|
Motorların direkt başlatılmalarında butonlar daha
çok kullanılırlar. Butonlarla yapılan kumanda devrelerinin çeşitleri,
çalışmaları ve özellikleri aşağıdaki kısımlarda açıklanacaktır:
Örnek 1 : Şekilde kalıcı butonlarla
yapılan bir güç ve kumanda devresi görülmektedir. Bu devrede kullanılan
butonların arasında mekanik bir bağ vardır. Bağı sağlayan kol A
noktası etrafında dönebilir.

Güç devresi
|

Kumanda devresi
|
Bu devrede başlatma butonuna basıldığında, bu buton
ve mekanik bağ nedeniyle durdurma butonu kapanır. M kontaktörü çalışır.
Güç devresinde M kontakları kapanır.
Motorlar direkt olarak devreye bağlanır.
Durdurma butonuna basılınca, durdurma butonu mekanik bağ nedeniyle
başlatma butonu açılır. M kontaktör bobininin akımı kesilir. Çalışan
motor durur. Kalıcı butonlarla yapılan devrede M kontaktörü çalışırken
şebeke gerilimi düşer veya kesilirse, M kontaktörü açılır ve motor
durur. Normal gerilim tekrar geldiğinde, başlatma ve durdurma butonları
durumlarını koruduklarında, M kontaktörü tekrar çalışır. Bu özelliği
nedeniyle kalıcı butonlar pompalar, kompresörler, aspiratörler ve
vantilatörlerin kumanda devrelerinde kullanılır.
Örnek 2 : Şekilde ani
temaslı butonlarla yapılan bir kumanda devresi görülmektedir. Bu
devrede kullanılan butonların her ikisi de yaylıdır. Ani temaslı
bir buton basılıp serbest bırakılırsa, yay butonun normal konumuna
dönmesini sağlar. Motor devreye direkt olarak bağlanır.

Güç devresi
|

Kumanda devresi
|
Devrede başlatma butonuna basıldığında,
M kontaktörü enerjilenir. M kontakları kapanır ve kumanda devresinde
bulunan normalde açık M kontağına, mühürleme kontağı adı verilir.
M kontaktörü çalışınca, mühürleme kontağı da kapanır. Başlatma butonu
serbest bırakılınca, M kontaktörünün bobin akımı kendi kontağı üzerinden
devresini tamamlar. Bu nedenle motorların sürekli çalışması için,
başlatma butonuna devamlı olarak basmak gerekmez.
Durdurma butonuna basıldığında, M
kontaktör bobininin akımı kesilir. Güç devresinde M kontakları açılır
ve çalışan motor durur. Normal gerilim tekrar geldiğinde, başlatma
butonu ve M mühürleme kontağı açık olduğundan, M kontaktörü çalışmaz.
Devrenin bu özelliği nedeniyle ani temaslı butonlar genellikle iş
tezgahlarının kumandasında kullanılırlar.
İlgili
animasyon için tıklayınız
|