Soft Starter (Yumuşak Başlatıcı) Devresi

[07 Osman]

Merhaba arkadaşlar,
Evde amatör hobi işlerimde kullandığım  freze makinesi (1100 Watt)  ve tezgah testere makinesinde (1800 Watt)  kullanmak üzere (aynı anda kullanılmayacak)  basit bir soft starter devresi yapmak istiyorum.  Sayın @gevv nin sitemizde paylaştığı alttaki devre ilgimi çekti ve sorularım var;

1- İşimi görür mü ?

2- Devreye iki adet seri 150 ohm 5w direnç konulmasının özel bir nedeni var mı, bir adet 330 ohm 5w yada 330ohm 11 watt  kullanılsa olmaz mı?

3- Röle kontağının iki tanesi de paralel kullanılmış, özel bir nedeni var mı, bir tanesi kullanılsa olmaz mı ?

4- Rölenin devreden çıkma süresini girişteki 470nf kutupsuz kondansatör mü, yoksa 2200mf eloktrolitik kondansatör mü belirliyor ?

5- Sayın @gevv 2 kw kadar olan yükler için demiş, tezgah testere 1.8 kw olduğuna göre  garanti olması açısından örneğin 3kw ya kadar desteklemesi için hangi değerler ile oynamam gerekiyor ?

Burası da konunun linki: https://320volt.com/motorlar-ve-trafolar-icin-basit-soft-starter/

[seron]

Osman abi merhaba.

Bu devre senin işini görmez. Çünkü küçük güçlü almaçlar için.

5Watt'lık dirençler yumuşak başlatma için. Önden zayıf akım verip ampulü zayıf bir şekilde başlatıyorlar.

Daha sonra röle çekiyor yüksek akım moduna geçiliyor.

Trafosuz adaptörlü basit zamanlayıcı devresi kurulmuş. Girişte 470nF kondansatör röleye gidecek akımı zayıflatıyor röleyi direk 220V ile yakmamak için.

Röle kontakları dayanıklılığı arttırmak için iki tane kullanılmış. Tekliden daha garantilidir.

Resimde "Motorlar ve Trafolar için" yazıyor fakat bu devre daha çok lambaların ömrünü uzatmak içindir. Birden bire 220V verdiğin zaman ciddi şekilde ömürlerinden kaybediyorlar. Önce zayıf akımla başlatıp kademeli arttırmanı sağlamak içindir.

Yüksek güçlü mesela 1100W motor için röle uygun ama o gördüğün 5W dirençler yerine başka bir çare uydurabilirsen olur mu, olur.

[gevv]

@07 Osman hocam ani akım sınırlayıcı ntc termistör (inrush current limiter) kullanmanız gerekli 10-ohm 15 amper  şemada olduğu gibi 2 adet seri bağlanacak. süreninde biraz uzun olması daha iyi 5...10 saniye

[07 Osman]

@07 Osman hocam ani akım sınırlayıcı ntc termistör (inrush current limiter) kullanmanız gerekli 10-ohm 15 amper  şemada olduğu gibi 2 adet seri bağlanacak. süreninde biraz uzun olması daha iyi 5...10 saniye

Sayın ustam tam anlayamadım. Yani mevcut devrede iki adet seri 150ohm 5watt direnç yerine 2 adet seri akım sınırlayıcı 10ohm 15amper ntc termistör mü takmalıyım ?

[gevv]

evet 2 adet ntc termistör kullanılacak

[07 Osman]

evet 2 adet ntc termistör kullanılacak

Tesekkür ederim, bu değişikliği yaparsam  bu devre işimi görecek o zaman, öyle anladım ben.

[07 Osman]

Yüksek güçlü mesela 1100W motor için röle uygun ama o gördüğün 5W dirençler yerine başka bir çare uydurabilirsen olur mu, olur.

Sayın @seron sanırım senin bahsettiğin olay  @gevv nin bahsettiği değişiklik, bu şekilde işimi görür inşallah.

[mustafaaxu]

hocam triyaklı yapabilirsin temelde bir opto coupler
zaman gecikmeli olarak devreye girmesini sağla
moc3021 ile triyakı sür tamamdır
kullandığın trafo yada frın soba yüke göre yük direncini belirle
tamamdır
kolay gelsin

[07 Osman]

İlgilenen herkese teşekkür ederim.

