Notlar..

320volt / Güç Elektroniği/

0-30 V Kısa Devre Korumalı Transistörlü Güç Kaynağı

Güç Elektroniği, blog arşivinde 0-30 V KISA DEVRE KORUMALI TRANSISTÖRLÜ GÜÇ KAYNAĞI konusu "2n3055* ayarlı* BC141* BD239* devre* güç kaynağı* koruma* proje* regüle* transistör* " ile etiketlendi

Şebeke geriliminden DC gerilim sağlayan devrelere “Güç kaynağı” denir.

Güç kaynağı 4 ana bölümden oluşur.

A-) AC/AC dönüştürücü (Transformatör)
B-) AC/DC dönüştürücü (Doğrultma devresi)
C-) Filtre Devresi (Kondansatörlü)
D-) Regüle Devresi (Zener Diyotlu)

Temel bir güç kaynağı katmanları:

guc_kaynagi_blok

Devrenin Çalışma Prensibi

Şebekeden alınan 220V’luk gerilimi 30V’a düşüren devre elemanına transformatör denir. Transformatörümüz 12V veya 24V olsaydı şebekeyi verilen değerlere düşürürdü. Diyod köprüsü yardımıyla akım tek yönlü geçmektedir. Transformatör çıkışlarındaki sinüsoidal gerilimi tam olarak doğrultmasa da zamana bağlı olarak yönün hep aynı olmasını sağlar.

Kondansatörün devredeki faktörü ise, gerilimin sabit bir değerde kalması için filtreleme görevi yapmaktadır.Potansiyometre yardımıyla T3 trasnsistörün Ib akımı altırılıp azaltarak gerilim ayarlaması yapılır. Led devrede gerilimin olup olmadığını anlamak için bir sinyal görevi yapar. Ona bağlı seri direnç ise led’ in yanmaması için gerilim bölücü görevi yapmaktadır.

Transformatör (AC/AC dönüştürücü) Kısmı :

transformator_trafo_hesap

Transformatör Hesaplamaları:

trafo_hesap_formulleri

Doğrultma Devresi (AC/DC Dönüştürücü) Kısmı :

Köprü tipi tam dalga doğrultmacı kullanarak:

kopru_tip_dogrultmac

Yukarıdaki şekilde, sinyalin pozitif alternansınında 1nolu sekonder ucu 2 nolu sekonder ucuna göre daha pozitif olacağından D1 ve D2 diyotu iletimde , D3 ve D4 diyotları kesimde olur. Ry yük direnci üzerinden bir akım geçişi D1 ve D2 diyotları üzerinden sağlanır.

Girişin negatif alternansında 2 nolu sekonder ucu 1 nolu sekonder uca göre daha pozitif olacağından D3 ve D4 diyotları iletimde , D1 ve D2 diyotları kesimdedir.Ry yük direnci üzerinde birinci durumdaki akım yönü aynı kalmak koşuluyla D3 ve D4 diyotları üzerinden akım geçişi sağlanır.

Filtre Devresi (Kondansatörlü) Kısmı :

Filtre devreleri ,doğrultucu çıkışındaki nabazanlı DC gerilimini tam DC gerilimine çevirmek için kullanılır.

dc_filtre_hesaplari

Regüle Devresi (Zener Diyotlu) Kısmı :

Filtre devresi çıkısında elde edilen DC gerilimde azda olsa dalgalanmalar vardır.Ayrıca , doğrultma ve filtre işlemi ne kadar iyi olursa olsun iki nedenden dolayı filtre devresi çıkışındaki DC gerilim ve akım değişir.

a- DC çıkış gerilim ve akımı sabit iken yük değişirse DC çıkış gerilimi değişir.
b- Yük sabit iken şebeke gerilimi değişirse DC çıkış gerilimi değişir.

Gerilim kararlılığı istenen tüm devrelerde yük akım ve ve geriliminin kesinlikle değişmemesi istenir.Bu amaçla regüle devreleri kullanılır.

Regülator

regulator_devresi_sema

Gerilim Ayar Kısmı:

Bu kısımda potansiyometre yardımıyla T3 transistörünün beyz ne giren Ib akımını ayarlamak suretiyle T3 transistörün Ie akımı artar ve çıkışdaki gerilimde buna bağlı olarak artar.

