anime_lamba1.gif

Teknoloji gelişiyor elektriğin önemi büyük fakat tasarrufu unutmamak lazım faturaları ödüyorum ne tasarrufu dememek gerekli :) çoğu yerde aydınlatmada hala eski flamanlı lambalar kullanılıyor evimizde gizliden elektrik tüketen cihazlarda cabası :) elektrik tüketimi ve tasarruf yolları hakkında faydalı bilgiler

Evlerdeki Gizli Elektrik Tüketimi

Tüm elektrikli aletlerinizi kapattıktan sonra elektrik sayacınızı kontrol edin. Sürpriz bir ÅŸekilde hala döndüğünü göreceksiniz.! ÖrneÄŸin bilgisayarlar iÅŸlem yaparken 140 Watt, iÅŸlem yapmazken 27 Watt, kapatırsanız bile 5 Watt Elektrik tüketiyor. Kapanmayan elektrikli ev aletlerinin “Gizli Tüketimi” (Stant By) dünya elektrik tüketiminin en az yüzde 2’sine denk düşüyor. Yani, sadece Avrupa Kıtası’ndaki elektrikli aletlerin gizli tüketimi her yıl altı nükleer santralı çalıştırabilecek kapasitede.

· Kahve Makinenizin Ortalama Tüketimi = 800 W
· Kahve Makineniz Kapalı Olduğundaki Tüketimi = 1.5 W
· Ve de Kahve Makinenizin Fişini Çektiğinizde Ulaştığınız Sonuç = 0 W

BAZI elektrikli ev aletleri kapatılsalar bile elektrik tüketimini sürdürüyorlar. Bu da hem gereksiz bir enerji tüketimine hem de tüketicilerin elektrik faturalarının kabarmasına neden oluyor.

Bilgisayar örneÄŸini ele alalım. bilgisayar çalışırken gücü yaklaşık 140 Watt’ yükseliyor. Bilgisayarda tüm iÅŸlemler durdurulduÄŸunda da sayaç dönmeye devam ediyor. Bilgisayarın hemen çalışabilmesi için sürekli “stand by” olması gerektiÄŸi göz önüne alındığında, bu da mantıklı gözüküyor.
Ancak bilgisayarda hiç bir iÅŸlem yapılmadığı “yarı uyanık” zamanda da 27 watt gibi oldukça yüksek sayılabilecek bir miktarda lektrik tüketilmesi oldukça ÅŸaşırtıcı.

Bundan daha da kötüsü “off” düğmesine basıldığında bile PC’nin gücünün sıfırlanmayıp 5 watt civarında bir elektrik tüketmesi! Sonuç olarak, bilgisayarın hiç elektrik tüketmediÄŸinden emin olmak için tek bir çözüm var, o da prizin fiÅŸten çekilmesi…

Nöbet Tutan Aletler (Stant By)
Bu rakamlar çok küçük olsa da önemsememem hata olur. Nitekim, Uluslararası Enerji Ajansı’ndan (AIE) Benoit Lebot”ya göre, tam olarak kapanmayan elektrikli ev aletlerinin “gizli tüketimi” dünya elektrik tüketiminin en az yüzde2’sine denk düşüyor. BaÅŸka bir deyiÅŸle, sadece Avrupa kıtasındaki elektrikli aletlerin gizli tüketimi her yıl altı nükleer santrali çalıştırabilecek kapasitede.

Bu durumu anlayabilmek için”nöbet tutan” aletlerin ortaya çıktığı otuz yıl geriye dönmek gerekiyor. O zamana kadar televizyon ya da fırın kapatıldığında her tür enerji tüketiminin durdurulduÄŸundan emin olunabiliyordu.

Ancak çok daha sofistike audio ve video cihazların piyasaya sürülmesi durumu deÄŸiÅŸtirildi. Hi-fi, radyo-çalar saatler, müzik seti ve televizyon gibi aygıtlar saat, uzaktan kumanda ve “bellek” tuÅŸuyla donanıp FM istasyonları ya da diÄŸer programların kaydedilmesine olanak saÄŸladılar.

Bu özellikler tüketici açısından büyük bir kullanım kolaylığı sunmakla beraber, elektrik tüketimini fazlasıyla artırdı.

Uzmanlar günümüzde, kapatıldıktan sonra bile gizli tüketimi sürdüren ev aletlerinin sayısının önemli oranda artmasının, durumu daha da ciddi hale getirdiğini belirtiyorlar.

