Elektroliz Elektrik Sodyum Karbonat Pas Temizleme

Elektrolizle pas temizleme, alüminyum bakır kaplama, demir ve çelik parçalar üzerindeki pas tabakasını düşük gerilimli DC akım ve alkali elektrolit yardımıyla gevşeten kontrollü bir yöntemdir. Mekanik zımpara, tel fırça veya asit banyosu gibi yüzeyi doğrudan aşındıran yöntemlere göre daha yavaş çalışır; fakat özellikle eski, değerli veya yüzey detayı korunmak istenen demir parçalarda daha güvenli sonuç verebilir.

Bu yöntemde temizlenecek parça güç kaynağının eksi ucuna bağlanır ve katot olur. Elektrolit içine yerleştirilen hurda demir veya yumuşak çelik plakalar ise artı uca bağlanır ve anot görevi görür. Akım geçtikçe pas tabakası gevşer, siyah-gri bir yüzey ortaya çıkar ve işlem sonunda kalan tortu fırçalama ile uzaklaştırılır.

Elektrolizle Pas Temizleme Ne İşe Yarar?

Demir ve çelik parçalar havadaki oksijen ve nemle temas ettiğinde zamanla paslanır.

Pasın kırmızı-kahverengi dış tabakası genellikle gevşek, hacimli ve pul pul dökülen bir yapıdadır.

Bu tabaka parça yüzeyindeki detayları kapatır, vida dişlerini doldurur ve mekanik parçalarda sıkışmaya yol açabilir.

Klasik pas temizleme yöntemleri çoğu zaman pasla birlikte sağlam metali de kaldırır.

Asit kullanımı pası hızlı çözer; fakat pas içinde korunmuş olabilecek yüzey izleri, damgalar, döküm detayları veya eski işçilik izleri de kaybolabilir.

Elektroliz yöntemi ise daha kontrollü ilerler. Amaç pası bir anda kazımak değil, pas tabakasını kimyasal ve elektriksel etkiyle gevşetip temizlenebilir hale getirmektir.

Bu işlem yalnızca demir ve çelik parçalar için düşünülmelidir. Bakır, bronz, pirinç, kalay, alüminyum, kurşun ve benzeri demir dışı metallerde aynı mantıkla çalışmaz.

Alüminyum gibi bazı metaller alkali çözelti içinde zarar görebilir.

Pasın Yapısı ve Elektrolizin Etkisi

Pas tek tip bir tabaka değildir. Dış tarafta genellikle kırmızı-kahverengi demir oksit bileşikleri bulunur.

Bu tabaka çoğu zaman gevşektir ve metalin orijinal hacminden daha fazla yer kaplar. Bu nedenle yüzeyde kabarma ve pullanma görülür.

Daha iç kısımda, metale daha yakın bölgede koyu gri veya siyaha yakın bir pas tabakası bulunabilir.

Bu tabaka bazı durumlarda yüzey detaylarını daha iyi korur. Elektroliz sırasında parçanın katot yapılmasıyla bu koyu tabakanın bir kısmı daha kararlı hale gelir, kırmızı pas gevşer ve temizlik sonunda fırçayla ayrılabilir.

Elektrolit burada pası doğrudan “eriten” ana madde değildir. Sodyum karbonatlı suyun görevi, suyu iletken hale getirmek ve alkali ortam sağlamaktır.

Asıl etki, doğru kutuplama ile parçadan geçen elektrik akımı sayesinde oluşur.

Temel Tank Bağlantısı

Elektrolizle pas temizleme tankı bağlantı şeması

Elektroliz tankı için plastik bir kap kullanılmalıdır. Metal kap kullanmak kısa devreye ve kontrolsüz akım yollarına neden olabilir.

Temizlenecek parça kabın içinde askıda tutulur ve anot plakalarına temas etmemelidir.

