Elektronik Devreler Projeler Elektronik ve biraz daha fazlası İletişim - Araçlar - Dikkat - Topluluk
Elektronik / Ses Elektroniği/

Germanyum Transistörlü Amplifikatör AD161 AD162

Sponsorlu Bağlantılar

Vaktiyle AD161-AD162 çifti ile bir denemem olmuştu. Halen kullanırım hemen her gün. İlk başta sesini pek sevmemiştim ama dinledikçe hoşuma gitti. Özellikle konuşma seslerinin olduğu frekans çok net ve anlaşılır.

Epey bir zamandır (muhtemelen onsekiz yıl olmuştur) elimde duran soğutucuya ve bunlara uygun iki adet AD161’e bir çift AD162 arıyordum.

Bir arkadaşımız sağ olsun elindeki AD162 leri yolladı ve böylece işe koyulduk. Beklentimiz pek yüksek olmamasına karşın yinede hem elimizdekileri işe yarar hale getirdik hem de klasik bir amplifikatör sahibi olmuş olduk.

germanyum-anfi-germanium-transistors-audio-amplifier

germanyum-anfi-germanium-transistors-audio-amplifier-2

germanyum-anfi-germanium-transistors-audio-amplifier-3

Epeyce aradıktan sonra aşağıdaki şemada karar kılıp mevcut soğutucuya da uyacak şekilde çizim yapmaya başladım. Aynı devreyi soğutucuya iki tane uydurmak için tersten simetrik olarak tekrar çizmek gerekti, ayrıca şema üzerinde de bir kaç değişiklik yaptım.

germanyum-amplifikator-germanyum-transistorlu-amplifikatorler

Öncelikle geri besleme direnci üzerinde belirtilen 6.8nF kondansatör ile devre çalışmadı sadece cızırdayıp durdu. Yerine 470pF civarı bişey koyunca düzeldi hatta tamamen iptal ettim gitti. AC153 yerine BC327 taktık aynı zamanda BD140 ile de denedim oluyor.

Buradaki transistör biraz ısındığı için bunu da yüzeysel olarak soğutucuya temas edecek bir yere koymayı uygun gördük.

Devre tek plaket üstünde birbirinden tamamen bağımsız olarak yapılandırıldı.

Her iki kanalıda ayrı besleme kaynağı ile besledim.

Devrenin lehim yüzü ve yerleşim planı serigrafi yöntemiyle basıldı.

Lâkin Yerleşim planını basmak için çekilen kalıp pek net çıkmadığı için baskıda düzgün olamadı ama bu haliyle de idare eder, sonuçta DIY işi.

Gözüme biraz fazla yüksek gözüktüğü için heatsinkin kanatlarını biraz yamulttum. :)

Yer darlığı nedeniyle bazı parçaları lehim yüzüne koyduk.

Bu arada bakır yolları kaplamak için değişik bir yöntem uyguladım.

İlk sefer olduğu için pek iyi olmadı ama ileride geliştirilebilir.

Çamur lehim, sıvı lehim, pasta lehim diye satılan küçük kutudaki lehimden alıp bakır yolların üzerine rastgele bolca sürdüm.

Daha sonra üzerine ince bir alüminyum tabaka ile kapatıp ütüledim.

Gri madde eriyip lehim halini almaya başlayınca ütüyü iyice gezdirip bütün yolların üzerini kaplayıncaya kadar yaydırıp devam ettim ama etrafa küçük bilyeler (toplu iğne başı) şeklinde epey bi lehim saçıldı. Daha fazla tehlikeli olmadan olayı bitirip etrafı temizlemeye başladım. Pcb de bu arada biraz kavruldu ve küçük yazıların bazıları yerinden kalktı. Bir dahaki sefere sağlam bir sıcak hava tabancası ile denemek daha iyi olabilir.

Sonuç olarak pasta lehim denen bu madde kısa süre içinde lehime dönüşmesi gereken ısıya ulaştırılıp yine çok kısa bir süre içinde iş bitirilip hemen soğumaya bırakılmalı.

En çok dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de transistörlerin soğutucuya montajı.
Çıkış transistörlerinin hepsi aynı soğutucu üzerinde olduğu için hepsinin doğru bir şekilde yalıtılması gerekiyor.

transistorlerin-sogutucuya-montaji-1

transistorlerin-sogutucuya-montaji-2

Uygun bir malzemeyi termal yalıtım malzemesi olarak seçiyoruz veya bulursak termal pad alıyoruz.
Soğutucunun üzerine koyup ilgili yerlerden maket bıçağı ile oyup deliklerini açıyoruz.

Transistörlerin içinden geçen vidaların da soğutucuya temas etmemesi için vidaların bir kısmını uygun çaptaki bir kablo veya makaron parçasıyla yalıtıyoruz.

1-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 2-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 3-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 4-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi

5-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 6-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 7-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 8-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi

9-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 10-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 10b-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 11-pcb-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi

12-pcb-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi 13-pcb-germanium amplifier transistor germanyum anfi devresi

Sponsorlu Bağlantılar
  • Elinize sağlık tasarım çok hoş olmuş, sesi de öyledir muhakkak.

    • Kapibara

      Genelde insan kendi yaptığını pek beğenmemezlik etmek istemezmiş derler.

      İlk başta o kadar da hoşuma gitmemişti ama zamanla sesinin günümüz devrelerinden farklı olduğunu anladım.
      Arada dinlemek keyifli oluyor. Amplifikatör meraklıları için kenarda bir tane germanyum transistörlü bir devre lazım aslında. Hatta yanına bir tane de lambalı olsa fena olmaz.

  • Ünal Yıldız

    Gerek tasarım gerek eleman yerleşim planı profosyonelce olmuş . Eline sağlık eskiyi yeni yapmışsınız.