Öte yandan, “yararlı israf”ı da “gereksiz israf”tan ayırmak gerekiyor. Faks, telsiz telefon gibi çalışmak için elektrik sinyaline gerek duyan aygıtlar birinci kategoriye giriyor. Bu durumda, bu makinelerin çalışması için gereken gizli tüketim meÅŸru bir hal alıyor.

Uzmanlar zaten faks, telefon gibi aygıtların tükettiği elektrik miktarının diğer aygıtlarınkine kıyasla çok düşük olduğunu ifade ediyorlar.

Nedeni: Röle

Uzmanlar elektrikli ev aygıtlarının kapatılmalarına rağmen gizli elektrik tüketimini sürdürebilmelerini, bu aletlerin içinde bir transformatör bulunmasına bağlıyor.

Elektronik devreler elektrik akımının (220 V) sağladığından çok daha düşük bir gerilimle (Yaklaşık 5 volt) çalışırlar; işte bu noktada transformatör röle rolünü üstlenir.

“Çalıştırma/durdurma” anahtarı da genellikle transformatörün arkasında yer alır ve aygıt kapatıldğında bile transformatör hala gerilim altındakır. Bunun sonucunda elektrik sayacı dönmeyi sürdürür.

Bu aygıtları üretenleri, ürünlerinin düzenleniş biçimini değiştirmeye zorlayacak herhangi bir kural bulunmadığından, bu tür bir değişiklik çok az bir harcama gerektirmesine rağmen hiçbir üretici gerekli önlemi almamaktadır.

Bu konuda geniÅŸ bir araÅŸtırma yayımlayan Fransız Science et Vie dergisine göre, Ocak 2000′de Fransa’da 178 hanedeki 1270 aygıtın gizli elektrik tüketimi incelendi.

Video İlk Sırada

Bunlar arasında birinci sıraya oturan video aygıtıydı; nöbetteyken 1-30 watt arası, oldukça önemli sayılabilecek miktarda enerfi tüketen videolar hemen hemen bütün gün “stand by” olduÄŸundan Fransa’da “gizli tüketim” in yüzde 32’sinden sorumlu tutuluyor.

Video dışında televisyon (1-22 watt), uydu anteni demodülatörü (5-17 W) ya da kablolu TV (3-23 W), hi-fi (1-24a W) v.b.’nin de oldukça yüksek oranda enerji tükettiÄŸi ortaya çıktı.

Ayrıca bilgisayarın da 1-27 W arası gizli elektrik tüketimiyle masum olmadığı belirlendi. Kahve makinesi, diyafon gibi aygıtların tüketiminin ise 5 W’ın altında kaldığı gözlendi.

Önlemler Emeklemede

Bu enerji israfına karşı tüketicilerin elektrikli aygıtlarını fişten çekerek önlem almaları için kampanyalar düzenlense de, sanayi kesimini bu konuda gerekli girişimlerde bulunmaya zorlayacak bir yasa henüz ortalıkta gözükmüyor.
Avrupa BirliÄŸi’nde, Brüksel’de endüstrinin bazı sektörleriyle gönüllülük temeline dayanan anlaÅŸmalar imzalanmış olsa da, üreticilerin çoÄŸunda bu konuda bir “isteksizlik” gözleniyor. Önlem olarak ÅŸimdilik yalnızca, etiketleme sistemi gündemde.

ABD’de “Energy Star” etiketine karşı Avrupa’da da sekiz yıl önce, aygıtın enerji kapasitesini A’dan G’ye sıralanan yedi kategoride inceleyen “Etiket Enerji” uygulaması gündeme getirildi. Uzmanlar bu yöntemin kesin bir çözüm sunmamakla birlikte pazara yüzeysel de olsa bir çeki düzen vermesi açısından bir ilk adım olarak görüyorlar.

Küçük Watt’lardan Büyük Enerjiler…

5 watt’la ne yapılabilir? ElektriÄŸi olmayan beÅŸ hane aydınlatılabilir mi? Evdeki en küçük ampulün bile en az 10, 20 watt olduÄŸu göz önüne alındığında bu sorunun yanıtı’imkansız’ olacaktır… Oysa Kanadalı bir mühendis 0.1 Watt’lık tek bir beyaz elektrolüminesant diyodun (LED) bir çocuÄŸun okuması için yeterli olduÄŸunu kanıtladı!