Bağlantı şu şekilde yapılır:

• Temizlenecek demir veya çelik parça güç kaynağının eksi ucuna bağlanır.
• Hurda demir veya yumuşak çelik anotlar güç kaynağının artı ucuna bağlanır.
• Anotlar mümkün olduğunca temizlenecek parçayı çevreleyecek şekilde yerleştirilir.
• Parça ile anotlar kesinlikle birbirine değmemelidir.
• Krokodil uçlar mümkünse elektrolit seviyesinin dışında kalmalıdır.

Kutuplar ters bağlanırsa temizlenecek parça anot gibi davranır ve pas temizlenmek yerine metal kaybı artabilir.

Bu hata, yöntemin en kritik bağlantı hatasıdır.

Elektrolit Hazırlama

Elektrolit için sodyum karbonat kullanılabilir. Türkiye’de genellikle çamaşır sodası adıyla bulunur.

Sodyum karbonat, suyu iletken hale getirir ve hafif alkali bir ortam oluşturur.

Basit uygulamalar için 2 litre suya 1 dolu tatlı kaşığı çamaşır sodası ile başlanabilir. Daha büyük tanklarda aynı oran artırılarak kullanılabilir.

Kaynak uygulamada 20 litre su için toplam 15 dolu kaşık çamaşır sodası kullanılmıştır.

Yazar ayrıca düzenli uygulamalarında yaklaşık yüzde 10’luk çamaşır sodası çözeltisi kullandığını belirtmiştir.

Çözelti çok zayıf olursa akım düşük kalabilir. Çok yoğun çözelti ise gereksizdir; iyi sonuç için asıl belirleyici olan elektrolit yoğunluğu değil, akımın kontrollü tutulmasıdır.

Tuz kullanılmamalıdır. Tuzlu su elektrolizde istenmeyen gaz ve bileşik oluşumuna neden olabilir.

Kostik soda çalışsa bile daha tehlikeli bir kimyasaldır; cilt ve göz için ciddi risk taşır. Bu nedenle hobi uygulamalarında sodyum karbonat daha güvenli bir seçimdir.

Anot Malzemesi Seçimi

Anot için sıradan demir veya yumuşak çelik kullanılmalıdır. İnce sac, eski demir plaka veya kaplamasız çelik parçalar uygun olabilir.

Otomotiv kaporta sacı gibi 0.5 mm – 1 mm kalınlığındaki çelik plakalar kolay kesilip şekillendirilebildiği için pratik bir seçenektir.

Galvanizli sac kullanılmamalıdır. Üzerindeki çinko elektrolit içine karışabilir ve istenmeyen kaplama etkileri oluşturabilir.

Nikel, bakır veya farklı kaplamalı metaller de aynı nedenle tercih edilmemelidir.

Paslanmaz çelik anot olarak kullanılmamalıdır. Paslanmaz çelikte bulunan krom, elektroliz sırasında zararlı krom bileşiklerinin oluşmasına yol açabilir.

Bu bileşikler sağlığa ve çevreye zararlıdır; atık çözeltinin giderden dökülmesi de birçok yerde uygun değildir.

Anot Alanı Neden Büyük Olmalı?

Anot yüzey alanı temizlenecek parçaya göre büyük tutulmalıdır. Küçük bir çubuk anotla büyük bir parçanın her tarafını eşit temizlemek zordur.

Akım elektrolit içinde çoğunlukla doğrudan yol izler; bu nedenle anotun görmediği bölgelerde temizlik zayıf kalabilir.

Daha dengeli temizlik için parçanın etrafına birden fazla anot plakası yerleştirilebilir.

Alt kısma ek bir plaka veya üst kısma tel örgü anot eklemek de gölgelenme etkisini azaltabilir.

Bu yapılamıyorsa parça işlem ortasında çevrilerek diğer yüzeylerin de anoda bakması sağlanabilir.

L200C ile Akım Sınırlamalı Güç Kaynağı

L200C akım sınırlamalı elektroliz güç kaynağı devre şeması

Elektroliz için güç kaynağı düşük gerilimli DC çıkış vermelidir. Akü şarj cihazları sıkça önerilse de kontrolsüz kullanıldığında fazla akım çekebilir.