Öncelikle sayın @gevv nin devresi oldukça basit ama, bahsettiği 10 ohm 15 Amper NTC; internet üzerinde böyle bir ürün bulamadım. Bahsi geçen ürüne en yakın olan NTC-10D25 modeli, o da 7 amper. Orada tıkandım.

Sayın @mustafaaxu nun devresinin mantığını çözemedim.  Sanırım zamanlama devresi için dc kaynak gerekiyor, bir de üstteki direnç ve kondansatör değerleri belli değil.  Yük direncini ise yükü 2kw üzerinden hesaplayarak 24 ohm çıkardım. O değere yakın üst bir değer konulur.

[mustafaaxu]

hocam burada temel olayı anlattım
sizin yapmanız triyaka paralel bağlı yük direncini tespit edeceksiniz
bırde moc 3021 zaman ayarı yaparak belli bir süre sonunda çekmesini sağlarsanız
softstart devresini yaparsınız
moc3021 bağlı kondansatöre 220 tarafından bir diyot  bir ayarlı direnç üzerinden dolması sağlanır
dikkat burasında tehlike var
burayı seron kardeş değerleri yazabilir
direnç ve kondansatör ikilisi ile gecikme süresi ayarlanır
yani konunun mantığı bu yapmak isterseniz
hazır zaman roleleride var
kolay gelsin

[gevv]

Triyak kullanılacaksa  taşlama çihazından kopyalanan  devre var.

Yumuşak başlatma sistemi hem şebekeyi hem de aleti koruyacaktır. Ayrıca, açma sırasında güçlü bir geri tepme (itme) olmayacaktır. Hız kontrol cihazı ise aleti aşırı yüklemeden uzun süre çalışmanıza olanak tanır.


Sunulan şema, pahalı cihazlara monte edilmiş endüstriyel bir örnekten kopyalanmıştır. Sadece taşlama makinesi için değil, aynı zamanda kollektör motorunun bulunduğu matkap, freze vb. için de kullanılabilir. Şema asenkron motorlar için uygun değildir, burada bir frekans konvertörü gereklidir.

Link: https://bit.ly/3VihcmE

[seron]

@07 Osman abi,

Aslında @mustafaaxu 'nun önerdiği triyaklı yöntem de olur. Ama yük direncine bence gerek yok.

Triyakın çalışma mantığını bilmek lazım ki sana nasıl yardımcı olacağını da anlayabilesin.

Triyak, geyt ile kontrole bağlı olarak alternatif akımın o gözünün önündeki sinüs eğrisini dikine kırpar. Yani darbe genişliğini ayarlar.

Bu, bir motoru sürmek için, dirençli yöntemden çok daha verimlidir. Kırpılma yüzdesi değiştikçe motor hızı da artar/azalır. Daha sağlıklı bir motor sürme yöntemidir.

Mustafa abi, şu aralar yazılıma kendimi o kadar verdim ki sıyırmak üzereyim. Bu nedenle şu anda hesap yapamam. Ama basit R-C hesabı yapılacak orada onu anladım.

En süper yöntem de @gevv 'in en son verdiği klon PCB'ler. Onlara erişilirse çok daha iyi olur. Yüksek hassasiyet ve verimde sağlıklı kontrol yapılabilir.

Kolay gelsin.

[mehmet2025]

Bir tane ekovat rölesi ve alüminyum dirençler ile yapmak daha kolay olacaktır.

[07 Osman]

Bir tane ekovat rölesi ve alüminyum dirençler ile yapmak daha kolay olacaktır.

Örnek bir devre verebilirmisiniz ? Çünkü elimde 6.8 ohm 50watt alüminyum direnç mevcut.



Bu arada sorularım da devam ediyor aynı zamanda.

Yine forumumuzda 2023 yılında sayın @gevv nin paylaştığı "Akkor flamanlı Lambanın yavaş  başlama devresi" Bu devredeki BT136 Triyakı, 25 Amperlik BTA26-600 ile değiştirsek bu devre soft start olarak kullanılabilir mi ?