Nitekim Dave Irvine-Halliday adlı mühendis ve kendi kurduÄŸu “Light up the world” sivil toplum örgütü, ÅŸimdiye kadar dünyada 1 milyondan fazla haneyi bu yöntemle aydınlattı; Bolivya, Guatemala, Dominik Cumhuriyeti ve Nepal’de 60′ı aÅŸkın hanenin yer aldığı bir köy 100 Watt’lık tek bir ampulün tüketimine eÅŸdeÄŸer enerjiyle aydınlanıyor.

Halliday’in yönteminin baÅŸarısı, LED’lerin uzun ömrü (Kırk yıl) ve olaÄŸanüstü randımanından kaynaklanıyor. Bu yarıiletkenler (LED) elektonları ışıklı fotonlara dönüştürülüp yüzde 95 oranında bir enerji saÄŸlıyorlar; oysa normal bir ampulde enerjinin büyük bir bölümü ısıya dönüştüğünden, kapasitesinin ancak yüzde 10′u iÅŸlev kazanıyor.

Kanadalı mühendis bu elektrolüminesant diyodları besleyebilmek için en ücra köylere kadar her binayı pedallı jeneratör ya da güneş enerjisi panoları ve bir akümülatörle donattı. Sistemin maliyeti ise, proje yeni uygulandığında hane başına 60 dolarken 30 dolara indi; beş yıl içinde bu rakamın daha da azalıp 10 doların altına düşmesi bekleniyor.

Peki LED bizim elektrik faturalarımızın tutarını da azaltabilecek mi? Dave’e bu soru sorulduÄŸunda Calgary (Kanada) Ãœniversitesi’ndeki laboratuvarında bu yöntemle bir haneyi aydınlattığını belirterek ÅŸunları söylüyor:

Bir binanın stratejik noktalarına 1′er watt’lık LED’ler yerleÅŸtirilmesi halinde, elektrik tüketimi yüzde 95 oranında azaltılarak halihazırdaki aydınlatma gücüne eÅŸdeÄŸer bir aydınlanma saÄŸlanabiliyor.” Bundan daha güzel bir cevap olabilir mi?

Elektrik Tüketiminde Tasarruf
Günlük hayatta aydınlatmada ve elektrikli ev aletlerini kullanırken dikkat edilecek birkaç küçük ayrıntı elektrik enerjisinin daha tasarruflu kullanılmasına olanak sağlıyor.
Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü Ulusal Enerji Tasarrufu Merkezi’nce konutlarda elektrik enerjisinin verimli kullanılması konusunda hazırlanan broşüre göre, sadece aydınlatmada dikkat edilecek birkaç küçük ayrıntı bile önemli oranlarda elektrik tasarrufu yapılabiliyor.
Örneğin, akkor flamanlı 100 watt’lık (W) normal bir ampulle bir ailenin aylık tüketimi 100 kilovat saate (kWh) ulaşırken, aynı ışık akışını veren kompakt fluoresan ampul kullanıldığında aylık tüketim 20 kWh’ya kadar düşüyor. Türkiye’de tüketilen toplam elektrik enerjisi içinde aydınlatmanın payının yüzde 25 civarında olduğu düşünüldüğünde, bu, Türkiye genelinde ayda 1 milyar 120 milyon kWh’lık bir tasarruf anlamına geliyor.

Aydınlatmada Tasarruf
Broşüre göre, aydınlatmada enerji tasarrufu yapabilmek için şu unsurlara dikkat etmek gerekiyor:
Bir akkor lamba, kompakt fluoresan lamba ile değiştirildiğinde yüzde 80 kadar aydınlatma maliyeti azalır.
Eğer kullanıcının bütçesi bir defada bir çok fluoresan lamba almaya elvermezse, geride kalanları değiştirmek için aylık olarak sıraya konarak tamamlanması mümkündür.
Odadan ayrılırken lambalar kapatılmalıdır. Aile bireyleri odadan ayrılırken lambaları kapatmalarını hatırlatacak notlar konması faydalı olacaktır.
Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanılmalıdır. Odalar doğal aydınlık avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenlenmelidir. Pencere yakınına bir masa ve sandalye yerleştirerek elektrik faturalarında gerçek bir azalma sağlanabilir.
Dış kapı ışıldakları halojen lambalarla değiştirilebilir. 50-90 watt’lık bir halojen lamba, iki kat fazla watt’lı standart bir reflektör lamba yerine takılırsa yine aynı aydınlatma elde edilir.
Lambaların ve armatürlerin periyodik olarak bakımları yapılmalıdır. İyi yapılmayan bakım sonucunda lamba üzerinde biriken tozlar faydalı ışık miktarını azaltır.
Duvarlar ve tavanlar açık renkli boya ile boyanmalı, dekorasyon eşyaları mümkün olduğunca açık renkli seçilmelidir.Lamba ışık çıktısı verimli olarak kullanılmalıdır.
Daha fazla ışığa ihtiyaç duyulan bölümlerde çok sayıda düşük güçlü lamba yerine daha yüksek güçlü tek bir lamba kullanmak daha verimli bir aydınlatma sağlar.
Dekoratif lambalar ışığı sizin istemediğiniz yönlere gönderir. Açık renk, şeffaf gölgelikli abajurlar ışığı daha iyi geçirirler. Zamanlayıcılar, fotoseller, ya da yaklaşım sensörleri vasıtasıyla aydınlatmanın kontrol edilmesi de enerji tasarrufu sağlar.

