı mantık,  bildiğiniz üzere evlerdeki ankastre fırın saatleri her elektrik gidip geldiğinde ayarı bozulur ve sen müdahale edene kadar yanar söner. Bu görüntü benim sürekli canımı sıkıyor.

Ankastre fırının saat ve display enerjisini ayrı bir batarya ile besleme fikri nasıl durur yukardaki aynı mantık (Adaptör + tp4056 + li-ion üçlemesi) ile.   

[seron]

Harika bir fikir. Eğer garantisi bittiyse yap derim.

DİKKAT! Doğal olarak fırının içi çok sıcak olacak. Devreyi ve pili çok iyi yalıtmak gerekecek ısıya karşı. Bunu yapabileceksen tabii ki yap.

[07 Osman]

Garanti bitti tabiiki. Bir ara kartın resmini çekeyim de burada beyin fırtınası yapalım.

[sozdil]

Bunu taktığında, telefon şarj adaptörünün içindeki çip ile konuşuyor. Duruma göre 5V-9V-12V uygulayarak hızlı şarj uyguluyor.

3.7V'luk bir pile, hızlı şarj için, 5V-9V-12V uygulanmasını biraz daha açıklayabilirmisiniz?

 

[seron]

Üzerinde 3,7V yazan bir pil, aslında 4,2V değerindedir (tam dolu voltaj değeri). Bu nedenle lion-lipo gibi piller aslında 4.2V'dir.

Şarj, pil gerilimi ile kaynak gerilimi (Vs) arasındaki fark sayesinde mümkün olur.

Aradaki bu fark, şarj akımını belirler. Şarj akımı da şarj süresi ile ters orantılıdır.

Tcharge = ( Cbatt . Vfull ) / ( Vcharge . Icharge . n )

Mesela;

Pil: 4,2V ----> Adaptör: 5V -----> Aradaki fark 0,8V. Bu küçük fark nedeniyle şarj akımı sınırlı olacak, şarj süresi uzayacaktır. Bu uzun süre dolayısıyla telefonun başında daha fazla beklersiniz.

Günümüzde akıllı telefonların pilleri (batarya değil, pil denir ona) 4000-5000mAh kapasitelidir. Bu, çok yüksek bir kapasitedir. Böyle bir kapasitenin şarj edilmesi için yüksek akıma ihtiyacımız vardır. Mesela 5V'de en fazla 500mA ile şarj edebiliyorsak, 9V'de 1000mA ile şarj edebiliriz, bu da şarj süresini kısaltır.

Firmalar, büyüyen batarya kapasitesinin neden olduğu bu olumsuzluğu gidermek için şu iki yönteme başvururlar:

- Daha yüksek voltaj uygulama
- Darbe şarjı yöntemi

Daha yüksek gerilim uyguladığınızda, pile akacak elektron miktarı (coulomb cinsinden) daha da artar. Yani pil daha yüksek amperde, daha hızlı şarj olur. Ne var ki bu yüksek akımla şarj etme işi bataryaya zarar verebilir.

Darbe şarjı yöntemi burada devreye girer. Pil ve bataryalar, temiz DC ile şarj edildiklerinde gazlanma miktarı artar. Ayrıca, elektrik elekronlarının plaka yüzeyinde dengeli şekilde kaplanmaması sorunu ortaya çıkar. Yüksek amperli şarj, pilin ömrünü çürütür. Isınmasına neden olur. Yangın riskini arttırır. İşte darbe şarjı, bütün bu olumsuzlukları minimize ederek sorunları ilaç gibi çözer. Bu sebeple yıllardır cihazlarda darbe şarjı yöntemi uygulanmaktadır.

Telefonlarda şarj geriliminin büyümesinin şarj akımını da büyüteceğini ve 4-5 bin mAh bataryayı bir gün boyunca şarj etmekten kurtaracağını şimdi anlamış olmalısınız. Gelelim işin adaptör kısmına.

Standart bir USB portu 5V olarak bilinir. Bu bir standarttır. Böyle olmalıydı, biz de böyle biliyorduk. Ancak gelişen teknolojiyle ihtiyaçlar değişince, telefon üreticileri bu büyük kapasite/yavaş şarj dengesizliğini bertaraf edebilmek için bu standartı bozdular ve kendi ürettikleri telefonların yanında gelen adaptörlerin USB çıkışlarını "AKILLI" yaptılar. Yani telefon ne istiyorsa o kadar Voltaj verebilecek şekilde.

Adaptörün içinde bir sistem vardır. Telefon, bataryanın durumunu kontrol ederek, adaptöre "bana başkamak için şu kadar voltaj ver" der. Adaptör de o voltajı verir. Bataryanın durumuna göre bu voltajı arttırıp azaltabilir (ısı, vb gibi diğer faktörler).

Bir telefon, içindeki yazılım sayesinde kendisine takılan adaptörün orjinal mi başka marka mı olduğunu bilir ve bunu kaydeder. Servis bu kayıtları görür.