Elektrolit direnci düşük olduğundan akım hızla yükselir; bu da şarj cihazını zorlayabilir, anotta gereksiz aşınma oluşturabilir ve katotta yoğun hidrojen çıkışına yol açabilir.

Daha iyi sonuç için akım sınırlamalı bir DC güç kaynağı kullanmak gerekir.

Şemadaki devre L200C regülatör entegresi etrafında kurulmuştur. L200C hem gerilim regülasyonu hem de akım sınırlama için kullanılabilen bir entegredir.

Bu uygulamada amaç yüksek gerilim üretmek değil, elektroliz tankından geçen akımı belirli sınırlar içinde tutmaktır.

Devredeki Elemanlar ve Değerleri

Giriş Beslemesi

Bu devre için 12 V – 15 V AC sekonder gerilime sahip yaklaşık 50 VA bir transformatör uygun görülmüştür.

Transformatör çıkışı köprü diyotla doğrultulur ve C1, C2 kondansatörleriyle filtrelenerek L200C girişine verilir.

Köprü doğrultucu için 5 A akım değerinde bir model önerilmiştir. Şebeke tarafı doğrudan tehlikeli gerilim taşıdığı için trafo, sigorta, anahtar, şase bağlantısı ve izolasyon işleri dikkatli yapılmalıdır. Metal kutu kullanılacaksa gövde topraklanmalıdır.

VR1 Ne Ayarlar?

VR1 akımı değil, çıkış gerilimini ayarlar. Şemada VR1, L200C’nin çıkış hattı ile pin 4 tarafındaki ayar noktası arasında yer alır.

R1 ile birlikte geri besleme oranını belirler. VR1 değeri değiştikçe regülatörün çıkış gerilimi değişir.

Elektroliz tankında esas takip edilmesi gereken değer gerilim değil akımdır.

Tank üzerindeki gerilim çoğu durumda 2 V civarında kalır. İşlem tamamlanmaya yaklaştığında gerilim biraz yükselebilir ve hidrojen kabarcıkları daha belirgin hale gelebilir.

VR1 yerine sabit çıkış istenirse deneyerek seçilecek sabit bir direnç kullanılabilir.

Kaynak uygulamada yaklaşık 12 V civarında sabit çıkış elde etmek için VR1 yerine sabit direnç kullanılabileceği belirtilmiştir.

Ancak elektrolizde asıl faydalı olan özellik, ayarlı gerilimden çok akım sınırlamadır.

3 uçlu potansiyometre veya trimpot kullanılacaksa VR1 iki uçlu ayarlı direnç gibi bağlanmalıdır.

Orta uç yani sürgü ucu boşta bırakılmamalı, kullanılacak dış uçla birlikte bağlanmalıdır.

Boşta kalan dış ucun sürgü ucuna kısa devre edilmesi temas kesilmesi riskine karşı daha güvenli bir bağlantıdır.

Akım Sınırlama Kademeleri

Bu devrede akım sınırı R2, R3, R4 ve SW1 ile seçilir. VR1’in tank akımı üzerinde dolaylı etkisi olabilir; fakat gerçek akım sınırını belirleyen bölüm üst taraftaki seçilebilir direnç ağıdır.

Kaynak devrede verilen yaklaşık değerler şöyledir:

Yazarın kullandığı güç kaynağında en düşük kademe 100 mA, ara kademeler 500 mA ve 1 A, en yüksek kademe ise L200C’nin dahili akım limiti olan 2 A olarak düzenlenmiştir.

Elektrolizde yavaş çalışma çoğu zaman daha iyi sonuç verir. Fazla akım, yüzeyde yoğun kabarcık oluşmasına, anotta gereksiz aşınmaya ve katotta gözenekli, zayıf demir birikimine neden olabilir. Ayrıca pas tabakasının bir kısmı kontrollü dönüşmeden yüzeyden kopabilir.

R2, R3 ve R4 Dirençlerinin Gücü

Akım sınırlama dirençleri yalnızca ohm değeriyle seçilmemelidir. Üzerlerinden akım geçtiği için ısınırlar.

