İki fonksiyonlu Gece Lambası Devresi

[seron]

Aslında konu başlangıç seviyesinekilere pek uygun gözükmüyor ancak konuyu açacak yer bulamadım.

Devamlı prizde kaldığında kendini şarj eden,

Elektrik varken GECE LAMBASI,
Elektrik yokken ACİL AYDINLATMA-IŞILDAK olarak kullanılabilecek basit bir devre çizdim.

Devreyi henüz denemesem de çalışmaması için bir neden göremedim.

[attach type=image]13012[/attach]

Devre için yorumlarınızı belirtebilirsiniz. Priz voltajını düşürerek kendiliğinen renk değiştiren LED'e bağladım. Bu LEDler 3V gerilim uygulandığında kendi kendine sırayla renk değiştirirler. Bu LED "gece lambası" işlevini yürütecek. Eğer şebekedeki enerji kesilirse, bu defa 1 ya da 2 pille çalışan jül hırsızı devreye girecek ve kenisine bağlı 5 adet beyaz standat LED'i yakacak. Böylelikle aynı zamanda bir ışıldak olarak da kullanacaksınız...

Devreyi koyacağınız kap kutusunda özgürsünüz. Plastik sakız kutuları denenebilir. Ya da uygun bir proje kutusu yapılabilir. Pleksi gibi malzemeler ile kendi tasarımınızı daha estetik şekilde yapabilirsiniz. Devre kartını düzgün çizer de, pleksi içerisine gömerseniz, yarı şeffaf ya da tam şeffaf bir ürün ortaya çıkar.  Aşağıda paint ile bir tane örnek çizdim...



Tabi ki bu sadece bir örnek. Daha estetik de yapılabilir.

Maalesef devreyi maliyetli kılan bir unsur var o da pil. Bu cihazda şarjlı ni-mh pil kullanmak gerekiyor. 1 veya 2 pil kullanılabildiğini zaten belirtmiştim. Bu pillerin ülkemizdeki fiyatlarına dikkat edildiğinde 3-5TL'lik cihaz bir anda birim olarak yukarılara fırlıyor. Çinko-karbon pil de kullanılabilirse de, aktığı zaman değiştirebilme ve ortalığı batırma durumundan dolayı tercih etmemek daha doğru olur.

İkincisi, devre kutularına baktığımız zaman arkadaki fişi görüyorsunuz resimde orayı yapmak cidden sıkıntı.

Neyse. Ola ki yapmak isteyen olursa buyursun yapsın denesin.

ÇALIŞMAZSA

-Eğer devreyi fişe taktığınızda ışıldak fonksiyonu çalışmıyorsa, transistör giriş gücünün fazla dalgalı olması nedeniyle kesime gitmiyor demektir. Bunu çözmek için diyot köprüsünün hemen çıkışındaki 100nF kondansatörü 1uF yapmak sorunu çözebilir.

-Şayet gece lambası yanmıyor ya da kör yanıyorsa (renk değiştiren LEDlerin huyunu suyunu bilmiyorum), kendisine seri bağlı 33k direnci daha küçük bir değer ile değiştirebiliriz.

-Jül hırsızı devresinin çalışmamasının tek bir nedeni olabilir: bobinin yanlış bağlanması. İnternet üzerinden jül hırsızı bobin uçlarına bakıp ne demek istediğimi anlayabilirsiniz.

Bunun dışındaki sorunlar bozuk parça ya da temas (soğuk lehim gibi) sorunlardan kaynaklanır, değilse devreniz çalışacaktır.

Son olarak renk değiştiren LEDlerin bulunması ve temin edilmesi biraz sıkıntılı olabilir. Yeşil renk parlak LEDlerden gayet güzel gece lambası yapılabiliyor denedim. Yok kardeşim, ben ayda yılda hanımla romantizm yapıcam derseniz   kırmızı ve beyaz kombinasyonuyla böyle pembemsi hoş ve loş bir ortam sağlayabilirsiniz. Paralel şekilde 5 taneye kadar renkli LED kullanmanızda bir sakınca görmüyorum. Yeter ki aynı tip ve renk olsunlar.  Seri dirençlerini de düzgün seçmelisiniz.

Eeee, artık benden vermesi, sizden yapması.
Varsa bir diyeceğiniz deyin.
Ben yaptım, güle güle kullanın.
Kullandıkça beni hatırlayın.

Haydi eyvallah...

[Hattuşa]

eline sağlık usta, güzel paylaşım olmuş

[seron]

GÜNCEL.

Tekrar merhabalar. Cihazın KiCAD ile PCBsini çizdim. Devreyi de kırmızı ya da yeşil LEDler ile ve tek pille çalışacak şekilde güncelledim. Ufak tefek düzeltmeler yaptım.

DEVRE:

[attach type=image]13018[/attach]

ÇİZDİĞİM PCB:

[attach type=image]13020[/attach]

Bir terslik göremedim. Kontrol edip bu olur derseniz baskı şemalarını da isteyene pdf olarak veririm.

[attach type=thumb]13022[/attach]

[attach type=thumb]13024[/attach]

[attach type=thumb]13026[/attach]

NOTLAR:

Devre şemasında 1 adet gibi görünen renkli LED sayısı 5'e çıkmış, birbirine seri bağlıdır. Seri direncin değeri 10k'ya çekilmiştir.(ne kadar doğruysa)

iki pil kullanılması ve "bir adet" yanar dönerli LED kullanılması tercih edilirse  elektrik yokken pilden gelen ters gerilimin bu ledi beslemesini engellemek için 47ohma bir adet diyot ekledim. Şu anda bu devrede gerek yok ama ne olur ne olmaz.