Elektrikli Ev Aletlerinde Tasarruf Yöntemleri

Buzdolabı: Buzdolaplarının verimli kullanılmasında öncelikle düzenli olarak bakım yaptırmak gerekiyor. Ayrıca, buzdolabının etrafının toz ve hava sirkülasyonunu etkileyici diğer maddelerden ve ısı kaynaklarından uzak tutulması gerekiyor.
Klimalar: İhtiyaçtan çok büyük bir klima enerji kaybına sebep oluyor. Evin güneş alan kısımlarının ağaçlarla gölgelenmesi, cam filmleri, pencere ve duvar tenteleri pasif soğutma yöntemlerinin uygulanması da klimanın soğutma yükünü azaltıyor, dolayısıyla daha az enerji kaybına sebep oluyor.
Ocak ve fırınlar: Eğer evde birkaç tane fırın varsa daima küçük olanı tercih edilmesi gerekiyor. Çok gerekli değilse ön ısıtma yapılmaması, yapılsa bile bu süre 10 dakikayı geçmemesi gerekiyor. Mikro dalga fırınlarda pişirmen 2-10 dakika, ısıtma ise 10-30 saniyede gerçekleşiyor, bu nedenle geleneksel fırınlara göre yüzde 66 daha az elektrik harcıyorlar. Çamaşır makineleri: Yüksek sıcaklıkta yıkamak yerine ılık suyla yıkamak, durulamanın ise soğuk su ile yapılması gerekiyor. Ayrıca, yıkama programları tam kapasite çalıştırılmalı. Eğer mümkünse çamaşırlar dışarıda güneş ve rüzgardan yararlanarak kurutulmalı. Bu arada, önden yüklemeli makinalar, üstten yüklemeli makinalara göre daha az enerji tüketiyorlar.
Bulaşık makineleri: Bulaşık makinası yerleştirilirken çevresinde en az 5 cm boşluk bırakılarak, ısınmadan dolayı oluşan sıcak havanın kolayca dağılması sağlanmalı. Yaz aylarında ısı ve nemi azaltmak için sabah ve akşam saatlerinde yıkama yapılmalı. Bulaşıkları ön durulamaya tabi tutmak gereksizdir, gerektiği durumlarda sıcak su yerine soğuk su kullanılmalı. Bulaşıkların sanitasyonu için yüksek sıcaklıkta yıkama arzu edilmedikçe 55 derece su sıcaklığı yeterlidir. Tam kapasite dolmadıkça makine çalıştırılmamalı.
Elektrikli süpürge: Elektrikli süpürgenin torbası sık sık boşaltılmalı. Bu işlem, süpürgenin emme gücünü yükselteceğinden daha verimli ve daha çabuk temizlemeyi sağlıyor. Ayrıca yılda en az bir kez motor bölümü açılıp, buradaki toz ve pamukçukların temizlenmesi gerekiyor.

Diğer Ev Araçları
Küçük ekranlı televizyonlar büyük ekranlara göre daha az elektrik enerjisi tüketiyorlar. Ses düzeyinin düşük tutulması da elektrik enerjisi tüketimi azaltıyor.
Saç kurutma işlemi mümkün olduğu kadar havlu ile makina kullanmadan yapılması gerekiyor. Ortalama olarak, bir saç kurutma makinasının 10 dakika çalışması 60 watt’lık bir lambanın 3 saat yanmasına eşdeğer bir enerji tüketiyor. Bu arada, akıllı sayaçlar ile puant tarifesinden yararlanarak, elektrik tüketiminin indirimli ücret tarifesi uygulanan zaman dilimlerine kaydırılmasıyla, aynı miktarda tüketilen elektrik için daha az ücret ödeniyor.