Bu dirençlerin uygun watt değerinde seçilmesi gerekir. Özellikle 1 ohm ile 500 mA ve daha yüksek akım kademelerinde direnç üzerinde güç kaybı oluşur.

Dirençler küçük watt değerinde seçilirse ısınma nedeniyle değerleri değişebilir veya yanabilir.

Güç dirençleri kullanılmalı, devre içinde hava alabilecek şekilde yerleştirilmelidir.

L200C Soğutucusu

L200C mutlaka yeterli büyüklükte bir soğutucuya bağlanmalıdır. Kaynak uygulamada yaklaşık 2.2 °C/W değerinde verimli bir soğutucu önerilmiştir.

Tam akımda, düşük tank geriliminde veya kısa devreye yakın durumda entegre üzerinde ciddi ısı oluşabilir.

L200C’nin metal yüzeyi ve soğutucu bağlantısı kullanılan pakete göre elektriksel olarak dikkat gerektirebilir.

Montajda izole pul, mika veya silikon pad gerekip gerekmediği kullanılan entegre paketine göre kontrol edilmelidir.

C3 ve C4 Neden Entegreye Yakın Olmalı?

C3 ve C4 kondansatörleri L200C’nin kararlı çalışması için önemlidir. Bu kondansatörler entegrenin ilgili pinlerine mümkün olduğunca yakın bağlanmalıdır.

Uzak yerleşim, uzun kablo veya gevşek bağlantı regülatörün osilasyona girmesine ya da kararsız davranmasına neden olabilir.

Devre tek yüzlü baskı devreye kurulabilir. Delikli pertinaks veya lehim pabuçlu montaj da mümkündür; ancak güç yolları kısa ve kalın tutulmalı, yüksek akım taşıyan bağlantılar ince kablolarla yapılmamalıdır.

Akım Ne Kadar Olmalı?

Elektrolizde akım, temizlenecek parçanın yüzey alanına göre seçilmelidir. Kaynak uygulamada önerilen değer yaklaşık 1 mA/cm² akım yoğunluğudur.

Bu değer, pas dönüşümünün makul hızda ilerlemesini sağlarken çözeltinin temiz kalmasına ve anot aşınmasının düşük olmasına yardımcı olur.

Örneğin 250 cm² etkin yüzey alanına sahip bir parçada yaklaşık 250 mA ile başlamak mantıklıdır.

Daha büyük parçalar için akım artırılabilir; fakat yüzey detayı önemliyse düşük akım ve uzun süre daha güvenli sonuç verir.

Kaynak örnekte eski bir nal, yaklaşık 250 mA yani çeyrek amper akım ile 48 saat çalıştırılmıştır.

Düşük akım nedeniyle çözelti belirgin şekilde kirlenmemiş, anotta da ciddi aşınma görülmemiştir.

Tank Gerilimi Nasıl Olmalı?

Elektroliz sırasında tank üzerinde görülen gerilim genellikle 2 V civarındadır.

Başlangıçta katotta belirgin kabarcık görülmeyebilir; çünkü gerilim suyu yoğun şekilde ayrıştıracak seviyeye henüz çıkmamış olabilir.

Gerilim yüksekse birkaç ihtimal vardır:

• Akım sınırı çok yüksek seçilmiş olabilir.
• Temizlenecek parçaya yapılan elektriksel temas zayıf olabilir.
• Elektrolit yoğunluğu düşük olabilir.
• Anot alanı küçük veya parçaya uzak olabilir.
• Bağlantı kablolarında direnç veya gevşeklik olabilir.

İşlem tamamlanmaya yaklaştığında tank gerilimi biraz yükselebilir ve parça üzerinde hidrojen kabarcıkları artabilir.

Bu durum pas dönüşümünün büyük ölçüde tamamlandığını gösterebilir; ancak işlem hemen kesilmek zorunda değildir.