Eğer telefonunuza çakma marka veya başka bir markanın şarj adaptörünü takarsanız, telefonun içindeki çipler anında hasar görür. Bir kez takmak yeterli. Çünkü her adaptörün içindeki devre yapısı (data pinlerinin bağlantı şekli) farklıdır. Çip yapıları farklıdır. Telefonunuzla uyumsuz olduğu için telefonunuz cortlar ve garanti dışı kalır.

İnternette "yahu sadece bir defa başka marka taktım hemen garantiyi bitirdiler" diye ağlayan dayılar görmüştüm. Bu dayılar haksızdır. Telefonunuza ASLA AMA ASLA başka bir telefona ait adaptör takmamalısınız.

İşte 5V-9V-12V konusu böyle.

[ipli jeton]

Üzerinde 3,7V yazan bir pil, aslında 4,2V değerindedir (tam dolu voltaj değeri). Bu nedenle lion-lipo-lifepo gibi piller aslında 4.2V'dir.

Şarj, pil gerilimi ile kaynak gerilimi (Vs) arasındaki fark sayesinde mümkün olur.

Aradaki bu fark, şarj akımını belirler. Şarj akımı da şarj süresi ile ters orantılıdır.

Tcharge = ( Cbatt . Vfull ) / ( Vcharge . Icharge . n )

Mesela;

Pil: 4,2V ----> Adaptör: 5V -----> Aradaki fark 0,8V. Bu küçük fark nedeniyle şarj akımı sınırlı olacak, şarj süresi uzayacaktır. Bu uzun süre dolayısıyla telefonun başında daha fazla beklersiniz.

Günümüzde akıllı telefonların pilleri (batarya değil, pil denir ona) 4000-5000mAh kapasitelidir. Bu, çok yüksek bir kapasitedir. Böyle bir kapasitenin şarj edilmesi için yüksek akıma ihtiyacımız vardır. Mesela 5V'de en fazla 500mA ile şarj edebiliyorsak, 9V'de 1000mA ile şarj edebiliriz, bu da şarj süresini kısaltır.

Firmalar, büyüyen batarya kapasitesinin neden olduğu bu olumsuzluğu gidermek için şu iki yönteme başvururlar:

- Daha yüksek voltaj uygulama
- Darbe şarjı yöntemi

Daha yüksek gerilim uyguladığınızda, pile akacak elektron miktarı (coulomb cinsinden) daha da artar. Yani pil daha yüksek amperde, daha hızlı şarj olur. Ne var ki bu yüksek akımla şarj etme işi bataryaya zarar verebilir.

Darbe şarjı yöntemi burada devreye girer. Pil ve bataryalar, temiz DC ile şarj edildiklerinde gazlanma miktarı artar. Ayrıca, elektrik elekronlarının plaka yüzeyinde dengeli şekilde kaplanmaması sorunu ortaya çıkar. Yüksek amperli şarj, pilin ömrünü çürütür. Isınmasına neden olur. Yangın riskini arttırır. İşte darbe şarjı, bütün bu olumsuzlukları minimize ederek sorunları ilaç gibi çözer. Bu sebeple yıllardır cihazlarda darbe şarjı yöntemi uygulanmaktadır.

Telefonlarda şarj geriliminin büyümesinin şarj akımını da büyüteceğini ve 4-5 bin mAh bataryayı bir gün boyunca şarj etmekten kurtaracağını şimdi anlamış olmalısınız. Gelelim işin adaptör kısmına.

Standart bir USB portu 5V olarak bilinir. Bu bir standarttır. Böyle olmalıydı, biz de böyle biliyorduk. Ancak gelişen teknolojiyle ihtiyaçlar değişince, telefon üreticileri bu büyük kapasite/yavaş şarj dengesizliğini bertaraf edebilmek için bu standartı bozdular ve kendi ürettikleri telefonların yanında gelen adaptörlerin USB çıkışlarını "AKILLI" yaptılar. Yani telefon ne istiyorsa o kadar Voltaj verebilecek şekilde.

Adaptörün içinde bir sistem vardır. Telefon, bataryanın durumunu kontrol ederek, adaptöre "bana başkamak için şu kadar voltaj ver" der. Adaptör de o voltajı verir. Bataryanın durumuna göre bu voltajı arttırıp azaltabilir (ısı, vb gibi diğer faktörler).

Bir telefon, içindeki yazılım sayesinde kendisine takılan adaptörün orjinal mi başka marka mı olduğunu bilir ve bunu kaydeder. Servis bu kayıtları görür.

Eğer telefonunuza çakma marka veya başka bir markanın şarj adaptörünü takarsanız, telefonun içindeki çipler anında hasar görür. Bir kez takmak yeterli. Çünkü her adaptörün içindeki devre yapısı (data pinlerinin bağlantı şekli) farklıdır. Çip yapıları farklıdır. Telefonunuzla uyumsuz olduğu için telefonunuz cortlar ve garanti dışı kalır.

İnternette "yahu sadece bir defa başka marka taktım hemen garantiyi bitirdiler" diye ağlayan dayılar görmüştüm. Bu dayılar haksızdır. Telefonunuza ASLA AMA ASLA başka bir telefona ait adaptör takmamalısınız.

İşte 5V-9V-12V konusu böyle.

