500 Watt Güç Amplifikatörü Devresi: MJL1302 / MJL3281 Sürücü ve IRFP240 / IRFP9240 Çıkış Katı Bu devre, yüksek güç hedefleyen ve iki kademeli simetrik besleme kullanan ciddi bir amplifikatör tasarımıdır. Şemaya bakıldığında giriş ve hata yükseltme bölümünde 4558 opamp, sürücü tarafında D2012, MJE15028 ve MJE15029 transistörleri, yüksek akım sürme bölümünde MJL1302 ve MJL3281 transistörleri, çıkış katında ise paralel bağlı IRFP240 ve IRFP9240 MOSFET’ler yer almaktadır.
Bu yapı, klasik tek katlı güç amplifikatörlerine göre daha iddialı bir besleme ve sürme mimarisi sunar.
Devrenin genel yapısı
İçerik
| Bölüm | Öne çıkan elemanlar | Görev |
|---|---|---|
| Giriş ve ön işleme | 4558 opamp, 100K volume pot | Giriş sinyalinin işlenmesi, ilk kazanç ve geri besleme kontrolü |
| Küçük sinyal beslemesi | LM317, 1N4744, 470uF/25V | Ön kat ve sürücü bölümüne daha kararlı besleme sağlanması |
| Sürücü katı | D2012, MJE15028, MJE15029, MJL1302, MJL3281 | Gerilim yükseltme, akım sürme ve çıkış katının kontrolü |
| Çıkış katı | 3 x IRFP240, 3 x IRFP9240, 0.47 ohm / 5W dirençler | Hoparlöre yüksek akım aktarımı ve akım paylaşımının dengelenmesi |
| Koruma ve röle | MPS2222, BD137, 12V röle, 1N4004 | Açılış gecikmesi ve DC hatada hoparlör ayırma |
Besleme katı ve güç yapısı
Besleme şemasında 44-0-44VAC ve 80-0-80VAC sargılardan doğrultularak yaklaşık +60V, -60V, +113V ve -113V hatları elde edilmektedir.
Bu , çıkış katına hem daha düşük seviyede verimli çalışma alanı hem de tepe sinyallerde ilave gerilim rezervi sağlar.
Güç katı ancak trafo, köprü diyotlar, kondansatör bankı ve kablolama aynı seviyede güçlü seçildiğinde beklenen performansı verebilir.
Bu nedenle böyle bir devrede yalnızca amplifikatör kartına odaklanmak yetmez.
Trafo kapasitesi, sigorta değeri, kondansatör sağlığı ve doğru besleme hesabı en az çıkış transistörleri kadar önemlidir.
Besleme tarafını daha sistemli değerlendirmek için amfi güç kaynakları içeriği de faydalı olur.
Sürücü ve çıkış katının çalışma mantığı
Giriş sinyali önce 4558 opamp ile işlenir, ardından D2012, MJE15028 ve MJE15029 transistörleri üzerinden sürücü zincirine aktarılır.
Sonraki aşamada MJL1302 ve MJL3281 transistörleri, MOSFET çıkış grubunu daha güçlü şekilde sürmeye yardımcı olur.
Çıkışta yer alan üçer adet IRFP240 ve IRFP9240 MOSFET, yüksek akımı tek elemana yüklemek yerine paylaşarak daha dengeli çalışma sağlar.
Her çıkış elemanına bağlı 0.47 ohm / 5W dirençler akım paylaşımını düzenlemeye yardım eder.
Bu detay, paralel güç elemanlı amplifikatörlerde güvenli çalışma için kritiktir.
Şemada ayrıca ayrı bir sükunet akımı trimpotu görünmediği için bias ağı sabit elemanlarla kurulmuştur.
Bu durum ayar ihtiyacını azaltır; fakat kullanılan diyotların, zenerlerin, sürücü transistörlerinin ve soğutucunun kalitesini daha önemli hale getirir.
Yüksek güçlü amplifikatörlerde PCB kadar şase düzeni de sonucu belirler.
Uğultu, dip gürültüsü ve istenmeyen salınım riskini azaltmak için amfi devreleri için yıldız şaseleme yaklaşımı dikkate alınmalıdır.
Röleli koruma ve yardımcı besleme bölümü
Ayrı şemada görülen 24VAC yardımcı sargı, 1N4004 doğrultma, MPS2222 transistörleri ve BD137 röle sürücüsü; hoparlörü gecikmeli devreye alma ve çıkışta tehlikeli DC oluştuğunda bağlantıyı kesme amacıyla kullanılmış görünmektedir.
12V röleli yapı, özellikle yüksek voltajlı amplifikatörlerde hoparlörü korumak için çok faydalıdır.
Güç katı ne kadar sağlam olursa olsun çıkışta oluşabilecek DC gerilim hoparlör için ciddi risk taşır.