Gerilim ve Akım Ayar Kısmı

gerilim_akim_ayar_bolumu

Hesaplamalar:

T1 ve T2 transistor leri darlington çiftini oluşturuyor.Bu sayede yük akımı artar.

transistor_yuk_akim_hesap

Kısa Devre Koruma Kısmı :

Devreyi aşırı yük akımından korumak için R4 ,R5 direçleri ve T4 trasistörü kullanılmıştır.Burada esas görev R4 direnci üzerindedir.T4 ün Vbe gerilimi bu direncin üzerine düşen akım sayesinde oluşur.T4 transistörünü iletime geçirir ve devreyi aşırı yük akımından korur.

asiri_akim_koruma_devresi

Devre Şeması

devre_semasi_30v

Devre Elemanları

• 220/30 V luk transformatör
• Köprü tipi diyot D1=B80 C5000/3300
• C1=2200µf / 63V elektrolitik kondansatör
• ZD=30V zener diyot
• Transistor ler T1 =2N3055 , T2=T4=BD239 , T3=BC141
• Direçler : R1=1K5 (2W) , R2= 470 , R3=680 , R4=22 , R5=120 , R6=1K (2W)
• 5mm Kırmızı LED
• Kutu

Baskı Devre Yapımı

Önce devrenin baskılı devresi çıkartılır. Bakır levhanın üzerine baskı devresi çizilir. Permanet kalemle çizilen devre üzerinden geçirilir. Daha sonra 1/3 oranında perhidral ile tuzruhu karıştırılır. Bol suyla yıkanır. Tiner veya cif(temizlik malzemesi) ile temizlenip kurulanır. Sonrada devre elemanlarının takılacağı yerler matkapla delinir. Son olarak da devre elemanları plaket üzerine lehimlenir.

guc_kaynagi_30v_pcb

Projenin .doc Dosyasını Buradan indirebilirsiniz Emeği geçen kişilere Teşekkürler

  • pCko xD

    kanka bunun sende ısıs de çizilip kyıt edilmiş hali varmı açınca direk ısıs den kullanabiliyim ayrıca güzel paylaşım bugün yapmaya başlıorum 8)

  • rdvn

    beyler bu devre tasarımı tam olarak çalışiyormu eksiği var mi varsa nedir yapimini daha detayli anlatabilir misiniz bana ulaşirsanız sevinirim dadasrdvn@hotmail.com devreyi yapacamda yardimci olursanız sevinirim

  • mustafa özcan

    projenin doc dosyasını indiremiyorum

  • http://320volt.com gevv

    Link yenilendi indirebilirsiniz

  • aziz

    bu devre çalışıyormu tam olarak ben yaptım . Çıkışı 0-1 volt arası veriyor :(

    • http://320volt.com gevv

      Yaptığınız devrenin net olarak alt ve üst resimlerini çekip gönderin belki baskı devrede bir hata vardır kontrol edelim iyi çalışmalar.

  • asma

    aziz Diyor ki:
    ‘bu devre çalışıyormu tam olarak ben yaptım . Çıkışı 0-1 volt arası veriyor’

    Çalışmaması için bir neden gözükmüyor. ;)

    Vz1 değerini ölçünüz; 30volta yakın bir değer var mı?
    Potun orta ucuyla şase arasında 0~30V gerilimi ayarlayıp ölçü aletiyle okuyabiliyormusunuz?
    BC141 in beyz ucuyla şase arasında 0~30V ölçülebiliyor mu?
    T2 nin ve T1 in beyzleriyle şase arasında benzer voltajları ölçebiliyormusunuz?
    Bu soruları cevapladığınızda sonuca yaklaşırsınız. Hayır cevabı sorunun bulunduğu bölümü belli eder. Hepsine evet dediğinizde çıkışta voltaj yoksa T1 bozuk veya yanlış bağlıdır.

    Resimlerle bu basit analiz sonuçlarını gönderirsen yardımcı oluruz. ;)

    Kolay gelsin.

  • imamyollarda

    kaç amper arkadaşlar devre bilğisi olan var mı ?

  • umut

    beyler bencede güzel bir çalışma elinize sağlık bende bu gün yapacağım hayırlısıyla. :)

  • hakan

    Arkadaşım ben malzemeleri sipariş ettim ama yorumları okumamıştım . Devre Kesin olarak çalışıyor değilmi ? . Devreyi hobby matkaba sürücü olarka yapacağım cevap verirseniz sevinirim .

    e-mail == elk8480@hotmail.com

  • hakan

    Arkadaşım Devreyi Yaptım Ama Bir Problem var. Devreye Hiç Bir şey Bağlanmadığında Gerilim Ayarı Yapabiliyosun . Ancak Örneğin Devre 12 da bırakıldığında ve 0.06 A lik ufacık bir fan bile takıldığında gerilim yarı yarıya düşüyor 6 V oluyor fan dönmüyor ve devredeki led sönüyor. Bunun Nedeni Nedir. ??

  • furkan

    Bir şey soracağım bende 18 x 2 ac çıkışlı trafo var buna bağlasam sorun olurmu ?

  • cokut

    arkadaşlar 12v 60w 5A lık güç kaynağı yapan varmı?yardımcı olurmusunuz?Birde bu güç kaynağı ile pic için 7805 kullansam acaba olurmu? saçma bir soruda olabilir bilgiye ihtiyacım var.cevap bekliyorum.motor kontrolü yapmam gerekiyor.teşekkür ederim.