Kaynak uygulamada bu noktadan sonra sürenin yaklaşık yüzde 50 kadar uzatılması önerilmiştir.

Örnek Uygulama: Paslı Nal Temizliği

Solda Elektroliz öncesi paslı demir nal sağda Elektroliz sonrası temizlenmiş demir nal

Yoğun paslı eski bir nal üzerinde yapılan denemede, parça önce elektriksel temas kurulabilecek hale getirilmiştir.

Bunun için kenardaki küçük bir bölgede pas eğe ile kaldırılmış ve çıplak metale ulaşılmıştır.

Tamamen pas kaplı yüzeye krokodil bağlamak çoğu zaman iyi temas vermez.

20 litre çamaşır sodalı su hazırlanmış, nal katot olarak bağlanmış ve yaklaşık 250 mA akım uygulanmıştır.

İşlem 48 saat sürdürülmüştür. Düşük akım kullanıldığı için çözeltinin büyük ölçüde temiz kaldığı ve anot plakalarında belirgin aşınma oluşmadığı belirtilmiştir.

İşlem sonunda nal sudan çıkarılmış, temiz suyla durulanmış ve gevşeyen pas tabakası parmak basıncıyla bile ayrılmaya başlamıştır.

Önce plastik fırça kullanılmış, kalan siyah tortular ve küçük kırmızı pas bölgeleri için daha sonra hafif tel fırça uygulanmıştır.

Temizlik sonrası daha önce görünmeyen çivi delikleri ortaya çıkmıştır. Bazı delikler küçük tornavida yardımıyla açılmış, bir deliğin içinde ise eski çivi kalıntısı bulunduğu görülmüştür.

Son aşamada parça ılık suyla durulanmış, metalin kendi ısısıyla daha hızlı kuruması sağlanmış ve yüzey hafif yağ ile korunmuştur.

Elektroliz Uygulama Düzeneği

Elektrolizle pas temizleme için plastik kap, sodyum karbonat ve DC güç kaynağı düzeneği

Basit bir atölye düzeneği için plastik kap, çamaşır sodası, demir anot plakaları, askı teli, bağlantı kabloları ve akım sınırlamalı güç kaynağı yeterlidir.

Güç kaynağında ampermetre bulunması büyük kolaylık sağlar. Ampermetre yoksa çıkışa seri bağlanan uygun akım aralıklı bir ölçü aleti kullanılabilir.

İlk denemede değerli veya hassas parça kullanılmamalıdır. Küçük, sıradan bir demir parça üzerinde akım ayarı, gaz çıkışı, anot davranışı ve işlem süresi gözlenmelidir.

İşlem Sırası

• Plastik kap, temizlenecek parçayı tamamen içine alacak büyüklükte seçilir.
• Anot plakaları kabın çevresine yerleştirilir ve birbirine elektriksel olarak bağlanır.
• Çamaşır sodalı elektrolit hazırlanır.
• Temizlenecek parçanın görünmeyen küçük bir yerinden pas kaldırılarak çıplak metal temas noktası oluşturulur.
• Temizlenecek parça güç kaynağının eksi ucuna bağlanır.
• Anot plakaları güç kaynağının artı ucuna bağlanır.
• Parça elektrolite daldırılır; anotlara temas etmediği kontrol edilir.
• Güç kaynağı düşük akım kademesinde çalıştırılır.
• Ampermetre izlenir ve gerekirse uygun akım kademesi seçilir.
• İşlem birkaç saat aralıklarla kontrol edilir.
• Temizlik tamamlandığında güç kapatılır, parça çıkarılır, durulanır, fırçalanır ve hızlıca kurutulur.

Parça Elektrolitteyken Akım Kesilmemeli

Temizlenecek parça elektrolit içindeyken katot olduğu için korunur. Güç kapatılırsa bu koruma ortadan kalkar.

Parça uzun süre elektrolit içinde akımsız bırakılırsa yeniden korozyon başlayabilir.

Anot ve katot bağlantıları kısa devre olursa durum daha da kötüleşebilir.

