|
Bazı hareketli aygıtlarda (iş tezgahlarında ve vinçlerde)
motorların hem sürekli ve hem de kesik olarak çalıştırılmaları istenebilir.
Bir motorun kesik çalıştırılmasına, genellikle hareket eden parçanın
durumunu ayarlamak için ihtiyaç duyulur.
Örnek 1 : Güç ve kumanda devresinde
tek kontaktör olan kesik ve sürekli çalıştırma devresi
Şekilde motorları kesik ve sürekli çalıştırabilecek
bir kumanda devresi görülmektedir. Bu devrede Başlatma butonuna
basıldığında, M kontaktörü enerjilenir. Güç devresinde normalde
açık M kontakları kapanır. Kumanda devresinde kapanan M kontağı,
Başlatma butonunu mühürler. Durdurma butonuna basılıncaya kadar
M kontaktörü ve motor sürekli olarak çalışır.

Güç devresi
|
Kumanda devresi
|
Animasyonu
görmek için tıklayınız...
Aynı devrede kesik çalıştırma butonuna basıldığında,
R fazından gelen akım durdurma butonundan ve kesik çalıştırma butonunun
alt kontaklarından geçerek, M kontaktörünü enerjilendirir. Güç devresinde
M kontakları kapanır ve motor direkt olarak şebekeye bağlanır. M
kontaktörünün ve motorun çalışması, kesik çalıştırma butonuna basıldıkça
devam eder.
Motor sürekli çalışırken, Kesik Çalıştırma
butonuna basılırsa, kumanda devresi kesik çalıştırma görevi yapmaya
başlar. Motor kesik çalıştırılırken, kumanda devresinde M mühürleme
kontağı da kapanır. Kesik Çalıştırma butonu ani olarak serbest bırakıldığında,
M mühürleme kontağı açılmadan, Kesik Çalıştırma butonunun üst kontakları
kapanabilir. Bu durumda motor sürekli çalışmaya başlar. Motorun
durması beklenirken çalışmaya devam etmesi, bu devrenin önemli bir
sakıncasıdır.
Örnek 2 : Güç ve kumanda
devresinde çift kontaktör olan kesik ve sürekli çalıştırma devresi

Güç devresi
|
Kumanda devresi
|
Animasyonu
görmek için tıklayınız...
Şekilde motorları kesik ve sürekli çalıştırabilecek
çift kontaktörlü bir kumanda devresi verilmiştir. Burada A ve M
büyük güçlüdür.
Bu devrede Başlatma butonuna basıldığında,
M kontaktörü enerjilenir. Güç devresinde normalde açık M kontakları
kapanır. Kumanda devresinde kapanan M kontağı, Başlatma butonunu
mühürler. Durdurma butonuna basılıncaya kadar M kontaktörü ve motor
sürekli olarak çalışır.
Aynı devrede Kesik Çalıştırma butonuna basıldığında,
R fazından gelen akım durdurma butonundan ve kesik çalıştırma butonunun
alt kontaklarından geçerek, A kontaktörünü enerjilendirir. Güç devresinde
A kontakları kapanır ve motor direkt olarak şebekeye bağlanır. A
kontaktörünün ve motorun çalışması, Kesik Çalıştırma butonuna basıldıkça
devam eder. Motor sürekli çalışırken, Kesik Çalıştırma butonuna
basılırsa, kumanda devresi kesik çalıştırma görevi yapmaya başlar.
Örnek 3 : Güç devresinde
tek, kumanda devresinde çift kontaktör olan kesik ve sürekli çalıştırma
devresi

Güç devresi
|
Kumanda devresi
|
Animasyonu
görmek için tıklayınız...
Örnek 1'deki kumanda devresinde bulunan
sakınca, bir rölenin eklendiği yandaki şekilde görülmez. Burada
A küçük güçlü, M ise büyük güçlüdür.
Şekilde verilen kumanda devresinde
başlatma butonuna basıldığında, R fazından gelen akım durdurma,
Kesik Çalıştırma ve Başlatma butonlarından geçerek, A rölesini enerjilendirir.
Kapanan A1 kontağı Başlatma butonunu mühürler. Kapanan A2 kontağı
ise M kontaktörünü enerjilendirir. Güç devresinde M kontakları kapanır
ve motor direkt olarak şebekeye bağlanır.
Durdurma butonuna basılıncaya kadar,
motor sürekli olarak çalışır. Motor dururken veya çalışırken Kesik
Çalıştırma butonuna basılırsa, motor kesik çalışmaya başlar. Bu
durumda R fazından gelen akım, Durdurma butonundan ve Kesik Çalıştırma
butonunun alt kontaklarından geçerek, M kontaktörünü enerjilendirir.
Güç devresinde M kontakları kapanır ve motor direkt olarak şebekeye
bağlanır. Kesik Çalıştırma butonuna basıldıkça, motor çalışmaya
devam eder. Kesik Çalıştırma butonu ani olarak serbest bırakılsa
bile, çalışan motor hemen durur.
|