Lifepo4 pilin tam dolu voltajı 3.65V'tur.TP4056 modül ile şarj etmeye uygun değildir.

[seron]

Haklısınız hocam, hemen düzelttim.

[sozdil]

İpli Jeton ve seron'a verdiği bilgiler için teşekkür ediyoruz. Buralarda bir PİL ŞARJ konusu var mı? bir araştırayım. Orada devam etmek daha doğru olur. Bu konuyu farklı bir hususa yönlendirdiğim için özür diliyorum.

TP4056 konusuna gelince, MODÜL ile lityum fosfat pil arasına diyot koyarak maksimum şarj voltajını 3.60V-3.65V'a düşürsek olmaz mı? Bir de bütün TP4056 modülleri aynı mı? Bende iki değişik tip var, çalışma mantıkları nasıl bilmiyorum.

[dede_salih]

MODÜL ile lityum fosfat pil arasına diyot koyarak maksimum şarj voltajını 3.60V-3.65V'a düşürsek olmaz mı?

Olmaz. Çünkü diyotlarda gerilim düşümü sabit değildir. Çekilen akımla yada ısıyla değişir.
3.65V üstü LifePO piller için önerilmez.
Çözüm ise TP5000 v.b. şarj modülleri kullanmak. Fiyatları da oldukça uygun.

Bir de bütün TP4056 modülleri aynı mı? Bende iki değişik tip var, çalışma mantıkları nasıl bilmiyorum.

Aynı değil. Bazılarında pil koruma entegresi (dw01a) ve mosfetler olur.
Bu entegre ve mosfetler aşırı şarj, aşırı deşarj, kısa devre ve aşırı akım koruma görevleri gerçekleştirir.

[07 Osman]

Evet arkadşlar Siemens ankastre fırının kartının resimlerini koyuyorum. Besleme katını oldukça yüksek çözünürlükte çekmeye çalıştım. Besleme katındaki kompenentlerin değerlerini de yazdım.  Şİmdi burada sorunumu çözmek için nereye kaç volt vermeliyim.

Sanırım en son çıkıştaki kondansatörün ayağında ben 6,9 volt okudum, kart ve display ekran için yeterlimidir bu voltaj, yoksa ben yanlış yerlerde mi ölçüm yapıyorum.

[mehmet2025]

Çıkıştaki kondansatörün eksi ucuyla, MP174 (1) nolu pini arasında 5,1V - 6,0V okumalısınız. Entegrenin (2) nolu ucunda 2,5V olmalı.
Görebildiğim kadarıyla röle 6V.
L105 bobinini sökün ve C106 üzerinden 4V ile başlayın ve test ederek yükseltin.
Kontrolcü entegre üzeri okunmuyor, onun gerilimini takip edin.
Sorumluluklar size ait...

https://www.monolithicpower.com/en/mp174a.html

Ek:
6.0V'u geçmeyin.

[dede_salih]

Ben olsam LCD'nin aşağısında konumlanmış entegreye yoğunlaşırdım. Muhtemelen bu entegre lokal osilatörlü bir MCU. Saat ve LCD gibi bütün sistemi kontrol eden asıl aktör.
Bunun besleme bacağını bulup buraya pil bağlantısı yapmak daha sağlıklı olur. Buranın besleme gerilimi daha düşük olabilir. Buda pil için avantaj sağlar.
LCD ekran sürülmese de MCU beslendiği için saat hafızasını kaybetmez diye düşünüyorum.
TP4056 beslemesi de MP174 çıkışından alınabilir. Ancak şarj akımının direnç değişimi ile düşürülmesi gerekir. Çünkü bu küçük entegrenin çıkış peak akımı 660mA seviyesinde. Hem sistemi besleyip hemde pili şarj ederken zorlanmayacagi bir değerlerde çalıştırılmalı.
Tabi ki sistemde enerji varken pilin devreden çıkması, enerji kesildiğinde devreye girmesini sağlamakta önemli. "OR-ing" devre tasarımları düşünülebilir.
Web'de arattığımda LCD altında bir entegre daha görünüyor. Buda LCD kontrolü için register entegresi olabilir. Emin olmak için etiketine bakmak ve datasheet bulmak gerekli.
Şebeke beslemeli olduğu için deneme ve ölçümler yaparken dikkatli ol. Kolay gelsin.

[07 Osman]

Valla sonradan düşündüm de, pahalı bir alet. Bir hata yaparsam, maliyeti fazla olacak. Çok fazla merak etmemeye karar verdim     Önceki kettle konusuna dönmesin iş. Bu nedenle arkadaşlar fikirleriniz için teşekkür ediyorum. Şimdilik projeyi askıya aldım.

[seron]

 
Valla bence de merak etme.
Ama aslında 220/LV çıkışını tespit edersen sanki olacak gibi.
O 6,9V yazan yerden (LV çıkışı orasıysa) diyot ile pili bağlayabilirsin. Diyor pile ters voltaj gelmemesi için. Güç adaptörü ile şarj kesici devreyi de bağlarsın, olur mu olur.
Ben cesaret ederdim. Ama tavsiye etmezdim.