Güç kaynağını kapatmak gerekiyorsa parçayı da elektrolitten çıkarmak daha güvenlidir.

Bu özellikle uzun süreli uygulamalarda önemlidir.

İşlem Sonrası Temizlik

Elektroliz tamamlandığında pas tamamen yok olmuş gibi görünmeyebilir. Yüzeyde siyah-gri tortu, gevşemiş pas ve çamurumsu bir tabaka kalabilir.

Bu normaldir. Parça temiz suya alınmalı ve plastik fırça ile fırçalanmalıdır.

Gerekirse pirinç fırça veya hafif tel fırça kullanılabilir. Ancak yüzey detayı korunacaksa önce daha yumuşak fırçalar denenmelidir.

Fazla agresif tel fırça, elektrolizin korumaya çalıştığı detayları mekanik olarak bozabilir.

Durulama sonrasında parça çok hızlı kurutulmalıdır. Elektrolizden çıkan demir yüzey oldukça reaktiftir ve ıslak bırakılırsa dakikalar içinde ince pas lekeleri oluşabilir.

Yeniden Paslanmayı Azaltmak İçin

Parça temizlendikten sonra şu yöntemlerden biri kullanılabilir:

• Ilık suyla durulayıp hızlıca kurutmak
• Sıcak hava ile kurutmak
• Düşük sıcaklıkta fırında bekletmek
• Su yerine son aşamada alkolle durulayıp suyu uzaklaştırmak
• Kuruduktan sonra ince yağ, balmumu, vernik, astar veya boya uygulamak

Boyanacak parçalarda yağ kullanılmamalıdır. Boya öncesi yüzeye uygun astar uygulanmalıdır.

Sergilenecek eski demir parçalarda ince yağ veya balmumu daha doğal bir görünüm sağlayabilir.

Hidrojen Gevrekleşmesi

Elektroliz sırasında katot çevresinde hidrojen oluşur. Bu hidrojenin bir kısmı metal içine girebilir ve özellikle yay, klips, sertleştirilmiş çelik, yüksek dayanımlı cıvata gibi parçalarda geçici gevrekleşmeye neden olabilir. Bu etki her parçada görülmeyebilir; fakat risk tamamen yok sayılmamalıdır.

İşlemden yeni çıkmış yaylı parçalar hemen zorlanmamalı, bükülmemeli veya mekanik yük altına sokulmamalıdır.

Gerekirse parça bir süre bekletilmeli veya uygun düşük sıcaklıkta kontrollü ısıtma ile hidrojenin uzaklaşması hızlandırılmalıdır.

Kaynak metinde yaklaşık 150 °C civarında birkaç saat ısıtmanın bu süreci hızlandırabileceği belirtilmiştir; ancak bu sıcaklığın parçanın temperine, kaplamasına veya başka malzemelerine zarar verip vermeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Güvenlik Uyarıları

Elektrolit hafif alkali olsa da ciltte uzun süre bırakılmamalıdır.

Göze sıçraması durumunda bol suyla yıkanmalı ve gerekirse tıbbi yardım alınmalıdır.

Eldiven ve gözlük kullanmak iyi bir alışkanlıktır.

Elektrik tarafında düşük gerilim kullanılsa bile tank su içerir ve güç kaynağı şebekeden beslenir.

Bağlantılar enerji kesildikten sonra değiştirilmelidir. Islak elle güç kaynağına, trafoya veya şebeke bağlantılarına dokunulmamalıdır.

Elektroliz sırasında hidrojen ve oksijen gazı oluşabilir. Bu karışım patlayıcıdır.

Tank iyi havalandırılan bir yerde çalıştırılmalı, sigara, açık alev, kıvılcım ve enerjiliyken takılıp çıkarılan krokodil bağlantılar tanktan uzak tutulmalıdır.

Bağlantı değiştirilecekse önce güç kaynağı kapatılmalıdır.

Paslanmaz çelik anot kullanılmamalıdır. Krom bileşikleri sağlık açısından tehlikelidir ve atık çözeltinin bertarafını sorunlu hale getirir.