Bu nedenle koruma rölesi bu tasarımın önemli parçalarından biridir. Konunun mantığını genişletmek için amplifikatör çıkışındaki DC gerilime karşı hoparlör koruma devresi yazısı da incelenebilir.
Kurulum sırasında dikkat edilmesi gerekenler
- Kondansatörlerin gerilim dayanımı ve kutup yönleri mutlaka birkaç kez kontrol edilmelidir.
- MOSFET ve transistörlerin soğutucu montajında izolatör, pul ve termal macun ihmal edilmemelidir.
- İlk çalıştırma doğrudan hoparlörle değil, seri lamba veya akım sınırlamalı besleme ile yapılmalıdır.
- Röle kartı devreye girmeden önce çıkışta DC ofset ölçülmeli, anormal gerilim varsa hoparlör bağlanmamalıdır.
- Bu seviyede bir amplifikatörde ince kablo, zayıf trafo veya küçük soğutucu kullanmak güçten önce arıza üretir.
- Gerçek alınabilecek güç; yük empedansı, besleme çökmesi, soğutma ve yerleşim kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
DİKKAT Devre yüksek voltaj ile çalışmaktadır dikkatli olun kondansatör bağlantılarına dikkat edin + – kutupları ters bağlarsanız yüksek voltajda büyük patlamalar olabilir devreyi çalıştırmadan önce Sigortalı Elektrik Hattı,koruyucu gözlük kullanın
Bu amplifikatör, yalnızca güçlü çıkış elemanları kullanan sıradan bir devre değildir.
4558 opamp giriş katı, LM317 ile regüle edilmiş ön besleme, MJL1302 / MJL3281 sürücü yapısı, paralel IRFP240 / IRFP9240 çıkış grubu ve röleli hoparlör koruması ile birlikte daha profesyonel bir yapıya yaklaşmaktadır.
Şema doğru uygulanır, soğutma ve besleme güçlü tutulur, topraklama düzenli yapılırsa yüksek ses seviyelerinde tatmin edici sonuç verebilecek bir tasarımdır.
sayın gevv paylaşım için teşekkürler devreye göz attım mosfet çıkışlı olarak ifade etmişsiniz devrenin çıkışları mosfet değil devrenin tabanı CLASS H modeli çıkışlar BJT kullanılmış 1302 ve 3281 devre muhtemelen 2 ohmda çalışır ısı az olur iyi paylaşım saygılar…
bilgilendirme için teşekkürler başlığı düzenledim iyi çalışmalar.
toprak kardeşim lafı ağzımdan almış devre mosfet çıkışlı değil bjt çıkışldır ve yapısıda clas H dır. orda o mosfetler voltage switch olarak kullanılmış. gevv hocam başlığın düzeltilmesini rica ediyoruz…
Tamircihasan kardeşım biraz burada konu dışı ama size bir şey sormam gerek.
mj15004 ve mj15003 250w metal transistörlerden yapılmış 500w anfi devresini sizde yapmışsınız. bir vıdeosunu buldum ve izledım sesi güzel ama sanki tam gücüne vermiyor gibi ve proteus da çizdim çalıştırdım girişine sinyal jeneretoru çıkışına osilaskop taktım çalıştı.
hesaplamalarını da yaptım hemen hemen 500w a yakın bir güç veriyordu ama mj15003 yoktu yerine 2n3773 takmıştım. şimdi sorum şu bu devre normalde kesınlikle çalışıyormu ? sesi nasıl. tam gücünü verıyormu. (resımı koyamadım için özur dilerim resim koymasını bilmiyorum çünkü) ama msn adresimden görüşebilirsek çok memnun olurum. msn [email protected]
kardeşim 2n3773 le o devre asla 500w vermez bunu söylemeliyim. mj 15003 ve 004 çok özel transistörlerdir datalarını incelerseniz, SOA değerlerine bakarsanız 500w gücün nasıl alınabileceğini görürsünüz. baskıdevresinde verdiğim malzeme değerlerinin dışına çıkarsanız vaad edilen gücü beklemeyin.
devre hakkında, çalışıyormu vb. sorular sormayın. artık içimden paylaşım yapmak gelmiyor.
MJ 15004 Transistör unu çok eskiden beri biliyorum baba amfi lerinde kullanılırdı . 20a 200w özelliği hangi transistörlerde var.ben bu projeyi yapmak istiyorum maliyeti nedir birde aklıma takıldı 2 adet amfi yapılmış ve köprülenmiş gibi o şekilde 1000 watt olması gerekmiyormu. 2 si bir arada 500 watt ise yapmayacağım .
selam aleyküm arkadaşlar baskı devredeki zenerlerle açık şemadaki zenerlerin bazıları tutmuyor doğru olan hangisi acaba yardımcı olurmusunuz