  • mehmet

    Selamlar Hakan arkadaşımızın söylediği problemi bende kendi yaptığım devrede yaşadım nette onu araştırırken tesadüfen bu siteyi gördüm.

    Bende 0 – 20 volt ayarlı korumalı bir dc kaynak yaptım. Ama bir sorun var devrenin ucuna bir yük bağlanmadığında voltajı ayarlayabiliyorsun… Ama devreye çok basit bir direnç devresi bağladım bugün devrenin çıkışındaki lamba sönüyor voltaj değeri ise yarıdan fazla düşüyor… mesela yük yokken çıkıştan 20 volt alırken yükü bağlayıp sonuna kadar getirdiğim de voltajı 7 volt veriyor. bunun nedeni nedir acaba bilen birileri yardımcı olursa çok sevinirim… şimdiden çok teşekkürler… bu arada emeğine sağlık kardeş güzel devreye benziyor…

  • Adem

    Merhabalar hocam bende ödev olarak bu devreyi aldım çalıştırdım ama arese çevirmekte sıkıntı yaşıyorum.. Eğer isis ve aresin çizilmiş hali proteus dosyası olarak varsa elinizde rica etsem yollayabilirmisiniz?

    ademaltnts@gmail.com

    Teşekkürler şimdiden…

  • hakan oktay

    hocam bu devrenin çalışmaması için bir sebep yok hatalı bağlantı yapılmış olabilir

  • soner

    selam öncelikle çalışmalarınız için teşekkürler bir sorum olacakdı.
    (trafoyu sizce kaç watt lık seçmeliyim ve devre kaç amper akım çekiyor acaba )
    teşekkürler.

  • soner

    bir sorum daha olacak kısa devre olduğunda nasıl anlayacagız devredeki led kısa devre için değil sanırım kısa devre anlaşılması için ledi nasıl bağlarız ek olarak

  • http://320volt.com gevv

    merhaba,

    kısa devreyi led söndüğü zaman anlarsınız :)

    benim tavsiyem lm350 ya da lm338 olur hem daha az malzeme kullanırsınız hemde daha stabil

    1.2v…..32v arası ayarlanabilir

    bu entegreler içinde ısı, kısa devre koruması vardır birde kademeli akım koruması eklenince çok kullanışlı olur

  • soner

    ben devreyi aynı buradaki gibi kurdum trafoyu 30 v lukmu seçmeliyim yoksa 2*15 mi
    yada 24 v luk seçersem ne olur .

  • soner

    r2 direnci 470 ohm du ve 30-15 v arası ölçüm yapıyordu ilk önce kısa devre yapdım 30-1.4 arası deger gösterdi daha sonra 470 yerine sırasıyla ilk önce 330 denedim 9-30 v arası ölçdü daha sonra 47 ohm takdım 1.4-29 arası ölçüm yapabiliyorum sizce zararlımı devre elemanları yanarmı .

  • E.ş

    Soner kardeş 2×15 V seç 30vlukla farkı yok ama daha ucuzdur.

  • Adem

    Merhaba arkadaşlar Güç Kaynakları dersi için bu devreyi aldım ve sorunsuz bir şekilde çalıştırdım. Gev nickli arkadaşımıza bizlere paylaştığı için teşekkür ediyorum..

  • ufuk

    pi tipi filtre devresini yaptım ama kondansatörlerden regüle devresine darbeli akım geliyor bunu nasıl önleyebilirim

  • sezgin

    t1 transistörün collectör ayağını nasıl ne nereye bağlayacaz?

  • hobby team

    baskı devre için yardımcı olabilir misiniz?
    resmi gibi

  • sinan

    arkadaşlar devreyi yapıp çalıştıran oldumu 22 k pot bana küçük gibi geldi 50 k pot omaz mı

  • ebubekir

    arkadaşlar ben yaptım devre çalışıyor ama akım acayip şekilde düşük

  • asma

    @ebubekir
    Akım acayip düşük ne demek?
    R4 bağzı dökümanlarda 22 ohm gözüküyor, 0,22 ohm olmalı.
    Siz ne kullandınız.
    22ohm da 30mA , 0,22 ohmda 3A gibi değerlerde akım korumaya geçmesi lazım.
    R4 : 0,22Ω / 5W
    Kolay gelsin.

  • Ali

    Devre gayet sorunsuz çalışıyor (22k pot kullanıldı). Traş mak. fan, el matkabı gibi aletlerle denendi sonuç olumlu.

  • Ramazan

    dirençler wattlı dirençmi olacak ?

    • asma

      Yazıda wattlı dirençler belirtilmiş:

      “• Direçler : R1=1K5 (2W) , R2= 470 , R3=680 , R4=22 , R5=120 , R6=1K (2W)”
      Ayrıca R4=0,22 / 5W olarak kullanılacağını önceki mesajımda da belirtmiştim.

      Kolay gelsin.

  • furkan

    devrenin çıkışından 0-24V 10A etmek için hangi değişiklikleri yapmak gerekir.