Jül hırsızı çıkışındaki bir adet LED, aslında birbirine paralel 5 adet beyaz LED'i temsil etmektedir.

Orjinal devrede BD tipi transistör gösterilmesine rağmen PCB'de BC serisi transistör koydum. Dayanıklı olup olmayacağı açısından bir bilgim yok. Yoruma açıktır. İsterseniz 2N serisi transistör de tercih edilebilir. Peki neden böyle yaptım? BD gurubu transistörlerin bacakları kafamı karıştırıyor beyz uç kenarda, pdflerden tesbit edip bağlarken çok kafa yoruyorum, fazla mesai yapıyorum. BClere güvenmiyorsanız 2N2222 ve 2907lerden de faydalanabilirsiniz uyarsa. Değilse olmaz diyen çıkarsa PCByi günceller yine BD serisi takarım.

[seron]

Güncel.

Devreyi iyileştirdim ve küçük bir dairesel kutuya sığar hale getirdim.



Bu devre, elektrikler varken gece lambası, elektrikler kesildiğinde ışıldak olarak çalışır.

Elektrikler varken, 8 adet yeşil LED yanarak gece lambası olarak işlev görür. Bu esnada PNP transistör yalıtımda olduğu için beyaz LED'ler sönüktür. Aynı anda da 1 ya da 2 adet şarjlı nikel pil zayıf akımla şarj olmaktadır.

Elektrikler kesildiğinde, yeşil LED'ler söner. PNP transistör iletime geçer ve beyaz LED'leri çalıştıran jül hırsızını çalıştırır. Üretilen yüksek gerilim ile beyaz LED serisi parlar.

Yeni bir PCB çizdim.





Renkli LEDler istenen renkte seçilebilir. Ancak yeşil renk öneriyorum. Beyaz LED'ler ise standart 5mm LED'lerdendir. Hafif bir aydınlatma için 4 adet yeterlidir.

İyi çalışmalar.

[seron]

Bu devreyi yapmayın.

Arkadaşlar o kadar kişi beğendi ama, maalesef bu devrede sorun var.



Devreyi @mgozalan 'ın PCB'yi hazırlaması sayesinde kurdum.

Sorun-1 BD140'ın beyzindeki 100k direnç o kadar büyük ki, transistörün beyzini besleyemiyor. Bu yüzden elektrik kesilince beyaz LED'ler yanmıyor.

LED'lerin parlak yanması açısından bu direnci 220R'ye kadar düşürdüm. Yine yetersiz gelince "Fast" yazan diyodun LED tarafına 10µF kondansatör koydum. Böylece beyaz LED'ler yandı.

Sorun-2 Devreye 220V verdiğim zaman, gerek beyz'deki 220R direnç gerekse batarya + 22k direnç nedeniyle voltaj çok çöküyor. Bu da gece lambası görevi üstlenen LED'leri söndürüyor.

Devredeki 100k bütün sihri bozdu arkadaşlar.

Devreyi nasıl kurtarabilirim? diye biraz düşündüm, maalesef bir çare bulamadım. Yeşil LED'lerin gerilimini kurtarmak için girişteki 220nF kondansatör 470nF'ye yükseltilebilir. Ancak bunun işe yarayacağını sanmıyorum. 100k'nın yerine bağlanmış 220R direnç çok küçük olunca voltajı fazla bastırıyor.

Bu devreyi yapmayın.

Vaktinizi aldıysam özür dilerim.

[seron]

Tekrar merhaba arkadaşlar, devreyi baştan tasarladım.

Bu devre ciddi bir devre değil ancak vakit geçirmek isteyen hobistler için idealdir.



NE OLDU?

Önceki devrede, 100k beyz direnci transistörü iletime geçiremiyordu. İdeal direnç olan 220R-470R kullanıldığında ise bu defa yeşil LED gurubu sönüyordu.

Devredeki joule thief düzeneğinin yapımı zordu (trafo sarmak zahmetlidir).

Bu devrede ise herşey değişti. Pil, bakkallarda satılan adi çinko-karbon 9V oldu.

Beyz direnci yerine bir transistör daha devreye girdi. Bu, daha yüksek direnç ağı kullanarak voltajı çökertmeden devreyi çalıştırabileceğim anlamına geliyor.

Transistörün beyzindeki 100k ve 10k dirençler, ana enerji hattına 110k'lık yük bindirir. Bu, voltajı çökertmeye yeterli değildir. Soldaki transistör elektrikler varken yalıtıma gider. Aynı zamanda sağdaki de yalıtıma giderek beyaz LED'leri söndürür.

Pil, yeşil LED gurubundan gelen voltajla (11V - D1 - D3 = 9V) şarj olmaktadır. Şarj akımı çok çok zayıftır. Bir pilin yıllarca kullanılmasını sağlar.

Elektrikler kesilirse Q1 ve Q2 birlikte iletime giderler. Bu da beyaz LED gurubunu yakar.

LED'leri süren transistörün beyzindeki 10k ve 100k'dan polarma alan diğer transistör, yeterli polarma gücü üreterek sağdaki transistörü doyuma götürebilmektedir. Buna karşılık ana enerji hattındaki voltaj çökmemektedir. İyi haber!



Yapmak isteyen olmaz diye paylaşmıyorum. Biraz çöp bir proje. Yine de yapmak isteyen olursa söylesin baskıları paylaşırım.

Sabrınız için teşekkürler,
yanlı devre için özür.

İyi çalışmalar.