Akü Şarj Cihazı Kullanılırsa

Akü şarj cihazı elektroliz için kullanılabilir; fakat doğrudan bağlandığında akım fazla yükselebilir.

Bu durum hem şarj cihazını zorlar hem de işlem kalitesini düşürür. Değerli parçalar için akım sınırlamalı kaynak daha doğru seçimdir.

Akü şarj cihazından başka kaynak yoksa seri akım sınırlama elemanı eklenebilir.

Kaynak uygulamada 12 V 2.2 W civarında düşük güçlü otomotiv ampulünün seri bağlanarak akımı yaklaşık 200 mA seviyelerine indirebileceği belirtilmiştir.

Bu değer kullanılan elektrolit, parça alanı ve bağlantılara göre değişir; bu nedenle ampermetre ile ölçülmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kutupları ters bağlamak: Temizlenecek parça artı uca bağlanırsa aşınır ve zarar görebilir.
• Fazla akım uygulamak: Yoğun hidrojen çıkışı, kötü yüzey kalitesi ve gereksiz anot aşınması oluşur.
• Paslanmaz anot kullanmak: Zararlı krom bileşikleri oluşabilir.
• Galvanizli veya kaplamalı anot kullanmak: Çözeltiye çinko, nikel veya başka metaller karışabilir.
• Metal kap kullanmak: Kısa devre ve kontrolsüz akım yolları oluşabilir.
• Zayıf elektriksel temasla çalışmak: Akım düşer, gerilim yükselir ve işlem verimsizleşir.
• Parçayı akımsız şekilde elektrolitte bırakmak: Yeniden korozyon başlayabilir.
• İşlem sonrası kurutmamak: Temizlenen yüzey dakikalar içinde yeniden paslanabilir.
• Her metale uygulanabileceğini düşünmek: Yöntem esas olarak demir ve çelik içindir.

Demir Dışı Metaller Hakkında

Bakır, bronz, pirinç, kurşun, gümüş, kalay ve alüminyum parçalar elektrolizle pas temizleme mantığına uygun değildir.

Bu metallerdeki korozyon ürünleri demirdeki pasla aynı şekilde tersine çevrilemez.

Bazı metaller işlemden etkilenmese bile üzerlerindeki korozyon temizlenmeyebilir; bazıları ise alkali çözeltiden zarar görebilir.

Bir parçada demirle birlikte pirinç, nikel kaplama, çinko kaplama veya alüminyum parça varsa dikkatli olunmalıdır.

Demir parça katot koruması altında temizlenirken diğer metallerin davranışı farklı olabilir.

Değerli veya karma malzemeli parçalarda önce küçük ve önemsiz bir bölgede deneme yapılmalıdır.

L200C Güç Kaynağı İçin Teknik Özet

Elektroliz Tankı İçin Teknik Özet

Elektrolizle pas temizleme hızlı bir işlem değildir. İyi sonuç için düşük akım, geniş anot alanı, doğru kutuplama ve sağlam elektriksel temas gerekir. Parçanın yüzey alanına göre seçilen kontrollü akım, yüksek akımdan daha değerlidir.

L200C ile kurulan akım sınırlamalı güç kaynağı, bu iş için basit akü şarj cihazlarına göre daha kontrollü bir çözümdür.

VR1 çıkış gerilimini ayarlar; R2, R3, R4 ve SW1 ise akım kademelerini belirler. 100 mA, 500 mA, 1 A ve 2 A gibi kademeler sayesinde küçük ve orta boy parçalar farklı hızlarda ama güvenli şekilde temizlenebilir.

İşlem tamamlandıktan sonra parça mutlaka temiz suyla durulanmalı, hızlıca kurutulmalı ve uygun bir koruyucu ile kaplanmalıdır. Elektroliz pası gevşetir; sonucun kalitesini belirleyen son adım ise dikkatli fırçalama ve yüzey korumadır.

Kaynak: landyzone.co.uk/lz/590684-post1.html (kapalı)